NIEUWSHAGA LYCEUM

Gerechtshof brandt vingers niet aan inspectierapport over Haga Lyceum

De Onderwijsinspectie hoeft een vernietigend rapport over het Cornelius Haga Lyceum niet in te trekken. Het gerechtshof in Den Haag wil zich in hoger beroep niet uitspreken over de rechtmatigheid van het document.

Onderwijsminister Arie Slob staat de pers te woord naar aanleiding van het stopzetten van de financiering van het Haga Lyceum.Beeld ANP

Daarmee schuift het hof het oordeel over het werk van de inspectie door naar de bestuursrechter in Amsterdam, die op 20 januari uitspraak doet over de rechtmatigheid van het optreden van onderwijsminister Arie Slob in de Haga-zaak. Het inspectierapport, dat onder meer concludeert dat er sprake is van financieel wanbeheer op de school, vormt de belangrijkste onderbouwing voor Slobs vordering dat het bestuur moet opstappen.

Het islamitische Haga Lyceum probeerde de publicatie van het uiterst kritische inspectierapport voor de zomer al te voorkomen, maar ook toen ving de school bot. De voorzieningenrechter stelde in juli dat de inhoud van het rapport op twee punten onzorgvuldig was, maar dat de gebreken niet zo groot waren dat het hele rapport onrechtmatig was.

Laffe uitspraak

Nu concludeert het gerechtshof dat het intrekken van het reeds gepubliceerde rapport onnodig is, omdat de inhoud ervan al bekend is. Ook heeft het inspectierapport op dit moment geen invloed op de schoolkeuze van ouders. Bovendien heeft het volgens het hof geen leegloop van de school veroorzaakt.

Directeur-bestuurder Soner Atasoy van het Haga Lyceum noemt het ‘een laffe uitspraak’, omdat het hof de zaak ‘over het hek gegooid’ heeft bij de bestuursrechter. Hij vindt het onbegrijpelijk dat de rechters zich niet uitspreken over de onjuistheden die volgens de school in het rapport staan. ‘Er staat bijvoorbeeld dat we failliet gaan’, zegt Atasoy. ‘Dat is aantoonbaar onjuist. We hebben de rechter ook laten zien dat het niet klopt. Dan moet dat toch uit het rapport geschrapt worden?’

Minister Slob laat via een woordvoerder weten vertrouwen te hebben in de uitspraak op 20 januari. ‘Hopelijk komt er snel duidelijkheid voor de leerlingen en kunnen zij snel in een veilige omgeving naar school.’

Aanjagers

De kritiek van de inspectie richt zich onder meer op het burgerschapsonderwijs op de school, de kwaliteit daarvan zou tekortschieten. Bovendien creëert de school ‘risico’s rond ongewenste beïnvloeding van leerlingen’ door omstreden personen op de school toe te laten: zogenoemde ‘salafistische aanjagers’. Ook concludeert de inspectie dat het intern toezicht ondermaats is en dat er sprake is van financieel wanbeheer, onder andere omdat directeur-bestuurder Soner Atasoy een tijd lang meer betaald kreeg dan wettelijk is toegestaan.

De school heeft de kritiek altijd bestreden. Zo beschikken drie van de omstreden personen over een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en zijn de andere twee nooit in contact met leerlingen geweest. De financiën zijn keurig op orde, aldus de school, die daarbij verwijst naar de jaarrekeningen die zijn goedgekeurd door een registeraccountant. Dat Atasoy te veel salaris ontving had de school zelf al ontdekt. Atasoy heeft het onterecht ontvangen bedrag al terugbetaald.

De afweging in hoeverre de school daarin gelijk heeft, wordt nu niet beantwoord door het hof, maar komt zeker aan de orde in het vonnis dat de Amsterdamse bestuursrechter op 20 januari zal wijzen. Begin december, tijdens de zes uur durende zitting in die zaak, stonden de rechters uitgebreid en kritisch stil bij alle verwijten die de inspectie de school maakt.

Tunnelvisie

Het optreden van de inspectie en het ministerie van Onderwijs zijn de afgelopen weken in een steeds kritischer daglicht komen te staan. Zo concludeerde de Commissie Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) in een kritisch rapport over het optreden van de AIVD, dat de inlichtingendienst nooit een ambtsbericht over de persoonlijke financiën van directeur-bestuurder Soner Atasoy naar de inspectie had mogen sturen. Elementen uit het ambtsbericht komen terug in het inspectierapport.

Daarnaast kreeg de Onderwijsinspectie onlangs ook kritiek van hoogleraren onderwijsrecht. Zij stelden in NRC Handelsblad dat de inspectie in het onderzoek naar het Haga Lyceum leed aan een ‘tunnelvisie’. Het onderzoek zou er vooral op gericht zijn belastend materiaal te vinden om de school te kunnen sluiten.

Volgens de hoogleraren trad de inspectie buiten haar bevoegdheden. Zo probeerde de inspectie twee leden van het schoolbestuur er tijdens het onderzoek van te overtuigen directeur-bestuurder Soner Atasoy de laan uit te sturen, omdat de school anders mogelijk de deuren zou moeten sluiten.

De inspectie ontkent een opdracht te hebben gekregen het onderzoek op een bepaalde manier in te richten of tot een bepaalde uitkomst te komen. ‘Wij hebben volledig onafhankelijk kunnen opereren en we hebben zelfstandig kunnen oordelen’, stelt een woordvoerder.

De Haga-saga: dit ging eraan vooraf 

Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Minister Arie Slob (Onderwijs) verzocht het bestuur van het Haga Lyceum deze zomer al om op te stappen. ‘Deze bestuurders moeten echt uit de school verdwijnen’, zei hij in een interview met de Volkskrant. Directeur-bestuurder Soner Atasoy reageerde furieus: ‘We worden genaaid in het kwadraat.’

Aanleiding voor de ophef is een zeer negatief rapport dat de Onderwijsinspectie opstelde over de school. Bewijzen voor salafistisch onderwijs zijn niet gevonden, maar op punten van bestuur en financiën is er scherpe kritiek. De school probeerde – tevergeefs – de publicatie van het rapport te voorkomen.

Ook de Volkskrant kwam tijdens meer dan tien bezoeken en tientallen gesprekken met de schoolleiding, docenten, medewerkers, ouders, vrijwilligers en externen geen bewijzen tegen van salafistische invloeden of antidemocratisch onderwijs. Lees de longread of luister naar de podcast waarin verslaggevers Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper hun verhaal doen.

Op 6 december 2019 kwam de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten met een kritisch rapport over het optreden van de AIVD in de Haga-zaak.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden