Opinie

'Generatiekloof? Het is tijd voor een generatieoorlog'

Studieschulden, staatsschuld, pensioengaten, vastgeroeste arbeidsmarkt, vergrijsde vakbonden, verrotte woningmarkt, milieu-problematiek of de stijgende kosten in de zorg: tijd voor verjonging in de politiek, vindt Rene van Leeuwen.

Screenshot site G500.

Na het optreden van Sywert van Lienden in Buitenhof is het generatiedebat weer opgelaaid. En terecht. Eén van de veelgehoorde argumenten van de oude garde: er is geen generatiekloof, het gaat om de strijd tussen arm en rijk.

Dat kan best zijn, maar het is geen valide argument. De twee tegenstellingen sluiten elkaar niet uit. Er is wel degelijk sprake van een generatiekloof, en het is tijd voor een generatieoorlog. Met argumenten, uiteraard.

Een dikke twee maanden geleden schoot ik al een figuurlijk magazijn leeg op generatie Babyboom. Daaruit heb ik geleerd dat 'generatiedenken' opruiend en spraakmakend kan zijn, maar niet per se een juiste basis is voor politieke activiteit.

Desalniettemin wordt het tijd dat de politiek erkent dat jongeren ondervertegenwoordigd zijn. Eigenlijk zouden ze een impuls van jonge actievelingen met open armen moeten ontvangen. De cijfers liegen er in ieder geval niet om.

De echte wereld
Het onderwijs bijvoorbeeld. In plaats van structureel te investeren in de toekomst wordt er al jarenlang gekort. Met desastreuze gevolgen. Het passend onderwijs is het meest recente slachtoffer. Maar houdt u even vast: de nationale studieschuld is opgelopen tot 6 miljard (!) euro. De gemiddelde studieschuld is sinds 2004 bijna verdubbeld, van 8.000 euro per student naar bijna 15.000. Studenten moeten zo snel mogelijk met een diploma op straat staan, wat werkervaring opdoen in de echte wereld is er niet meer bij.

De kosten van het onderwijs worden steeds meer geprivatiseerd. Op de baten doen oudere generaties desondanks een steeds zwaarder beroep. Het percentage AOW-ers, bijvoorbeeld, stijgt van 35% op het aantal werkenden in 2002 naar ongeveer 55% in 2040.

Dan de staatsschuld. U kunt jongeren nu al van alles verwijten, maar niet dat ze de staatsschuld hebben veroorzaakt. Deze stijgt in 2012 boven de 400 miljard, hoger dan ooit. Dit jaar betaalt Nederland alleen aan rente al meer dan 10 miljard. Aan schulden heeft de jeugd in ieder geval geen gebrek, zullen we maar zeggen.

En dan de pensioenen. Vorig jaar was er al een manifest van jongeren van verschillende politieke partijen. De kans dat er niets overblijft voor de jongere generaties, die net als u hun hele werkzame leven bij zullen dragen, is groot.

Verrotte woningmarkt
Zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik heb het nog niet gehad over de vastgeroeste arbeidsmarkt, vergrijsde vakbonden, verrotte woningmarkt, milieu-problematiek of de stijgende kosten in de zorg.

Tegelijkertijd zijn de leeftijden bij het CDA, de PvdA en de VVD, van oudsher de partijen die het voor het zeggen hebben, ook niet om te lachen. De gemiddelde CDA kiezer is 56, het gemiddelde CDA-lid is maar liefst 67. Bij de PvdA gaat het om respectievelijk 52 en 58 jaar. De VVD hoeft zich met 46 en 51 nog het minst zorgen te maken. Overigens zitten er in de Tweede Kamer slechts 4 leden van in de twintig, terwijl het aantal vijftigers en zestigers niet te tellen is.

Het is de hoogste tijd dat jongeren opstaan en hun stem laten horen. Tegenstellingen tussen arm en rijk zullen altijd onderwerp van discussie blijven, maar dat een verjonging van de macht hoogst noodzakelijk is zou voor iedereen een gegeven moeten zijn.

Zaak is dat de nieuwe garde zich niet verliest in elitaire-navelstaarderij zoals de bestuurlijke generaties voor hen dat hebben gedaan. Niet teveel zweverige ideologie alsjeblieft, en neem je sociaal-culturele maakbaarheidsidee mee naar dromenland, verschillen bestaan. Realistische duurzaamheid, in alles, daar ligt de grootste uitdaging.

René van Leeuwen is masterstudent Sociologie aan de Erasmusuniversiteit

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden