NieuwsDwangsommen asielzoekers

Geschrokken Broekers-Knol wil het liefst af van dwangsommen voor asielzoekers

Staatssecretaris Broekers-Knol onderzoekt of ze de uitbetaling kan stoppen van dwangsommen aan asielzoekers wier toelatingsprocedure is vertraagd. Door oplopende wachtlijsten dreigen die dit jaar 70 miljoen euro te kosten. De Tweede Kamer is eensgezind: dit kan zo niet doorgaan.

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol schrok enorm van de bedragen die de immigratiedienst IND kwijt is aan dwangsommen.Beeld ANP - Robin van Lonkhuijsen

‘Ik ben daar zó van geschrokken', zei Broekers-Knol dinsdag in de Kamer. Tot verbazing van vele fracties vertelde ze dat haar ambtenaren haar onlangs ‘terloops’ informeerden dat de wachttijden bij de immigratiedienst IND veel sneller oplopen dan voorzien.

Dit komt grotendeels door personeelstekorten die ontstonden na bezuinigingen in 2017. Ook slecht functionerende computersystemen en een fluctuerende asielinstroom zorgen voor oplopende wachttijden. In een brief aan de Kamer liet de staatssecretaris eerder op de dag al weten dat ze ingrijpt bij de IND. Een nieuwe ‘taskforce’, die direct aan de staatssecretaris rapporteert, moet de organisatie binnen enkele weken op orde krijgen en de doorlooptijden versnellen

Overschreden termijn

De oplopende wachttijden zorgen voor een hoge rekening. Voor de afhandeling van een reguliere asielaanvraag geldt een wettelijke termijn van zes maanden. Overschrijdt de IND die, dan kunnen asieladvocaten namens hun cliënten een zogeheten ingebrekestelling indienen.

Als de IND niet binnen twee weken reageert, gaat automatisch een dwangsom lopen. Die begint met 20 euro per dag en loopt op tot 40 euro. Na 42 dagen is het maximaal uit te keren bedrag van 1.260 euro bereikt. Sinds begin dit jaar bedragen uit te keren dwangsommen zo'n miljoen euro per week.

Hierdoor ligt Broekers-Knol zwaar onder vuur in de Kamer. Van GroenLinks (‘elke politieke regie ontbreekt') tot aan de PVV (‘een miljoen per week naar profiteurs, dat is complete waanzin') vinden fracties dat het zo niet kan doorgaan. 

Stok achter de deur

Op aandringen van met name VVD, PVV en SGP beloofde de bewindsvrouw dat het hele dwangsommenstelsel onder de loep wordt genomen. De VVD zou alle uitbetalingen liefst met onmiddellijke ingang stopzetten. ‘Dat wordt zeker onderzocht', aldus Broekers-Knol. 

Zij kondigde echter ook alvast aan dat het ingewikkeld is om hiervan af te komen. De dwangsommen zijn niet specifiek bedoeld voor het asielstelsel, maar maken deel uit van de Algemene Wet Bestuursrecht. Ze zijn bedoeld als stok achter de deur voor burgers en bedrijven die de dupe dreigen te worden van een trage of nalatige overheid. 

Niemand in de Kamer wil die wet in zijn geheel buiten werking stellen. Een uitzondering maken voor asielzoekers is niet zo simpel, waarschuwde de staatssecretaris. ‘Dat is niet zomaar eventjes geregeld.’

Twee jaar wachten op gezinshereniging: ‘Onze vrouwen en kinderen lopen gevaar’
Door trage procedures bij de IND duurt het bijna twee jaar voordat asielzoekers hun achtergebleven familieleden naar Nederland kunnen halen. Niet zelden verkeren die in gevaar. Kamal en Arham in Drachten: ‘Onze vrouwen en kinderen zitten ondergedoken.’

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol over haar woeste portefeuille: ‘Ik wil de grenzen opzoeken’
Voormalig Eerste Kamer-voorzitter Ankie Broekers-Knol (VVD) over haar positie als staatssecretaris asiel en migratie. ‘Op deze post krijg je overal gelazer mee.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden