Nieuws Verenigde Staten

Gespreksverslag: Trump vroeg president Oekraïne inderdaad om Biden te onderzoeken

Uit het donderdag vrijgegeven verslag van een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski, blijkt dat Trump zijn collega heeft gevraagd om een onderzoek in te stellen naar Joe Biden en diens zoon Hunter. 

Donald Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski geven elkaar woensdag de hand in New York, tijdens een vergadering bij de Verenigde Naties. Beeld AFP

Daarmee is een belangrijke aanleiding voor de Democraten om een impeachmentonderzoek naar Trump in te stellen, bevestigd: Trump gebruikte zijn functie als president om tegen een politieke opponent te ageren.

Trump erkende eerder al dat het gesprek over Biden was gegaan, maar toch is de nu vrijgegeven inhoud verrassend: sceptici dachten dat het Witte Huis een opgepoetst verslag naar buiten zouden brengen. Het is mogelijk dat er wel iets is aangepast (er is geen bandje van het gesprek, deze ‘transcriptie’ is gebaseerd op aantekeningen van een medewerker van het Witte Huis), maar wat erin staat is saillant genoeg.

‘Er wordt veel gepraat over Bidens zoon, over dat Biden de vervolging heeft gestopt, en veel mensen willen daar het fijne van weten, dus als je daar iets aan kunt doen met de [Amerikaanse] minister van Justitie zou dat geweldig zijn’, zegt Trump tegen Zelenski, in een verslag van het gesprek dat vijf velletjes beslaat. (Bidens zoon Hunter had de afgelopen jaren een commissariaat bij een Oekraïens bedrijf, waarnaar eerder een corruptieonderzoek is ingesteld. Biden zelf, nu koploper in de Democratische presidentsrace, zette in 2016 als vice-president Oekraïne onder druk om de betreffende openbare aanklager te ontslaan.)

Persoonlijke advocaat

Trump zegt dat hij zowel Rudy Giuliani, zijn persoonlijke advocaat (‘een zeer gerespecteerde man’), als William Barr, zijn minister van Justitie, contact zal laten opnemen met Zelenski. ‘En dan zullen we het grondig gaan uitzoeken.’

Dat Trump zowel een privémedewerker als een publieke adjudant inschakelde voor deze klus laat zien dat voor de president die twee domeinen dwars door elkaar heen lopen. Ook opmerkelijk is dat het Barrs eigen ministerie was, dat dit telefoongesprek onder de pet heeft willen houden. 

Het ‘bevestigt dat de president handelde op een manier die de betrouwbaarheid van onze verkiezingen ondermijnt, de waardigheid van zijn ambt en onze nationale veiligheid’, zei oppositieleider Nancy Pelosi woensdag. Zij heeft maandenlang geaarzeld over een impeachmentprocedure, maar kon na de vrijgave van het memorandum opgelucht ademhalen: haar zorgen waren niet onterecht geweest.

Gunst

Veel Republikeinen wezen er woensdag op dat Trump in het gesprek niet dreigt met het onthouden van 391 miljoen dollar financiële steun, zoals de verdenking was. Trump zegt in het gesprek weliswaar dat Europese landen zoals Duitsland meer zouden moeten bijdragen, maar heeft het niet over het tegenhouden van Amerikaanse hulp. Medestanders van Trump zeggen dat er dus geen quid pro quo was, en dat de president daarom is vrijgepleit.

Maar het verslag suggereert wel een andere quid pro quo. Zelenski vraagt op een gegeven moment om Javelin anti-tankraketten, waarop Trump antwoordt: ‘Dan moet ik je om een gunst vragen.’ Dan volgen twee verzoeken: het onderzoek naar Biden, en een zoektocht naar een computer van de Democraten die in Oekraïne zou zijn.

Het is ook mogelijk dat Zelenski helemaal geen dreigement nodig had. Zelenski praat Trump zo naar de mond (‘Toen ik de laatste keer in New York was verbleef ik in Trump Tower’, en ‘U bent een geweldige leraar’) dat het erop lijkt dat hij de Amerikaanse president graag ter wille is. Hij erkent ook dat hij de Oekraïense ambassadeur uit de VS heeft teruggehaald, mede op aandringen van Trump.

Absolute meerderheid

Zelenski heeft dan ook goed nieuws voor Trump. ‘Aangezien we de absolute meerderheid hebben gewonnen in het parlement zal de nieuwe aanklager 100 procent mijn mannetje zijn, mijn kandidaat, die zal worden goedgekeurd door het parlement en zal beginnen in september. Hij of zij zal deze situatie onderzoeken, in het bijzonder het bedrijf dat u noemde in deze kwestie.’ 

De Trump-herverkiezingscampagne stuurde na het vrijgeven van het verslag meteen een mailtje rond, waaruit blijkt dat hij zich vrijgepleit ziet. ‘De feiten bewijzen dat de President niets verkeerd heeft gedaan. Het feit is dat de President de corruptie in Washington wil bestrijden, waar de Bidens, de Clintons en andere carrièrepolitici decennialang hun macht hebben misbruikt voor persoonlijk gewin.’ 

Onderzoek naar afzetting Trump is gestart. Wat is impeachment en wat is nu de procedure?

Wat gaat er gebeuren nu het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een onderzoek begint naar de afzettingsprocedure van president Donald Trump? Zeven basisvragen op een rij.

Wat deden Joe Biden en zijn zoon in Oekraïne?

Of de president van Oekraïne een corruptieonderzoek kan instellen naar de zoon van Joe Biden. Met dat verzoek heeft president Trump zich een afzettingsprocedure op de hals gehaald, met een hoofdrol voor Oekraïne. Wat is er bekend over de activiteiten van de familie Biden in het Oost-Europese land?

Transcript gesprek president Trump en de president van Oekraïne. by de Volkskrant on Scribd

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden