Genade

Als ik zit te schrijven, zie ik vanuit mijn linkerooghoek een foto van een bed waarin Audrey Hepburn juist bezig is te ontwaken....

Marjolijn Februari

Audrey Hepburn is de verpersoonlijking van de dominante cultuur in Europa, en omdat lezers me hebben gevraagd nou eens een definitieve beschrijving te geven van de dominante cultuur in Europa, staar ik met mijn linkeroog naar de foto van Audrey Hepburn op mijn buro.

Bovenop de filmster zit een poes. Die poes buigt zich belangstellend voorover naar het mooiste gezicht uit de geschiedenis van de mensheid. Onder het slaapmasker dat door Audrey Hepburn zelf met een languissant gebaar omhoog wordt geschoven, is alle make-up van de vorige avond nog volmaakt intact.

Audrey Hepburn is de verpersoonlijking van de sublieme nutteloosheid die de kern vormt van onze Europese beschaving. Daarom, om die sublieme nutteloosheid, bewaar ik bij haar foto een anekdote over de Engelse natuurkundige Michael Faraday en de sublieme nutteloosheid van de wetenschap.

Faraday kreeg halverwege de negentiende eeuw de politicus Gladstone op bezoek in zijn laboratorium. De politicus vroeg meesmuilend welk nut het eigenlijk had, dat onderzoek naar elektriciteit.

'This is all very interesting, but what good is it?' Faraday antwoordde: 'Mijnheer, ik weet het niet, maar op een dag zult u er belasting over heffen.'

- 'Sir, I do not know, but of one thing I am quite certain: someday you will tax it.'

De dominante cultuur van Europa wordt niet bepaald door de belastingen, maar door de beschavingsdrang die aan de belastingen vooraf gaat. Door nutteloze nieuwsgierigheid. Streven naar kennis. Behoefte aan vooruitgang. Kortom, door het verlangen naar civilisatie waarvan Audrey Hepburn de ikoon is, zelfs als zij in bed ligt.

Toen een aantal jaren geleden in Engeland het gebruik van het woord 'grace' werd onderzocht, bleek dat het woord nauwelijks nog wordt gebruikt in de betekenis van goddelijke genade. Met gratie bedoelt men nu vooral bijzondere schoonheid, las ik in een theologisch artikel, 'zoals die van Audrey Hepburn'.

Daarom is besloten in een recente Engelse Bijbelvertaling - de Contemporary English Version - niet langer het woord 'grace' te gebruiken als vertaling voor het bijbelse 'charis'. In plaats daarvan staat er nu dat God ons veel beter behandelt dan wij verdienen: 'God treats us much better than we deserve'.

Als uw eigen leven vooral draait om nut en belastingen, kunt u het misschien niet geloven, maar de dominante cultuur in Europa is een cultuur die nog streeft naar nutteloze beschaving. En alle adembenemende foto's van Audrey Hepburn die de kranten ons deze zomer belangeloos schenken, bewijzen dat God ons onderweg alvast veel beter behandelt dan wij verdienen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden