Geslaagd! Aan een ondermaatse opleiding

Stel dat niet jij een onvoldoende krijgt, maar de universiteit. En wel precies voor de opleiding die je net hebt afgerond. Betekent dat een valse start voor je carrière?

Beeld Claudia de Cleen

Werk


Eind juni bleek dat 26 van de 212 universitaire opleidingen geesteswetenschappen volgens de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) niet goed genoeg zijn. Maastricht komt er het slechtst van af met zes onvoldoende opleidingen. Daarna volgden Utrecht, Groningen en de Universiteit van Amsterdam (UvA) met vier onvoldoendes. De VU kreeg er drie, Leiden twee. Het gaat om studierichtingen als geschiedenis, mediastudies, communicatie en Europese studies.


De beoordeling van de NVAO gaat voornamelijk over de scriptiefase en lijkt vooral een probleem voor de huidige afgestudeerde en afstuderende studenten, want universiteiten willen hun opleidingen zo snel mogelijk herstellen. Volgens Tom Hoven, voorzitter van studentenvakbond LSVb, heeft een afwaardering van je diploma 'in principe' geen invloed op je carrière. 'De waarde van het diploma blijft. Het is eerlijk verstrekt.' Als werkgevers er wel naar kijken, adviseert hij contact op te nemen met je opleiding of de opleidingscommissie om te zien of zij iets kunnen bieden. 'De opleiding weet specifiek wat er aan de hand is. Wellicht kunnen ze bijvoorbeeld bijscholing aanbieden.'


De studentenvakbond heeft niet echt signalen gekregen dat afgestudeerden van de bewuste studies meer problemen hadden met hun carrière. 'Als ze al een baan hebben, kijken werkgevers vooral naar wie ze zijn en niet meteen naar de scriptie. De prestaties in de eerste baan zijn dan zwaarwegender.' De minpunten verschillen per opleiding, vertelt Hoven. Bij een opleiding bleek de structuur 'niet studeerbaar'. 'Dat is niet per se ten nadele van de student. Je kunt ook zeggen dat het goed is dat de student de studie toch tot een goed einde heeft gebracht.'


De affaire bij Inholland is een ander verhaal, omdat daar bewust alternatieve, gemakkelijker afstudeertrajecten waren opgezet om meer studenten te laten afstuderen, vindt Hoven. 'Dat speelt hier niet en daarmee is het minder schokkend. Het is wel schokkend dat het om zo veel opleidingen gaat, maar er is niet veel mis.'

Stramien

Afgestudeerden hoeven zich wat de LSVb betreft geen zorgen te maken over hun carrière. 'Het is goed dat de opleidingen hersteltrajecten inzetten en de kwaliteit dus omhoog gaat. Wel moeten de opleidingen de huidige studenten dan begeleiden, zodat ze meekunnen in het nieuwe stramien. Waarschijnlijk wordt het onderwijs sneller en intensiever. Ook zouden ze per brief aan afgestudeerden en eerstejaars moeten laten wat er speelt en wat ze eraan gaan doen.'


Professor dr. Andries de Grip, directeur bij het Researchcentrum voor Onderwijs en de Arbeidsmarkt (ROA), vindt het moeilijk te zeggen of een afgewaardeerd diploma invloed heeft op de carrière van de afgestudeerde. 'Ik ga nu hardop denken; als werkgevers al ervaring hebben met afgestudeerden van de opleiding en daar tevreden over zijn, zullen ze zich niets van het oordeel aantrekken. Als ze onbekend zijn met afgestudeerden, zullen ze zich wel richten op het diploma en zich toch strenger opstellen.' De Grip denkt niet dat het licht daarmee meteen op rood staat. 'Je hebt nog een gesprek en je profiel en persoonlijkheid zijn ook belangrijk. Ook is het dan goed je scriptie te laten zien.'


De Grip vindt de gevolgen voor afgestudeerden in de genoemde studies niet zo groot als wanneer het zou gaan om tandarts- of geneeskundeopleidingen. 'Dan zouden de gevolgen ingrijpender zijn.' Wel vindt hij het een slechte zaak dat de opleidingen het zover hebben laten komen. 'Vooral bij de master thesis, terwijl dat toch het sluitstuk van je studie zou moeten zijn.'

Schrijftalent

De affaire bij Inholland kreeg maatschappelijk veel meer aandacht en toen kregen veel opleidingen kritiek, zegt De Grip. 'Deze opleidingen lijken vrij klein, dus ik denk dat afgestudeerden dit niet zullen merken.' Zij hoeven er ook niet speciaal iets voor te doen om werkgevers te overtuigen, vindt hij. 'Je kunt je schrijftalent, analytisch vermogen en stukken die je buiten je studie hebt geschreven wel laten zien.' De Grip weet niet of een verklaring van de opleiding zelf, dat de studie goed was of de kandidaat goed is, werkt. 'Ik denk dat je dan juist meer de aandacht erop vestigt en het lijkt een beetje op het eigen falen afdekken. Dat zou ik als werkgever denken.'


Volgens de koepel van Nederlandse universiteiten (VSNU) hoeven alfastudenten zich geen zorgen te maken. Hun diploma is gewoon rechtsgeldig en de bewuste opleidingen zullen snel verbeteren. De oorzaak van de vele onvoldoendes is dat dit jaar scherper naar het niveau van de opleidingen is gekeken. Toch maakt voorzitter Anne Flierman van de NVAO zich in de Volkskrant wel degelijk zorgen over het grote aantal onvoldoendes, en vooral over het niveau van de scripties. Zijn onderzoekers constateerden dat vele zesjes eigenlijk onvoldoendes waren.

De InHolland-affaire kreeg maatschappelijk veel aandacht. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden