Gesprekken advocaat en verdachte afgeluisterd

Bewaarders in het Rotterdamse huis van bewaring hebben gesprekken tussen een verdachte en zijn raadsman afgeluisterd. De Amsterdamse advocaten N....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Mr. Baaijens bezocht op dinsdag 8 oktober zijn cliënt P. P., die sinds april van dit jaar in voorlopige hechtenis zit, eerst in Den Bosch en later in De Schie. P. wordt door het Openbaar Ministerie in Breda gezien als hoofdverdachte in een omvangrijke drugszaak.

Tijdens het bezoek werd het vertrouwelijke gesprek tussen Baaijens en zijn cliënt verstoord door een ruisend en rondzingend geluid. Dit in combinatie met het in de wand van het spreekkamertje geconstrueerde one way-screen - een ruit die slechts van één kant doorzichtig is - wekte bij de raadsman en P. het vermoeden dat zij werden afgeluisterd en geobserveerd.

Toen Baaijens om opheldering vroeg aan het bewarend personeel, werd hem bevestigd dat er een geluidsverbinding 'openstond', maar dat die niet kon worden uitgeschakeld. Twee bewaarders zeiden dat een en ander 'gebruikelijk is'.

Ook in het huis van bewaring in Den Bosch werden gesprekken tussen P. en zijn raadsman afgeluisterd. Aanvankelijk, tot zo'n twee weken geleden, werd P. bijgestaan door de Bredase advocaat M. Buntsma. Meermalen heeft Buntsma de directie van het huis van bewaring ingelicht over aanwijzingen die hij had dat justitie hem afluisterde, meer in het bijzonder wanneer hij in bespreking was met zijn gedetineerde cliënt P. Buntsma heeft een keer het plafond van de spreekkamer gesloopt en daaruit een microfoon gehaald. Hem werd toen verzekerd dat de microfoon niet had aangestaan.

Mr Meijering, die samen met zijn kantoorgenoot Baaijens de verdediging van P. voert, noemt de gang van zaken een ernstige inbreuk op een van de fundamenten van het strafproces en van de rechtsstaat. 'Justitie heeft het recht op ongestoord en vertrouwelijk verkeer tussen raadsman en cliënt grof geweld aangedaan en het vertrouwen in een integer functionerend opsporingsapparaat andermaal beschadigd.'

De raadslieden hebben zowel de minister als het Openbaar Ministerie en de rechtbank in Breda laten weten dat het hun door de gebeurtenissen onmogelijk is gemaakt de verdediging van P. naar behoren in te richten. Het voorbereiden van de verdediging is komen stil te liggen. Zij hebben gevraagd om overplaatsing van P. naar een ander huis van bewaring.

Het commentaar van het ministerie van Justitie luidt: 'Er is nooit een gesprek tussen de raadsman en zijn cliënt afgeluisterd op gezag van de directie of wie dan ook. Dat mag niet. De directie van De Schie stelt een onderzoek in. Als het klopt dat twee bewaarders hebben afgeluisterd, zal worden uitgezocht hoe dat mogelijk was. Als hun iets te verwijten valt, zullen passende maatregelen worden genomen. Hetzelfde geldt voor de vermeende gebeurtenissen in Den Bosch.'

In juni 1993 ontstond ophef over het afluisteren van een gesprek tussen advocate B. Ficq en een cliënt in het extra beveiligde huis van bewaring De Marwei in Leeuwarden. Het ministerie van Justitie gaf toen toe dat bewaarders meeluisterden met de gesprekken die advocaten voerden met vluchtgevaarlijke gedetineerden in extra beveiligde inrichtingen (ebi's). De maatregel was een jaar eerder genomen na enkele ontsnappingen uit ebi's en zou mede dienen om de veiligheid van de raadslieden te waarborgen. Er zouden vluchtpogingen kunnen worden gedaan door de advocaat te gijzelen.

In een door Ficq aangespannen kort geding bepaalde de president van de rechtbank in Den Haag dat gesprekken tussen advocaten en hun in een ebi gedetineerde cliënten niet mogen worden afgeluisterd. Ook achtte hij het ontoelaatbaar dat zij door gevangenispersponeel zouden worden bespied via een one way-screen. Wel vond hij het toelaatbaar dat er in ebi's van achter een, van beide zijden doorzichtige scheidingswand toezicht werd gehouden.

Meijering: 'In die zaak ging het nog zogenaamd om de veiligheid van de advocaat. Uit het afluisteren van de gesprekken die P. met zijn raadsman voerde, blijkt dat justitie inhoudelijke belangstelling had voor het gesprek. Dat is wel iets erger.'

In april 1995 onderstreepte de Hoge Raad dat een gedetineerde verdachte het recht heeft om zich tegenover zijn advocaat volledig en ongeremd uit te spreken. 'Dat recht kan worden beperkt, maar dat mag niet zo ver gaan dat het recht in de kern wordt aangetast. Daarvan is sprake indien het overleg zijn vertrouwelijk karakter verliest doordat het kan worden afgeluisterd. Beperkingen moeten een geoorloofd doel dienen, bijvoorbeeld het voorkomen van ontvluchting', aldus de Hoge Raad.

Het recht op het vrije verkeer tussen raadsman en cliënt is neergelegd in het Wetboek van Strafvordering en in internationale mensenrechtverdragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden