Gespleten Venezuela strijdt door

Studenten in Venezuela blijven protesteren tegen de regering-Maduro. Afgelopen weekeinde vielen opnieuw doden. Twee studenten vertellen over de diepe tegenstellingen in het land.

RIO DE JANEIRO - 'Wij nemen het op tegen een tiranniek en totalitair regime', aldus studentenleider Gaby Arellano. 'We strijden voor onze vrijheid.' Samen met tienduizenden andere Venezolanen eiste ze afgelopen zaterdag het aftreden van de regering. Twee demonstranten kwamen door kogels van paramilitairen om het leven.


Sinds zeven weken protesteren studenten en de middenklasse tegen president Nicolas Maduro, opvolger en partijgenoot van de vorig jaar overleden Hugo Chavez. Ze hekelen de extreme onveiligheid, de beroerde economische situatie en het autoritaire optreden van de regering.


Er vielen tot nu toe 33 doden. De helft daarvan is toe te schrijven aan colectivos, aan de regering gelieerde gewapende groepen die 'de socialistische revolutie beschermen' (van de regering, red.). De gemaskerde mannen rijden op hun motoren naar de barricades en openen het vuur op de studenten.


Ook aan de kant van de oppositie zijn gewapende groepen actief, zij het minder georganiseerd. Zij zijn mogelijk verantwoordelijk voor de dood van vier regeringsaanhangers, vijf politie agenten en een militair.


De regering beschuldigt oppositieleiders van 'haatzaaien en aanzetten tot geweld'. Twee dissidente burgemeesters, een leider van een oppositiepartij en 121 demonstranten zitten vast. Ruim duizend anderen zijn opgepakt maar inmiddels vrijgelaten. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn tientallen arrestanten gemarteld.


De steun voor de regering lijkt ondertussen af te brokkelen. In een door Maduro georganiseerde 'vredesmars', kwamen zaterdag slechts een paar duizend Venezolanen opdagen.


'Het is een misvatting dat het hier gaat om studentenprotesten' , zegt Silvestre Montilla in een skype-interview vanuit Caracas. 'Het is een gecoördineerde actie van fascistische partijen die met gewelddadige demonstraties de regering ten val willen brengen.'


Montilla is Chavista in hart en nieren en leider van een Bolivariaanse (socialistische) studentenbeweging. 'Venezuela is een bloeiende democratie', zegt de student. 'Als de oppositie de macht wil, dan moeten ze de verkiezingen winnen. Maar dat is ze al vijftien jaar niet gelukt, ze zijn gefrustreerd.'


De student erkent dat er problemen zijn in het land maar is ervan overtuigd dat de Bolivariaanse revolutie oplossingen biedt. 'Ik geloof niet in militarisering om geweld te bestrijden', zegt Montilla. 'Dat leidt alleen maar tot discriminatie en uitsluiting van de armen, dat zie je bijvoorbeeld in Brazilië en Colombia. Criminaliteit kan alleen structureel worden uitgeroeid door onderwijs en bewustwording', gaat hij verder. 'Dat is een lang en ingewikkeld proces dat pas later zijn vruchten afwerpt.' Ook de economische problemen zullen op termijn verdwijnen, denkt de student. 'We moeten onze productie vergroten, maar op socialistische wijze. Niemand zit te wachten op fabrieken waar werknemers worden uitgebuit. Het kapitalisme biedt geen oplossingen.'


Over de colectivos is hij uiterst positief. 'Ze beschermen de bevolking en organiseren gemeenschapsactiviteiten', aldus Montilla. 'Er zijn inderdaad een paar bewapende colectivos', geeft hij toe. 'Die moeten worden ontwapend, maar daarvoor is het nu niet het juiste moment.'


Montilla is boos op de internationale media, die naar zijn mening voortdurend de feiten verdraaien. 'Ze hebben het over dé studenten, dé Venezolanen die tegen de regering protesteren. Maar er is hier nog altijd een meerderheid die de regering steunt.' Ook hekelt hij de toon in de berichtgeving. 'Als jongeren in westerse landen molotovcocktails naar de politie gooien en auto's in brand steken, zijn het anarchisten en vandalen. Hier heten het plotseling helden.'


Montilla is vastbesloten de revolutie te beschermen. 'Het fascisme zal niet zegevieren in Venezuela', zegt hij.


'Wij hebben het volste recht het aftreden van de regering te eisen', zegt Gaby Arellano, prominent studentenleider en actief lid van rechtse oppositiepartij Voluntad Popular. 'Ze onderdrukken, martelen en criminaliseren iedereen die kritiek levert', aldus de studente telefonisch vanuit Caracas. 'Dat is tegen de Grondwet en maakt deze regering onwettig.'


Met haar rechterarm in een mitella en een beschermende kap om haar nek liep Arellano zaterdag samen met tienduizenden anderen mee in een 'vrijheidsmars' in hoofdstad Caracas. Twee dagen eerder kreeg ze een traangasbom van de politie in haar nek en raakte ernstig gewond. 'En ik ben niet de enige', zegt ze. 'Honderden studenten zijn slachtoffer van het geweld van politie en paramilitairen.'


Op de vraag waarom ze de straat op gaat, somt ze in razend tempo een lijst problemen op: de inflatie van ruim 56 procent, de lange rijen om aan voedsel te komen, de extreme onveiligheid, de werkloosheid. 'De jeugd is wanhopig', zegt Arellano met schorre en overslaande stem. 'We studeren aan de universiteit, maar er is geen enkel uitzicht op werk. Alleen als je gelieerd bent aan de regering maak je kans op een goede baan.'


Ze vertelt hoe de media steeds verder aan banden wordt gelegd, hoe medewerkers van kritische ngo's worden bedreigd en hoe de vrijheid van meningsuiting is ingeperkt de afgelopen jaren. 'Venezuela is een totalitaire staat geworden.'


'Maduro zegt dat we terroristen en fascisten zijn', zegt ze woedend. 'Het zijn allemaal leugens. Maduro zaait doelbewust haat en verdeeldheid onder de bevolking, wij streven juist naar verzoening in Venezuela.'


De studente benadrukt dat hun protesten uitsluitend zijn gericht tegen de regering en niet tegen alle sympathisanten. 'We haten de Chavistas niet', zegt ze. 'Het zijn burgers net als wij, met als enige verschil dat ze geloven in een ander politiek model.' Ze heeft goede hoop dat veel Chavistas zullen overlopen naar de oppositie.


Ze is bang, geeft ze toe. Ze is een publiek figuur en haar familie wordt bedreigd. 'Maar ik weiger daaraan toe te geven', zegt ze verbeten. 'Angst is de grootste vijand van de democratie.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden