Gereïncarneerde lama kan niet zonder pyjama

De dichter Bergman (pseudoniem van Aart Kok) wordt dit jaar 87. In de oorlogsjaren debuteerde hij in Morks Magazijn en het clandestiene literaire tijdschrift Parade der Profeten....

Als ik goed geteld heb, is Sprekend Mijzelf Bergmans negende dichtbundel, inclusief enige uitgaven in eigen beheer. Hij is altijd een auteur gebleven die vooral door andere schrijvers gewaardeerd werd. Toen Joris van Casteren hem in 2002 interviewde voor In de schaduw van de Parnassus, was dat omdat Bergman goed paste in de ondertitel: ‘Gesprekken met vergeten dichters’.

Bergman was vergeten op twee gevleugeld geworden regels na, het begin van ‘Reisbrief’: ‘waarde vriend het is hier prachtig/ de koeien zijn ontroerend drachtig’. Maar zelfs op díe erkenning moest hij vijftien jaar wachten, totdat C. Buddingh’ de ‘Reisbrief’ opnam in Bericht aan de reizigers, het boekenweekgeschenk van 1975.

Sprekend Mijzelf bevat Bergmans keuze uit zijn volledige werk, een zestigtal gedichten waarvan hij vindt dat ze ‘door de jaren heen standhielden’. De toppers staan er allemaal in, maar in het algemeen blijft Bergman toch een dichter van onweerstaanbaar citeerbare regels in plaats van onmogelijk te vergeten gedichten. Maar dan ook van een absolute drachtigheid, zoals deze ene regel: ‘ik ben onherstelbaar dichter’.

Of dit kwatrijn: ‘ik ben een evenwichtig man/ reïncarnatie van een lama;/ ik houd van orde en ik kan/ niet dromen zonder mijn pyjama.’ Elk gedicht, licht, somber, noodlottig, of doodsbang, is van een absolute persoonlijkheid. Met als gevolg dat Bergman in 2008 nog steeds een veelbelovend dichter is.Ed Schilders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.