Gestikt in vrachtwagen naar beloofde land

Perry W. wordt verdacht van 58 maal doodslag. Vandaag begint zijn proces in Kent. Sinds de dodenrit maken minder Chinezen de illegale oversteek....

In Zeebrugge is het 's avonds nog zeker 28 graden als Perry W. de vrachtwagen op het onderdek van de veerboot naar Dover parkeert. De Nederlandse chauffeur weet dat het koelsysteem van de vrachtcontainer niet werkt. De tomaten zullen dan ook verrotten, zo heeft hij eerder ingeschat. Maar dat zal hem een zorg wezen. Zijn opdracht bestaat louter uit het vervoeren van de lading.

In welke conditie die aankomt, is zijn verantwoordelijkheid niet. Weet Perry ook dat zijn vracht niet alleen uit tomaten, maar ook uit zestig Chinese immigranten bestaat?

Misschien denkt de 33-jarige chauffeur uit Capelle aan den IJssel die avond (18 juni 2000) helemaal niet aan de 'lading'. Zit hij te piekeren over zijn aanstaande bruid. Op 22 juli wil hij trouwen. Hij moet dan wel kunnen aantonen dat hij zijn vriendin, een Marokkaanse, kan onderhouden. Hij heeft geld en vast werk nodig.

Voordat de vrachtwagen aan boord ging, had een van de Chinezen gezien dat de hand van een blanke man het luik van het ventilatierooster sloot, zo blijkt uit de getuigenverslagen. Als de forse chauffeur de vrachtwagen verlaat en de trap naar boven neemt, is het luik nog dicht.

Even later, iets over half acht, vertrekt de boot. Perry gaat een hapje eten. Terwijl de buitentemperatuur zakt naar 17 graden, krijgen de Chinezen het steeds benauwder. Voor in de vrachtwagen dreunt een man op het ventilatierooster. Dozen tomaten worden verplaatst in een poging de achterdeur te openen. Mensen gillen en schreeuwen. 'We gaan dood, we gaan dood!'

Steeds meer Chinezen raken bewusteloos; het wordt allengs stiller. Een jongeman eet nog snel wat tomaten: volgens een Chinees geloof is het beter is met een volle maag te sterven. Onderwijl heeft Perry een film met Austin Powers gezien.

De chauffeur is in de haven van Dover aangehouden voor controle en staat naast zijn vrachtwagen op een talud. 'Hallo, hallo', hoort Perry een Britse douanebeambte in de vrachtcontainer roepen. Hij ziet hoe mensen uit allerlei richtingen komen aanlopen. Hij ziet echter niet dat er 58 dode Chinezen uit de vrachtwagen worden gehaald. Zij zijn gestorven als gevolg van zuurstoftekort. Twee hebben de rit overleefd. Perry wordt gearresteerd.

Hij ontkent dat hij op de hoogte was van de mensensmokkel. Tijdens de eerste politieverhoren verklaart Perry dat hij geld nodig had voor zijn huwelijk, dat de baas van het transportbedrijf hem een jaarcontract in het vooruitzicht had gesteld, dat hij dat weekeinde op tv naar het EK-voetbal had gekeken en de inhoud van de lading niet kende. Sindsdien zwijgt hij.

De Britse Justitie is ervan overtuigd dat W. wel degelijk wist dat hij de Chinezen het land insmokkelde. Vanaf vandaag staat Perry W. terecht voor het Maidstone Crown Court in het Engelse Kent. Hem is 58 maal doodslag en poging tot mensensmokkel ten laste gelegd. Op doodslag staat levenslange gevangenisstraf.

Tijdens het proces zal ook Ying G., een Brits-Chinese tolk en vermoedelijk lid van de mensensmokkelbende, voor de rechter verschijnen. Zij is beschuldigd van het beramen van mensensmokkel.

In Nederland zitten zeven verdachten vast. Zij staan begin maart in Rotterdam terecht wegens onder meer poging tot doodslag, dood door schuld, deelname aan een criminele organisatie en mensensmokkel.

Hoewel het Engelse en Nederlandse proces officieel niets met elkaar te maken hebben, zijn de verklaringen van de verdachten onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zo heeft Lammert N. - een van de Nederlandse verdachten - belastende verklaringen voor W. afgelegd. N., een vriend en collega van W., heeft onder meer gezegd dat Perry samen met hoofdverdachte Gürsel O. en zijn handlanger Haci D. de Chinezen in de vrachtwagen heeft geladen. Rechercheurs hebben hun vingerafdrukken op stukken hout in de vrachtcontainer gevonden.

Lammert N. is vorig jaar 5 april zelf met vijftig Chinese immigranten door de Britse politie aangehouden. Nadat N. lawaai uit de vrachtwagen hoorde, opende hij de deuren en vielen de Chinezen volgens hem in ademnood uit de container. Met een boete, het achterlaten van de vrachtwagen en een inreisverbod liet de politie hem bij gebrek aan bewijs gaan.

Na dat transport, verklaarde N., had hij hierover met Perry gesproken. N. zei dat de luiken geopend moesten zijn om frisse lucht binnen te laten. 'Hij zei tegen mij dat hij hetzelfde deed omdat hij wist dat er voldoende zuurstof in de trailer moest komen.'

De Britse aanklager wil ook aantonen dat W. het ventilatieluik heeft gesloten en direct verantwoordelijk kan worden gehouden voor de dood van de 58 Chinezen. Getuige een Chinese overlevende was het in ieder geval een blanke man die het luik had gesloten. Lammert N. verklaarde dat het luik van ongeveer vijftig bij vijftig centimeter 'kapot' dan wel 'verrot' was voordat de smokkeltocht begon. Haci D. had echter gezien dat er een touw aan het luik was bevestigd om die open te houden.

W.'s advocaat O. Kirk bevestigde vorige week dat in de bestuurderscabine een stuk touw was gevonden; mogelijk het touw dat het ventilatieluik had moeten openhouden. Volgens Kirk ziet de aanklager het touw en een vingerafdruk van W. op het ventilatierooster als belangrijk bewijsmateriaal.

Heeft Perry W. voordat hij de veerboot opreed het touw van het luik gehaald om die te kunnen sluiten? Zo ja, waarom heeft hij het tijdens de oversteek dichtgelaten terwijl hij wist dat er bij het transport van Lammert N. in april bijna vijftig Chinezen waren gestikt? Is hij de meedogenloze mensensmokkelaar die het luik expres heeft dichtgelaten opdat zijn 'lading' niet gehoord zou worden? Of is hij een onbeduidende chauffeur die zonder kwade opzet het luik heeft dichtgedaan en het daarna vergeten is?

Om de ware toedracht te achterhalen zullen de komende vier à vijf weken tientallen getuigen worden gehoord, onder wie ongeveer vijftien Nederlanders. Of Perry W. tot 58 maal levenslang wordt veroordeeld, ligt grotendeels in handen van twaalf Britse burgers. De juryleden, die naar verwachting morgen worden ingezworen, zullen uiteindelijk een guilty or not guilty uitspreken.

Wanneer W. tot een celstraf wordt veroordeeld, kan hij proberen die in Nederland uit te zitten. Vooralsnog zou hij goed overweg kunnen met de Britse bewaarders. Zij zouden de omvangrijke chauffeur big man noemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.