Nieuws

Gerechtshof: OM moet onderzoek voortzetten naar vervolging NAM wegens bevingsschade

Het Openbaar Ministerie moet het onderzoek hervatten naar de vraag of de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) door gaswinning en daarop volgende aardbevingen levens in gevaar heeft gebracht in Groningen. Dat heeft het gerechtshof in Leeuwarden dinsdag geoordeeld.

Hessel von Piekartz
Een huis aan de Dorpsweg wordt geschilderd in Westerwijt, dat in 2019 werd getroffen door een aardbeving van kracht 3,4. De monumentale molen op de achtergrond is opgekocht door de NAM. Beeld Harry Cock
Een huis aan de Dorpsweg wordt geschilderd in Westerwijt, dat in 2019 werd getroffen door een aardbeving van kracht 3,4. De monumentale molen op de achtergrond is opgekocht door de NAM.Beeld Harry Cock

Het OM was eerder van mening dat de NAM ondanks de bevingsschade niet kan worden vervolgd voor het bewust in levensgevaar brengen van bewoners. Na jaren onderzoek concludeerde het OM vorig jaar dat daarvoor ‘onvoldoende bewijs’ was, en het verzocht te mogen afzien van een strafrechtelijk onderzoek. Maar het hof, dat hierover uiteindelijk oordeelt, ziet wel degelijk voldoende reden om door te gaan. Het eerdere onderzoek van het OM zou bovendien ‘onvolledig’ zijn.

De zaak sleept zich al jaren voort. In 2015 deed de Groninger Bodem Beweging (GBB) samen met een aantal leden aangifte tegen de NAM. Volgens de GBB ging de NAM door met gasboringen terwijl op dat moment al duidelijk was dat daardoor bevingen konden ontstaan die tot schade en veiligheidsrisico’s zouden leiden. In eerste instantie deed het OM niets met de aangifte, maar in 2017 oordeelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dat het OM alsnog een onderzoek moest instellen. Na bijna zeven jaar juridisch gesteggel wil het hof nu dus opnieuw dat het OM de zaak onderzoekt.

Volgens het hof zijn er in ieder geval in één individuele zaak genoeg aanwijzingen dat voor bewoners ‘mogelijk levensgevaar te duchten is geweest als gevolg van door bevingen ontstane schade’. In dat specifieke geval is de schade aan het pand ‘opgetreden in de periode dat wetenschappelijke consensus bestond over het bevingsrisico dat winning van aardgas met zich bracht’. De NAM wist dit, maar heeft ‘desondanks’ de activiteiten voortgezet.

Willens en wetens

Een strafrechter zou volgens het hof daarom tot het oordeel kunnen komen dat de NAM ‘willens en wetens’ accepteerde dat het de bouwwerken verder zou beschadigen als het zou doorgaan met de gaswinning en dat het daarmee dus een onveilige situatie creëerde. De bewoner, die het pand zou hebben verlaten vanwege de bevingsschade, is ten onrechte niet gehoord tijdens het onderzoek. Dat moet nu alsnog gebeuren.

In alle andere gevallen is het hof het eens met het OM dat er onvoldoende reden is om verder onderzoek te doen naar vervolging van de NAM. De gebouwen van andere gedupeerden raakten namelijk beschadigd in een periode dat nog niet duidelijk was dat aardgaswinning in het gebied tot de bevingen leidde. De NAM kan in die gevallen daarom niet worden vervolgd voor het opzettelijk toebrengen van schade of het in gevaar brengen van mensen.

De Groninger Bodem Beweging is ‘verheugd’ en noemt in een verklaring op haar website het oordeel van het hof een ‘baanbrekende uitspraak’. Voorzitter Jelle van der Knoop ziet het als ‘erkenning van het leed dat de Groningers door de gaswinning is aangedaan’. De advocaten Gerard Spong en Emile van Reydt, die de zaak namens de GBB voeren, spreken in een gezamenlijke verklaring van ‘een historische dag waarop recht wordt gedaan aan de geplaagde Groningse Burgers’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden