Nieuws

Gemopper over de afsluiting van de hele A12, maar de ‘kort maar hevig’-aanpak werpt wel zijn vruchten af

Zelden sluit Rijkswaterstaat doordeweeks een hele snelweg af. Bij de aankondiging dat het wél het geval zou zijn met een van de drukste wegen van het land, de A12 tussen Oudenrijn en Nieuwerbrug, brak dan ook gejammer los. Maar de ‘kort maar hevig’-aanpak was succesvol.

De afgesloten A12 richting Den Haag, bij Harmelen. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
De afgesloten A12 richting Den Haag, bij Harmelen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Hoe gepassioneerd managers van Rijkswaterstaat, belast met wegenonderhoud, ook kunnen vertellen over ‘uitdagingen’ en ‘hinderaanpak’, de boodschap is eigenlijk simpel. ‘Werken aan de weg zonder hinder is nagenoeg niet mogelijk’, geeft Pieter van der Veen, bijna een leven lang werkzaam bij Rijkswaterstaat, eerlijk toe.

Veel automobilisten zal dat straks niet ontgaan. Nederland staat aan de vooravond van ‘een van de grootste infrastructurele opgaven uit de geschiedenis’, zegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Wie de komende maanden denkt Den Haag te verlaten via de Utrechtsebaan (A12) kan dat vergeten. Ook in de andere rijrichting is hinder te verwachten. Zo staat er elders in Nederland meer ingrijpend onderhoudswerk gepland. De Haringvlietbrug (A29) bij Rotterdam blijft nog een tijd het decor van files, bij Utrecht gaan automobilisten medio volgend jaar hinder ondervinden van het werk aan de Galecopperbrug (A12). Rijkswaterstaat heeft pal bij de brug een van de grootste onderkomens, dus goed zicht op het werk.

Wegen, bruggen, dijken: Nederland wacht de komende jaren veel onderhoudswerk aan de infrastructuur. Met het spoor meegerekend trekt het ministerie er alleen voor volgend jaar 3,6 miljard euro voor uit. Eigenlijk een miljard te weinig, vindt TNO.

Automobilisten kunnen nog even wegdromen bij die onbekommerde verplaatsingen in de coronacrisis. De verkeersgroei eist een prijs, veel infrastructuur is aan het eind van de levensduur. Hoe de hinder zo veel mogelijk te beperken?

Wat dat betreft kan Rijkswaterstaat terugvallen op een recente, ongebruikelijke ingreep in het wegennet: de ‘vierkante’ afsluiting van de A12 vanaf Oudenrijn naar Nieuwerbrug, van 27 september tot 7 oktober, bracht nogal wat gemopper teweeg. Althans, aanvankelijk. Nu, bijna drie weken na die wegafsluiting, blikken zowel Rijkswaterstaat als de wegenbouwers (in dit geval Heijmans) zelf met diepe tevredenheid terug. Het gemor is bovendien verstomd, zelfs gaandeweg het werk. Arnoud Broekhuis van de ANWB-verkeersdienst bevestigt dat beeld. ‘We hebben meer klachten gekregen van Nederlanders die in Duitsland steeds vaststonden.’

‘Er zullen altijd wel weer mensen zijn die het niet eens zijn met onze besluiten, maar die hebben echt geen zicht op het totale speelveld’, zegt omgevingsmanager Stef Kampinga van Rijkswaterstaat plechtig.

Deklaag

Negen dagen achtereen werd voor het werk aan de A12 over een afstand van 4,5 kilometer twintig miljoen kilo asfalt gebruikt om de aangetaste deklaag in goede staat te brengen. Dat werk moest sneller dan voorzien gebeuren omdat de ‘rare kwakkelwinter’ (Kampinga) forse gaten in het wegdek teweeg had gebracht. Gebruikelijk worden vakantieperiodes en weekenden benut om dit type onderhoudswerk (ruwweg eens in de tien jaar nodig) uit te voeren, maar die mogelijkheid was er nu niet.

. Beeld .
.Beeld .

Kampinga: ‘Normaal kies je voor augustus, een verkeersluwe periode, maar daar was geen draagvlak voor. In de regio stonden allerlei evenementen gepland, de veiligheidsregio zag het niet zitten. Je hebt met veel omgevingspartners te maken als je tot zo’n robuuste ingreep wil overgaan.’

Pieter van der Veen, projectleider verkeersmanagement bij Rijkswaterstaat: ‘Bij het verkeerscentrum zitten we elke maandag aan tafel en bespreken we wat er de komende weken op het programma staat. We kijken sowieso wat er de komende zes weken aan staat te komen, maar veel grote projecten vergen enorme voorbereiding.’

Van der Veen wijst op de noodzakelijke aanpak van de Van Brienenoordbrug. ‘Dan heb je het over 2025. Daar praten we al een hele tijd over met de omgevingspartners. Gaan we hem ter plekke renoveren? Dat duurt erg lang. We hebben besloten de oude brug te verwijderen, een nieuwe te bouwen en die in te varen. Dan heb je een beperkte periode van hinder. We zouden het in een vakantieperiode kunnen doen, maar in diezelfde periode zijn we ook bezig met de reconstructie van de A27 Houten-Hooipolder. Dat moet je zorgvuldig afstemmen.’

De aanpak bij de A12 – in termen van Rijkswaterstaat ‘kort maar hevig’– zou idealiter vaker toegepast moeten worden, maar zo simpel is dat niet, leggen Van der Veer en Kampinga uit. ‘Je hebt met zoveel stakeholders te maken’, zegt Kampinga, ‘zoals andere wegbeheerders, bedrijven. Wat zijn de omleidingsmogelijkheden? Hoe zit het met het onderliggende wegennet?

Van der Veen: ‘Toevallig hebben we dit jaar de A79 in Limburg een aantal keren helemaal kunnen afsluiten. Maar ja, sommige mensen noemen dat een karrenspoor vergeleken bij de A12.’

Veilig

Bouwend Nederland, de brancheorganisatie van de wegenbouwers, en de uitvoerder van het werk aan de A12 zijn zeer te spreken over de ‘kort maar hevig’-aanpak van Rijkswaterstaat. ‘Voor ons is het belangrijkste dat ons personeel veilig kan werken’, blikt Teun Schutte, projectmanager A12 bij Heijmans, terug. ‘Als je een weg helemaal afsluit, hoeven onze medewerkers niet steeds over de schouder te kijken. Je wilt niet weten wat die soms meemaken.’

Vrijwel elke week is het ergens in Nederland ‘raak’ bij wegwerkzaamheden. Op de A1 bij het wegvak Apeldoorn-Azelo konden twee wegwerkers op een nacht in januari nog net op tijd opzij springen toen een bestelbusje al slalommend alle wegafzettingen negeerde. Het incident is bij toeval door een dashcam vastgelegd.

Rijkswaterstaat registreerde in de eerste acht maanden van dit jaar 28 aanrijdingen met pijlwagens en botsabsorbers (vrachtwagens met oplichtende pijlen met een soort kussens daarachter) tijdens wegwerkzaamheden. Het aantal automobilisten dat een rood kruis negeert of zich niet aan snelheidsbeperkingen houdt is groot.

Teun Schutte van Heijmans: ‘Het is echt geen prettig gevoel hoor, werken aan de weg terwijl over die ene rijstrook die open is verkeer in je rug langs raast.’

Ook in kwalitatieve en kostenbesparende zin is een ‘kort maar hevig’-aanpak te prevaleren boven een veelvoud aan nachtelijke- of weekendafsluitingen, verzekert Schutte. ‘Als je rijbaan voor rijbaan moet asfalteren krijg je te maken met koude naden. Die zijn gevoeliger voor slijtage.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden