Georgievski's voorstel is gericht tégen akkoord

LJUBCO GEORGIEVSKI heeft niet echt een vredesplan, wanneer hij woensdagavond zegt dat hij een vredesplan heeft. In het journaal van de Macedonische staatstelevisie zegt hij wel dat Macedonië binnen tien dagen zijn grondwet zal veranderen....

Niemand in Macedonië neemt het 'plan' serieus. Een hoge regeringsfunctionaris zegt meteen: 'Ik zou niet te vroeg juichen. Georgievski heeft dit wel gezegd, maar dat betekent niet dat het ook gaat gebeuren. Wacht maar een dagje, dan zul je het wel zien.' De woorden van de minister-president zijn, begrijpt in Macedonië iedereen, bedoeld als een provocatie.

Georgievski wil stemming maken, en de stemming die hij wil maken is niet vóór, maar tégen een akkoord met de Albanezen. Alleen al het noemen van het veranderen van de grondwet, en vooral van zoiets als Albanees zelfbestuur, moet op de Macedonische bevolking werken als een rode lap op een stier. De Albanezen zullen, als je Georgievski letterlijk moet nemen, meer krijgen dan zij vragen. Zelfs de 'terroristen' zijn in hun eisen nog nooit zover gegaan.

Dat Georgievski dit allemaal aan de Albanezen wil gaan geven, en nog wel 'binnen tien dagen' kan onmogelijk serieus genomen worden. In Macedonië gebeurt dat ook niet. Donderdag heerst er absolute stilte. Niemand reageert op Georgievski's uitlatingen. Ook het Macedonische journaal besteedt er geen letter aan. De hoge regeringsfunctionaris zegt 's avonds via de telefoon: 'Natuurlijk reageert niemand. Het is een idioot en onrealistisch plan. Zelfs Solana heeft laten weten dat dit kennelijk onzin moet zijn.'

Het 'plan' van Georgievski verschijnt desondanks in de wereldpers, als een 'mogelijke stap' in de richting van een vreedzame oplossing. De persbureaus nemen zijn woorden letterlijk, en miskennen het sarcasme in zijn stem. Het sarcasme dat tussen de regels zegt dat Georgievski er niet aan denkt zo'n akkoord te sluiten.

De echte 'stap op weg naar een vreedzame oplossing' schuilt in een brief die president Boris Trajkovski stuurt aan George Robertson, de secretaris-generaal van de NAVO. In die brief oppert Trajkovski een vredesplan, dat sterke overeenkomst vertoont met de overeenkomst die de Servische autoriteiten met de rebellen in de Presevo-vallei hebben gesloten. De rebellen hebben hun wapens neergelegd, en woensdag zijn Servische troepen zonder een schot te lossen teruggekeerd in de laatste dorpen die tot dan nog bezet waren gehouden. Kernpunt van het Servische plan was een amnestie voor de rebellen - iets waartegen in Macedonië vooral Georgievski zich steeds luidkeels heeft verzet.

Trajkovski heeft zíjn plan woensdag met premier Georgievski besproken. De opmerking van de premier in het journaal is hoogstwaarschijnlijk een rechtstreekse, bittere reactie geweest op Trajkovski's plan. Georgievski voelt aankomen dat het Westen en Trajkovski zullen aansturen op zo'n amnestie, en hem en zijn regering zullen gaan dwingen tot een akkoord dat hem veel te veel in de richting van een knieval voor de Albanezen gaat. Het 'plan' van Georgievski is een eerste teken dat de premier, en ook de andere hardliners in de Macedonische regering, zich niet voetstoots bij zo'n akkoord zullen neerleggen. Zijn politiek is gericht op de vernietiging van de rebellen.

Het Macedonische leger wil daar echter maar niet in slagen. De rebellen houden verbeten stand in een tiental dorpen even buiten Kumanovo. In de nacht van donderdag op vrijdag doen zij bovendien waarmee zij al weken dreigen: zij openen een tweede front in Macedonië. In de bergen boven de stad Tetovo wordt in de nacht urenlang zwaar gevochten.

In maart hielden daar Albanese rebellen wekenlang een belangrijke heuvel bezet, 'Kale' genoemd, naar het oude Turkse fort op de top. Op 28 maart verdwenen de rebellen, naar eigen zeggen 'om ruimte te maken voor een politieke oplossing'. Het leger nam Kale over en plantte demonstratief de Macedonische vlag op de top. In de nachtelijke schietpartij met eenheden van leger en politie, moeten de rebellen Kale hebben heroverd.

Vrijdagmiddag zet het leger met artillerie en tanks een hevige beschieting in van de hellingen van Kale. Opnieuw stijgen er rookwolken op. Tetovo, de belangrijkste Albanese stad in Macedonië, lijkt terug waar het in maart was: een stad aan de rand van de oorlog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden