Geslaagde interpretatie van klassieker ‘U bent mijn moeder’

De voorstelling U bent mijn moeder van Joop Admiraal behoort niet alleen tot de hoogtepunten van het Nederlandse theater maar ook tot het nationale culturele erfgoed....

Ze hebben gelijk, daar in Antwerpen: U bent mijn moeder is een inmiddels klassiek stuk, dat gek genoeg niet of nauwelijks nog gespeeld wordt. Misschien is de oerversie van Admiraal zelf destijds al de ultieme voorstelling geweest. Misschien durven andere acteurs zich er niet aan te branden.

Maar bij Het Paleis heeft actrice Sien Eggers zich daaraan niet gestoord. Zij geeft een nieuwe interpretatie van deze toneeltekst in een productie die vorig seizoen al in België te zien was, en dezer dagen in Amsterdam te gast is in het nieuwe Theaterfestival.

Eggers is in België een bekend actrice die veelal kiest voor werken in de marge, in kleine, persoonlijke producties. In regie van Stefan Perceval heeft zij opnieuw zo’n theatraal kleinood gemaakt. In de originele versie speelde Admiraal zowel de moeder als de zoon, verwikkeld in een intense relatie die door de dementie van de moeder steeds meer vertroebeld raakte. Eggers speelt nu moeder en dochter, en dat blijkt eigenlijk op hetzelfde neer te komen.

Ook in haar voorstelling gaat het over het verdriet dat de kop opsteekt als de moeder door de genadeloze tijd achterop dreigt te raken. Zich dingen niet meer herinnert. In een verzorgingshuis moet leven. Dochter komt elke zondagmiddag op bezoek, en krijgt dan toch het verwijt dat er nooit iemand komt.

Admiraal speelde die twee rollen destijds zo magistraal en onnadrukkelijk dat moeder en zoon in wezen één personage werden. Met minimale middelen – een stembuiging, een oogopslag – gleed Admiraal als het ware van de een in de ander, en dat leverde een schokkend mooie symbiose op.

Eggers’ acteren is gekunstelder, in de goede zin van het woord. Als zij van dochter naar moeder transformeert, stapt zij in een paar oude-vrouwenschoenen, gaan haar handen trillen en wordt haar houding stram. Maar gelukkig gaat zij voorbij aan het stereotype beeld van een dement oudje. Live gespeelde orgelmuziek zorgt voor soms angstaanjagende klankkleuren.

Daarbij blijkt de tekst, destijds voor het Werkteater door Admiraal zelf geschreven, nog steeds van toepassing. Nog steeds bezoeken talloze zonen en dochters even zovele vaders en moeders in tehuizen waar zij eigenlijk niet willen komen. Tegen het eind van de voorstelling werd dan ook menig traantje weggepinkt.

U bent mijn moeder is voor velen inmiddels ‘u was mijn moeder’ en dat gevoel wordt in dit intieme, breekbare theater weer eens onderstreept.

Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden