Generatiekloof over 'sleepwet'-referendum: kiezers boven de 35 zijn vóór, jongeren tegen

Het referendum over de inlichtingenwet trekt een generatiekloof door Nederland. Onder de jonge kiezers is het grootste deel van plan volgende week tegen te stemmen. Kiezers vanaf 35 jaar zouden juist overwegend voor zijn.

De (jonge) initiatiefnemers van het referendum horen dat hun aanvraag is goedgekeurd. Beeld anp

Jongerenpartijen voeren campagne tegen de wet en gaan daarmee soms lijnrecht in tegen de standpunten van hun moederpartij.

'In haar tienerjaren had minister Ollongren geen Facebook. Onze generatie wel. We zijn ons veel bewuster van die wereld', zegt Splinter Chabot. Hij is voorzitter van de JOVD, de jongerentak van regeringspartij VVD. Die partij is juist voor. Chabot roept op tegen te stemmen en wil de politiek dwingen opnieuw naar de wet te kijken.

Als Nederland werd bestuurd door jongerenpartijen zou de inlichtingenwet er hoe dan ook niet komen. Drie van de vier jongerenafdelingen van de regeringspartijen zijn tegen. Alleen het CDJA, de jongerentak van het CDA, voert een voor-campagne.

De Wiv, de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, moet de verouderde inlichtingenwet aan de huidige tijd aanpassen. De nieuwe wet geeft de inlichtingendiensten meer mogelijkheden om groepen burgers af te tappen. 'We moeten goed uitkijken. Een beslissing op dit moment kan zelfs over twintig jaar nog grote gevolgen hebben', zegt voorzitter Jarin van der Zande van Perspectief, de jongerenafdeling van de ChristenUnie.

Daarin staan de jongerenorganisaties niet alleen. Uit een peiling van onderzoeksbureau I&O Research blijkt dat een meerderheid onder jonge Nederlanders tegen de wet is. Van de jongste groep stemgerechtigden is slechts 34 procent voorstander. Bij de groep boven de 65 jaar is dat 63 procent. 'Dat is een enorm verschil. Hier wordt een generatiekloof zichtbaar', zegt onderzoeker Laurens Klein Kranenburg van I&O Research.

Het verschil zit volgens Klein Kranenburg vooral in het bewustzijn. Dat is te zien aan de antwoorden op de stellingen die kiezers werden voorgelegd. 'We zien dat jongeren veel beter de risico's van het internet zien dan oudere generaties.' Voorzitter Kevin Brongers van de Jonge Democraten (van D66) merkt dat ook. 'Wij weten dat je met een druk op de knop alles kunt delen met de hele wereld. Daar zijn we mee opgegroeid. Daarom zijn we ons heel bewust van de gevaren die zo'n wet met zich meebrengt.'

Gegevens delen

Het grootste probleem van de wet is volgens Brongers dat getapte gegevens van burgers kunnen worden gedeeld met bondgenoten. 'De minister zegt dat ze dat niet gaat doen. Maar waarom schrijft ze dat dan niet gewoon in de wet?' De JOVD hekelt het gebrek aan controle. 'Privacy is voor ons heel belangrijk. Er moet heel zorgvuldig worden gekeken wie of wat er wordt getapt. Dat ontbreekt nu nog in de wet', zegt Chabot.

Volgens Lotte Schipper van het CDJA maken jongeren zich onterecht zorgen. 'Ik geef mijn informatie liever aan de overheid dan aan Facebook of Twitter, die nu al veel over mij weten.' De tegenstand tegen de Wiv is volgens haar vooral het resultaat van een me-diahype. 'Het referendum is aangevraagd door een groep jonge studenten en toen opgepikt door Zondag met Lubach. Het zal me niet verbazen als dat invloed heeft op de mening van veel jonge mensen.'

Of jongeren het verschil gaan maken is volgens Klein Kranenburg zeer de vraag. 'Over het algemeen zijn jongeren minder geneigd naar de stembus te gaan. Het mobiliseren van de groep jonge stemmers is voor het tegenkamp dus erg belangrijk.'


Meer weten over het Wiv-referendum

Wat staat er nou wel en niet in de nieuwe wet? Hier leggen we het uit in 12 heldere vragen en antwoorden.

Of beluister deze podcasts, waarin we uitleggen hoe de 'sleepwet' in elkaar zit.

Doe de spionagecheck: wordt jouw telefoon straks afgetapt?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.