Geneesmiddelenconsumptie per land

De medische wereld staat bol van tabellen met cijfers en grafieken met getallen. De Volkskrant telt mee. Deze week: Slikken is cultureel bepaald....

De Nederlanders slikken aardig wat af, voor zo'n vier miljard euro per jaar. Dat lijkt gigantisch, maar per hoofd omgerekend staan we maar op tiende plaats in de toptien van welvarende landen in Europa; net boven Spanje, Groot-Brittannin hekkensluiter Denemarken.

Frankrijk staat eenzaam aan kop. Daar geven de burgers jaarlijks bijna 500 euro per persoon uit aan receptgeneesmiddelen, Nederland iets meer dan 250 euro per persoon. De Stichting Farmaceutische Kengetallen heeft de cijfers op een rij gezet.

Er zijn kanttekeningen te plaatsen bij zulke lijstjes. Een land waar de medicijnen goedkoop zijn, zakt. Zoals Spanje. De lijst is een grove indicator hoeveel er in de landen wordt geslikt.

'De verschillen in gezondheid zijn niet zo drastisch als het verschil in het gebruik', meent Sjoerd Kooiker van het Sociaal en Cultureel Planbureau in Den Haag. De socioloog heeft gepoogd het verschil in medicijnengebruik vanuit culturele verschillen te verklaren.

Hij heeft een Engelstalige brochure geschreven over Europeanen en hun medicijngebruik in samenwerking met GFK Panelservices. In het kader van het voorzitterschap van de EU kregen deelnemers aan een medische conferentie het boekwerkje uitgereikt, dat te koop is bij GFK in Dongen.

Het grote verschil dat Kooiker ziet, is dat tussen noord en zuid, of anders gezegd tussen protestant en katholiek of tussen koude en warme klimaten. 'De Nederland luncht met broodjes en een glas melk, in de zuidelijke landen is dat overvloediger. Zo ook met het medicijngebruik. Inwoners van landen die veel geld uitgeven aan luxe kleding, lekker eten en cosmetica, gaan ook niet zuinig om met medicijnen.'

Maar ook de houding ten opzichte beroepsgroep zelf heeft vastgelegd. Als een nieuw medicijn niet beter is dan het oude, dan wordt het oude voorgeschreven. Als blijkt dat niks doen beter is, dan wordt die regel gevolgd.

In Belgis dat minder strikt. De Belg heeft geen vaste huisarts en is meer geneigd te gaan 'shoppen'. De arts handelt daarnaar. 'De pati weet welke huisarts makkelijk voorschrijft', constateert Kooiker.

De Nederlandse calvinistische zuinigheid doet ook een duit in het zakje. 'De Nederlander is vaak blij als een medicijn niet nodig is, in de zuidelijke landen willen de patien juist een medicijn.'

Ook is er in de zuidelijke landen een wezenlijk andere houding ten opzichte van ziekte, blijkt uit de brochure. 'De Nederlandse dokter zal zeggen het even aan te zien en adviseren rustig uit te zieken. In een land als Frankrijk richt de arts zich op het comfort van de pati. 'U bent ziek en daar gaan we wat aan doen.'

De toppositie van Frankrijk kan ook worden verklaard uit gulle apothekers en het hamstergedrag van de Fransen. 'We merkten dat veel Fransen medicijnen in voorraad hebben. Ze gebruiken niet alles wat ze krijgen en hebben wat over voor later of een kennis.'

Het rapportje van Kooiker is een voorstudie, zegt hij bescheiden. Er loopt een groot onderzoek waarbij veertigduizend personen in twintig Europese landen worden ondervraagd over hun houding tegenover artsen en het gebruik van medicijnen. 'Daarmee hopen we de verschillen in medische consumptie beter te verklaren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.