Gentech is goed voor duurzame landbouw

Greenpeace heeft achterhaalde ideeën over genetische modificatie.

BERT LOTZ en RICHARD VISSER

In Opinie & Debat verscheen op 1 september een artikel over Greenpeace van Wilson da Silva, naar aanleiding van de vernieling van Wageningse proefvelden met genetisch gemodificeerde gewassen. Voor de goede orde: Wageningen UR legt op geen enkele wijze een relatie tussen Greenpeace en de recente vernielingen van wetenschappelijke proefvelden. Da Silva verweet Greenpeace een te weinig op wetenschap gebaseerde aanpak en noemde ze als 'milieuridders' nogal eng. Het weerwoord van Greenpeace Nederland (O&D, 4 september) roept de vraag op of deze internationale milieuorganisatie wel voldoende rekening houdt met nieuwe wetenschappelijke inzichten over de toepassing van genetische modificatie en of het milieu met deze houding van Greenpeace gebaat is.

Greenpeace maakt in haar weerwoord ten onrechte een onderscheid tussen landbouw met genetisch gemodificeerde gewassen en duurzame landbouw. Op basis van de vele wetenschappelijke artikelen die de laatste jaren zijn verschenen en op basis van ons eigen onderzoek stellen wij dat genetische modificatie, in aanvulling op klassieke veredeling, wel degelijk een bijdrage kan leveren aan het verder verduurzamen van de landbouw. Zo maakt genetische modificatie het mogelijk dat gewassen geteeld worden met minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen dan in de huidige teelten. Het toepassen van een goede landbouwpraktijk blijft daarbij altijd belangrijk. Met dat in het achterhoofd past gentech uitstekend in een landbouw waarbij boeren, in de woorden van Greenpeace-directeur Sylvia Borren, 'optimaal gebruik maken van ecologische principes van Moeder Natuur'.

Een ander punt is dat genetische modificatie de afgelopen 25 jaar een ingeburgerde techniek is geworden waarmee veel ervaring is opgedaan. Greenpeace echter suggereert bij elke gelegenheid, ook in dit opiniestuk, dat 'genetisch knip- en plakwerk' riskant zou zijn. Bij genetische modificatie worden op zorgvuldige wijze extra eigenschappen (vastgelegd in genen) toegevoegd aan bestaande gewassen. De mogelijke risico's worden niet veroorzaakt door de techniek op zichzelf maar door de eigenschap die men toevoegt. Om een oordeel te kunnen vormen over de risico's voor mens en milieu moeten in de onderzoeksfase allerlei stappen worden genomen en protocollen worden gevolgd. Als deze stappen doorlopen zijn, doen genetisch gemodificeerde gewassen qua veiligheid niet onder voor gewassen die via kruisingen ontwikkeld zijn.

Greenpeace legt een deels terechte koppeling tussen genetische modificatie en bepaalde financieel succesvolle marketingstrategieën van multinationals. Weliswaar domineren op dit moment enkele grote multinationals op wereldschaal de teelt van genetisch gemodificeerde soja en mais, maar in principe is gentech ook toepasbaar door kleine en middelgrote veredelingsbedrijven. Dit geldt bijvoorbeeld als geïsoleerde nuttige genen door onderzoeksinstanties aan veredelingsbedrijven, instituten en overheden beschikbaar worden gesteld met niet-exclusieve licenties. Wageningen UR werkt modellen uit voor gebruik van kennis en genen door derden. In de VS wordt binnen het CREES-programma van het ministerie van Landbouw onderzocht waar procedures vereenvoudigd kunnen worden en kosten verlaagd door uitwisseling en gemeenschappelijk gebruik van rapporten. Dit moet het mogelijk maken om gentech ook in kleine gewassen en door kleine bedrijven te laten uitvoeren.

Op basis van de nu bekende wetenschappelijke inzichten zouden we de lijn in het maatschappelijke debat over verduurzaming van de landbouw graag omdraaien. Eerst moeten we kijken wat voor duurzame landbouw we willen om de wereldbevolking te voeden en vervolgens daaraan invulling geven met de beste beschikbare landbouwkundige en agro-ecologische kennis, én met het beste zaai- en plantgoed, optimaal aangepast aan lokale groeiomstandigheden.

Door moderne technieken zoals gentech daarbij niet bij voorbaat uit te sluiten, zijn er belangrijke stappen in verduurzaming mogelijk. Wij hopen van harte dat Greenpeace in zo'n aanpak samen met de wetenschap wil optrekken.

Bert Lotz is agro-ecoloog

Richard Visser is hoogleraar plantenveredeling. Beiden zijn verbonden aan Wageningen UR.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden