Genieten van een urenlange geseling

AMSTERDAM - De finale van de US Open kan vier uur duren, vijf uur en heel misschien zelfs de zes uur benaderen. Novak Djokovic en Rafael Nadal weten dat het pijn zal doen, vannacht in New York, maar ze schrikken er niet voor terug. Ze lijken geen groter genot te kennen dan een wedstrijd die het karakter van een urenlange geseling aanneemt.

Voor de 37ste maal staan ze tegenover elkaar, voor de zesde keer in de finale van een grandslamtoernooi. Het is twijfelachtig of de rivaliteit tussen de 26-jarige Serviër en 27-jarige Spanjaard ooit zo tot de verbeelding zal spreken als die tussen Roger Federer en Nadal, gezien de botsing tussen het klassieke, haast gedistingeerde spel van de Zwitser en de opzwepende, wilde stijl van de Spanjaard.

Maar Djokovic, de huidige nummer één van de wereldranglijst, en Nadal, de nummer twee, hebben inmiddels een groter aantal onderlinge duels gespeeld (37 om 31 na vanavond), bijna evenveel grandslamfinales (6 om 8) en ze zijn meer aan elkaar gewaagd. De tussenstand na 36 wedstrijden is 21-15 voor Nadal, maar in grandslamfinales is het 3-2 voor Djokovic. De totaalscore tussen Nadal en Federer is 21-10, in grandslams 6-2.

In de vorige finale tussen Djokovic en Nadal, de Australian Open van 2012, duurde het bijna zes uur voordat de Serviër de titel opeiste. Het was de zevende maal op rij dat hij Nadal had verslagen, een unieke reeks. Nooit eerder verloor de Spanjaard zo vaak op rij. Djokovic heeft, opmerkelijk genoeg, geen enkele speler vaker verslagen dan de voormalige nummer één.

Maar voor Nadal is de pijnbank geen strafbank. Pas als de kwelling ondraaglijk wordt, weet hij, openbaart de oplossing zich. Het vooruitzicht van meer nederlagen tegen Djokovic, die de pijn in het begin van zijn loopbaan niet kon verdragen en zich in de ogen van Nadal vaak als een huilebalk gedroeg, heeft hem gedwongen zijn spel te verfijnen. De wapens waarmee hij Roger Federer wist te verdringen als beste speler volstonden niet.

Bij Djokovic kan Nadal niet aankomen met de slag waarmee hij Federer tot wanhoop drijft. Hij kan de Zwitser mentaal en fysiek slopen door keer op keer een hoog opstuitende topspinforehand naar diens enkelhandige backhand te slaan. Sinds 2011 heeft de Serviër die mokerslag met zijn dubbelhandige backhand steeds vaker behendig geneutraliseerd, of zelfs in zijn voordeel gebruikt.

In de aanloop naar 2011 onderging de Serviër, tot dan toe 'de derde man' achter Federer en Nadal, een metamorfose. Hij stapte op advies van een Servische arts en acupuncturist over op een glutenvrij dieet (geen graan, pasta of melkproducten) en verloor 5 kilo. In zijn biografie 'Serve to win' schrijft Djokovic dat hij zich sindsdien 'lichter, sneller en helderder van geest' voelt.

Hij kende prompt de beste fase uit zijn loopbaan. Hij veroverde in dertien maanden vier grandslamtitels, waarvan drie door winst op Nadal in de finale (Wimbledon en US Open in 2011, Australian Open in 2012).

De bejaarde tennisgoeroe Nick Bollettieri noemde Djokovic in die fase 'misschien wel de best samengestelde tennisspeler die ik in zestig jaar heb gezien'. Anders dan Nadal, die het spel met zijn forehand tracht te domineren, kan de Serviër met evenveel gemak scoren en verdedigen met zijn forehand en backhand. Rechtuit, diagonaal, kort of lang, het lijkt hem weinig uit te maken. Als hij diep in de verdediging is gedrongen, kan hij plotseling uithalen met een onhoudbare bal. Zijn spel is in balans, als het moet uren achtereen.

Toch heeft Nadal een antwoord gevonden op het spel van zijn angstgegner, op gravel althans. Van de laatste zes ontmoetingen won hij er vijf. Hun enige wedstrijd op hardcourt, vorige maand in Montreal, won hij nipt in de tiebreak van de beslissende set.

Over de veranderingen die Nadal heeft doorgevoerd om Djokovic te kunnen verslaan, lopen de opvattingen uiteen. Het gaat volgens experts om subtiele wijzigingen. Hij lijkt op zijn eerste opslag meer ballen in te slaan. In zijn verdedigende spel is hij nog steeds onvermoeibaar, maar gaat met zijn forehand sneller voor de score met harde vlakke ballen langs de lijn. De Spanjaard lijkt in rally's doordachter en agressiever te werk te gaan. Hij gaat neutrale ballen uit de weg en komt vaker naar het net.

Sommige commentatoren is vooral de slimheid van Nadals spel opgevallen. Oud-topspeler John McEnroe noemde hem 'de Albert Einstein van het tennis', om twee redenen. Niemand doorziet de strategie van zijn tegenstander sneller en niemand weet zijn eigen spel er vervolgens zo schrander en doeltreffend op af te stemmen.

Bij wie van de twee rivalen zal de pijn vanavond een euforisch gevoel te weeg brengen? Djokovic lijkt minder heerszuchtig dan twee jaar geleden. Hij omschreef de wedstrijd tegen Nadal als 'de grootste uitdaging die je op dit moment in onze sport kan hebben'.

Nadal is dit jaar op hardcourt ongeslagen, maar hij bekende zaterdagnacht dat hij in de finale liever een minder bekwame tegenstander had getroffen. Hij noemde het 'dom' om vrijwillig tegen Djokovic te willen spelen.

'BETERE' WAWRINKA VERLIEST VAN ONTSNAPPINGSKUNSTENAAR

Stanislas Wawrinka leek zich na de derde game van de vijfde set op te kunnen maken voor de finale van de US Open, niet Novak Djokovic. Maar liefst 21 minuten duurde de game, langer dan veel sets van Serena Williams. De Zwitser overleefde vijf breakpoints. Twaalf keer stond het 40-gelijk. Toen hij de gamewinst uiteindelijk had veiliggesteld, viel hem een staande ovatie ten deel.

'Ik dacht, en ik denk dat iedereen dacht: wie deze game pakt, wint de wedstrijd', zei Djokovic na afloop. 'Nadat hij de game had gewonnen, zei ik tegen mezelf: je moet vechten tegen die verwachting.'

Dat lukte de Serviër, al beaamde hij na afloop grif dat Wawrinka eigenlijk de betere speler was geweest. Ondanks een stroef lopende eerste opslag, die gemiddeld slechts in de helft van de gevallen geldig was, bracht de bebaarde Zwitser de zesvoudig grandslamkampioen met zijn scherpe slagen in grote moeilijkheden.

Wawrinka scoorde evenveel punten als Djokovic (165), maar op de verkeerde momenten. De Serviër won met 2-6, 7-6, 3-6, 6-3, 6-4.

Wellicht brak een bovenbeenblessure, waarvoor Wawrinka in de vierde set werd behandeld, de Zwitser op. Hij gaf toe dat hij toen al 'doodop' was en noemde de Servische ontsnappingskunstenaar in een interview op de Amerikaanse tv een 'verdomd goede speler'.

De spontane vloek van de dappere verliezer noopte de interviewer tot het maken van verontschuldigingen aan de kijkers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden