Gergjev dirigeert zonder één boe

In Londen protesteerde de homobeweging nog wel tegen dirigent Gergjev, die de anti-homowetgeving van Poetin verdedigt. In Den Haag bleef het vrijdagavond opvallend stil.

Niet één protestbordje, geen boegeroep, geen statement, geen verklaring, helemaal niets. De Russische maestro Valeri Gergjev, die president Poetin tot zijn vrienden mag rekenen, kon vrijdagavond in Den Haag zonder enige verstoring het orkest dirigeren van zijn eigen Mariinsky Theater uit Sint-Petersburg. Dit weekend was het voormalige Kirov Ballet op volle sterkte te gast in het Lucent Danstheater, op uitnodiging van het Nederlands Dans Theater in het kader van het Nederland-Ruslandjaar.

Vorig week greep de Britse homobeweging Gergjevs directie van het London Symphony Orchestra nog aan voor protesten, mede vanwege zijn uitspraken in de Volkskrant. Daarin noemde de wereldberoemde (ere)dirigent de ophef over Poetins antihomopropagandawet misplaatst. De wet zou gericht zijn tegen pedofilie, aldus Gergjev, niet tegen homoseksualiteit. Een voorman van de Britse homobeweging rebelleerde in rokkostuum op het podium tegen Gergjevs vriendschapsbanden met 'tiran Poetin'. Later voelde Gergjev zich gedwongen een verklaring af te leggen dat hij niet discrimineerde. Over de omstreden wet hield hij zich stil. Naar verluidt is de vertrouwensband tussen Gergjev en Poetin een belangrijke pijler onder de extreem kostbare verbouwing van het Mariinsky Theater, waar de maestro de scepter zwaait.

Het Lucent Danstheater had twee beveiligers extra ingehuurd, voor een zaal met 800 toeschouwers. Twee 'poortwachters' flankeerden het podium en de deuren naar de kleedkamers, maar vonden het 'best gezellig' Als er al iets toevallig naar homoverzet verwees, waren het de kniestukken op het kostuum van hoofdroldanser Vladimir Shklyarov, in regenboogkleuren.

De komst van het Mariinsky Ballet & Orkest naar Den Haag leidde volgens interim-directeur Joost Poort tot typisch Russische taferelen: 'Een Russische technicus is onder de hoteldouche dronken in slaap gevallen op het afvoerputje. Zes kamers hebben waterschade.' Gergjev arriveerde zoals gewoonlijk pas een half uur voor aanvang.

De voorstelling vrijdagavond kon verrassend worden genoemd door het bijna naïeve mimekarakter van The Little Humpbacked Horse. In deze koddige balletklassieker voor de hele familie, naar een Russisch sprookje, verslaat een jongen van eenvoudige komaf met hulp van een magisch paardje een kwade genius en wint zo de hand van de tsaardochter. Sinds de oerpremière in 1864 krijgt The Little Humpbacked Horse in Rusland regelmatig een opfrisbeurt. Gergjev wilde zelf de versie uit 2009 dirigeren, van choreograaf Alexei Ratmansky, op een vijftig jaar oude compositie van Gergjevs vriend Rodion Sjtsjedrin (81). Diens vrouw, de beroemde ballerina Maja Plisetskaja, danste in 1961 nog de rol van de tsarendochter in de filmversie van het Russische ballet. Gergjev zette direct flink de sokken erin met zijn orkest. Zelfs het geluid van een mobieltje ging naadloos op in de vele, vrolijke rinkelbellen in Sjtsjedrins opgewekte compositie.

Ratmansky zette zijn choreografie in een opvallend minimalistisch decor van simpele, felgekleurde uitsneden van zon, huis en troon. Alle aandacht ging naar de kleurige kostumering, met hoofddoekjes, Zappa-pijpen, vlassige sikjes, Tolstoj-blouses en rechte jurken in oceaantinten. En naar de motoriek met hoefvormige handjes, (paarden)sprongen, pirouetten en tours en l'air, zwierig uitgevoerd door de bijna zeventig Mariinskydansers. Voor het echte balletvuurwerk moest je zaterdag en zondag bij Giselle zijn, maar toen was Gergjev al vertrokken en dirigeerde een vervanger zijn Mariinsky Orkest.

Tijdens de receptie vrijdagavond trakteerde het Nederlands Dans Theater zijn Russische collega's op een intense versie van het sextet Subject to Change van artistiek leider Paul Lightfoot en diens muze Sol León, op een podium in het Atrium. Daarna veel lof over en weer en de belofte de band verder uit te bouwen. Gergjev oogstte applaus toen hij zich afvroeg waarom dat prachtige Lucent Dans Theater tegen de vlakte moest. Gevraagd naar zijn mening over de protesten stoof hij geschrokken twee meter achteruit, om te benadrukken dat die niets met hem te maken hadden en hij die niet had opgemerkt. Hij vertrok snel richting restaurant.

Ondertussen stak in de Anton Philipszaal het Residentie Orkest het Mariinsky Orkest in elk geval kwantitatief naar de kroon: 1.500 toeschouwers luisterden naar het Haagse orkest, met de broers Arthur en Lucas Jussen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden