nieuws genderneutraal paspoort

Genderneutraal paspoort ‘past bij de tijdgeest’ en toch maakt het kabinet de weg niet vrij

‘Passend bij de tijdgeest’ en ‘een erkenning voor mensen die ermee te maken hebben’: zo omschreef staatssecretaris Raymond Knops (Binnenlandse Zaken) in oktober de uitgifte van het eerste genderneutrale paspoort. Toch zullen voorlopig weinig van zulke paspoorten (met een neutrale X in plaats van een M of V) volgen: ondanks eerdere plannen voor een wetswijziging weigert Knops het aanvragen van een genderneutraal paspoort gemakkelijker te maken.

Leonne Zeegers krijgt als eerste volwassen Nederlander een paspoort zonder geslachtsaanduiding. De V in Leonne's paspoort wordt vervangen door X/X. Beeld ANP

Daarmee blijft een gang naar de rechter nodig voor het veranderen van de geslachtsaanduiding. Vorig jaar verkreeg Leonne Zeegers uit Breda langs die weg een genderneutraal paspoort. De rechtbank in Roermond oordeelde dat het niet erkennen van een derde gender ‘een inbreuk op het privéleven, het zelfbeschikkingsrecht en de persoonlijke autonomie’ inhield en wees Zeegers’ eis toe. Daarnaast riep de rechter Den Haag op de genderregistratie aan te passen voor alle andere interseksuele Nederlanders.

Dat leek Knops ook van plan. De uitspraak sloot mooi aan bij het voornemen in het regeerakkoord om onnodige registratie van het geslacht te beperken, stelde de staatssecretaris van CDA-huize. Maandagavond kwamen hij en minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer op die woorden terug. Na advies van een interne commissie zien zij geen aanleiding voor een wetswijziging, die ‘prematuur’ zou zijn. Liever wachten zij internationale ontwikkelingen af. Aan die summiere uitleg kan een woordvoerder van Binnenlandse Zaken weinig toevoegen. ‘Volgens de adviescommissie voldoet de wetgeving op dit moment.’

Leonne Zeegers krijgt als eerste volwassen Nederlander een paspoort zonder geslachtsaanduiding. De V in Leonne's paspoort wordt vervangen door X/X. Beeld ANP

Nederland gidsland

 Belangenorganisaties COC, NNID (De Nederlandse organisatie voor seksediversiteit) en Transgender Netwerk Nederland zijn woedend over de draai. ‘Waar is ‘Nederland gidsland’ gebleven?’, reageren zij in een verklaring.  ‘Als we ook bij openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht de internationale ontwikkelingen hadden afgewacht, dan was dat er misschien wel nooit gekomen.’

COC, NNID en TNN noemen het daarnaast ‘onacceptabel’ dat het kabinet een rechterlijke uitspraak negeert en vragen de partijen die in 2017 het ‘Regenboog Stembusakkoord’ (een lijst met beloften over de emancipatie van lhbti’ers) ondertekenden om het kabinet tot actie te bewegen. ‘Knops en Dekker laten mensen die behoefte hebben aan een paspoort zonder geslachtsregistratie in de kou staan.’

Tot de ondertekenaars behoorden ook de huidige regeringspartijen VVD en D66. Namens die laatste partij noemt Kamerlid Vera Bergkamp het besluit van het kabinet ‘teleurstellend’. ‘Ik snap niet hoe je vorig jaar nog zo enthousiast kunt zijn en nu gaat wachten op internationale ontwikkelingen.’ Over de landsgrenzen is het in landen als Malta en Nieuw-Zeeland bovendien al mogelijk om een X in je paspoort te zetten, zegt de D66-politicus. 

Bergkamp wil dat Knops in elk geval beter uitlegt waarom hij op zijn schreden is teruggekomen. ‘Het is heel vervelend als wat in je paspoort staat niet overeenkomt met je binnenste gevoel.’

Genderneutraal opvoeden: ‘Er zijn meer smaken dan alleen Barbie of Ken’

Janneke Verheijen en Feye van Olden geven hun dochters een genderneutrale opvoeding. Ze lezen geen rolbevestigende sprookjes voor en zeggen niet steeds ‘wat ben je mooi!’. Waarom staat er dan wel een roze keukentje in de woonkamer?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.