REPORTAGE

Gesjoemel doet ooit zo gevierd carrièrevrouw de das om

Ooit gold ze als een gevierde allochtone carrièrevrouw. Maar donderdag hoorde Nurten Albayrak, de voormalige baas van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, een werkstraf van 140 uur tegen zich eisen. Reden: gesjoemel met haar werkagenda.

Voormalig COA-bestuurder Nurten Albayrak.Beeld ANP

'Waarom zou iedereen zo'n hekel aan u hebben gehad? Waarom moest juist uw hoofd op het hakblok? Uw secretaresse, uw chauffeur, de secretaris-generaal, de directeur-generaal. Volgens u hebben ze u allemaal vals beschuldigd en was u degene die haar werk goed deed.'

Met geheven hoofd luistert Nurten Albayrak (50) donderdag naar de Haagse rechter. Haar zorgvuldig opgemaakte gezicht, chique mantelpak en hoge hakken maskeren dat ze verworden is tot werkloze vrouw met schulden, of zoals ze het zelf zegt 'een paria, ik krijg niet eens meer een baan als caissière bij de Albert Heijn'.

Ooit stond ze bekend als een gevierde allochtone carrièrevrouw die leiding gaf aan het COA, de organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers. Maar in september 2011 begon Albayrak - die zichzelf in interviews een dienend leider noemde - aan de val die donderdag eindigde in de rechtbank. Als verdachte in een strafzaak. Wegens gesjoemel met haar werkagenda.

Fictief

Haar chauffeur en secretaresse hebben verklaard dat ze hun opdracht had gegeven fictieve werkafspraken in haar agenda te zetten om privégebruik van haar dienstauto te verhullen. Oftewel: valsheid in geschrifte. Een misdrijf waar het Openbaar Ministerie extra zwaar aan tilt bij overheidsbestuurders. En waarvoor de aanklager later een werkstraf van 140 uur zal eisen.

Albayrak stond in de deuropening van haar kantoor toen ze de opdracht gaf, weet de secretaresse nog. De chauffeur stond erbij om de secretaresse te helpen locaties voor de fictieve werkbezoeken te bepalen. Het moet rond 18 september 2011 zijn geweest, denken ze. In die dagen stond de COA-top onder hoogspanning. Het NOS Journaal had vragen gesteld aan de COA-topvrouw en haar raad van toezicht. Albayrak zou verantwoordelijk zijn voor de angstcultuur, zou zich gedragen als zonnekoningin met 'goudkleurige' Mercedes en een te hoog salaris krijgen.

De mediaberichtgeving zou leiden tot haar schorsing en ontslag. Maar in die dagen dacht de COA-top nog dat ze de aanval kon pareren. De beschuldigingen waren onzin, vond Albayrak. Met haar salaris en auto waren niets mis.

Voormalig COA-bestuurder Nurten Albayrak (L) samen met raadsvrouw Anita Verbeek tijdens een persconferentie in perscentrum Nieuwspoort in 2012.Beeld anp

Salarisnorm

Enkele maanden eerder had ze nog een gesprek met Binnenlandse Zaken over haar salaris en de nieuwe salarisregels. Volgens een hoge ambtenaar had Albayrak haar tijdens het gesprek gezegd dat ze de auto niet privé gebruikte. Ze hadden besproken dat de compensatie die ze kreeg voor de fiscale bijtelling - 23.790 euro op jaarbasis - dus niet als loon gezien kon worden en dat ze daardoor op dat moment nog voldeed aan de salarisnorm.

'Albayrak had dus wel degelijk een belang om het privégebruik te verhullen. Het verdekken van deze leugen en het feit dat zij onjuiste informatie had verstrekt daarover is een maar al te helder motief', aldus de officier van justitie. Immers: gebruikte zij de auto wel privé, dan zou de compensatie voor de fiscale bijtelling wél als loon gezien moeten worden.

Volgens Albayrak berust alles op misverstanden en leugenachtige verklaringen. De secretaresse en de chauffeur zouden op eigen houtje hebben gehandeld. De hoge ambtenaar zou achteraf een verhaal hebben 'gefabriceerd' om haar neer te zetten als leugenaar. 'Het was mijn hoofd of dat van de minister. Er was nou eenmaal al een beeld gecreëerd. Ik heb zeven jaar excellent gefunctioneerd als algemeen directeur van een uiterst complexe organisatie. Maar de minister had al in de media gezegd dat ik hem bedonderd had. En ook al klopte dat niet, mijn kop moest rollen.'

Privé

Maar reed u nu wel of niet privé met de dienstauto?, wil de rechter weten. 'Tot begin september 2011 mocht ik de auto privé gebruiken van mijn werkgever. 24 uur per dag, zeven dagen per week, al ging ik ermee naar de maan, had toezichthouder Loek Hermans gezegd', antwoordt Albayrak. Dat heeft ze nooit verhuld, stelt ze.

De rechter kijkt bedenkelijk. 'We willen we een geluidsfragment afspelen van een gesprek dat u op 2 februari 2012 had met de commissie-Scheltema', de onderzoekscommissie die voor toenmalig minister Leers onderzoek deed aan de beschuldigingen aan Albayrak.

Op de tape is te horen hoe Albayrak een broodje aangeboden krijgt en praat over een overleden oma. Daarna stelt een van de commissieleden een vraag: 'Heeft u als algemeen directeur de leaseauto niet privé gereden?

Beeld ANP

Druk

'Nee, ik heb hem nooit privé gebruikt', antwoordt een vrouwenstem op de tape.

Rechter: 'Is dat uw stem?'

'Het is mijn stem', erkent Albayrak. 'Ik dacht dat de vraag betrekking had op de situatie na september 2011. Ik hoor dat ik niet goed luisterde, en gaf niet het juiste antwoord. Ik hoor op de tape dat ik onder hoge druk sta.' Even later. 'Het was het type vraag en de manier waarop de vraag werd gesteld. De vaagheid. Dat heeft ertoe geleid dat ik heb geantwoord wat ik heb geantwoord. Het was niet mijn bedoeling te liegen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden