Gemopper op het Binnenhof geeft formatie sjeu

Drie weken duren de onderhandelingen tussen CDA en PvdA nu, maar van liefde is nog altijd geen sprake. Bij het CDA wordt gemord: PvdA-leider Bos zou een draaikont zijn....

De afgelopen drie weken hebben Balkenende en Bos nog geen enkel concreet resultaat van de onderhandelingstafel kunnen melden. Maar ook het 'we zijn elkaar genaderd', bleek relatief.

Tegen twee-op-een-cel, preventief fouilleren en een identificatieplicht vanaf 12 jaar heeft de PvdA tal van bezwaren. Heroïneverstrekking aan zwaarverslaafden en controle op xtc-pillen is voor het CDA echt een brug te ver. 'De wijkgerichte aanpak' kon Balkenende slechts antwoorden op de vraag waarover zij het echt eens zijn geworden.

De afgelopen weken heeft Balkenende zich ermee verzoend dat hij met de PvdA moet regeren en dat er een tweede informateur van PvdA-huize mocht komen. Maar de atmosfeer ademt niet het enthousiasme uit van twee partijen die graag samen een stabiele coalitie willen vormen.

Illustratief is hoe Balkenende en Bos zich na hun dagelijkse onderhandelingen presenteren aan publiek en pers op het Binnenhof. Met Mat Herben en Gerrit Zalm verscheen Balkenende vorig jaar gebroederlijk zij-aan-zij in de deur van het Eerste-Kamergebouw.

Tijdens de eerste drie weken van deze formatie kwam hij niet eenmaal samen met Bos naar buiten. Eén voor één verschijnen de PvdA- en CDA-teams van onderhandelaars voor de camera's, mompelen voor de televisie dat de sfeer 'uitstekend' is en zwermen vervolgens uit over het Binnenhof om buiten het zicht van de camera's breeduit kond te doen van de onderlinge ergernissen.

Het is een spervuur van dagelijkse schimpscheuten en schampere verdachtmakingen: het CDA dat zich elke dag opnieuw afvraagt of Wouter Bos wel namens de hele PvdA spreekt. Ook donderdag zegt Balkenende: 'We moeten afwachten of de fractie de afspraken wil onderschrijven.'

Bos betwijfelt op zijn beurt hardop of demissionair premier Balkenende door zijn collega's van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië wel goed op de hoogte wordt gehouden van de situatie rond Irak. Het CDA vraagt zich af hoe betrouwbaar de PvdA is als die partij niet eens een gezworen bondgenoot als Turkije te hulp wil komen.

De rest van de Tweede Kamer maakt zich vrolijk over het wantrouwen, dat ook in officiële debatten niet verborgen blijft. 'Het zijn twee egeltjes die niet willen vrijen', zegt Thom de Graaf (D66) tijdens het patriot-debat. 'Het gaat lekker tussen u beiden', roept collega Bert Bakker door de zaal als CDA en PvdA elkaar in de haren vliegen over de WAO. Omdat hij het buiten de microfoon doet, ziet Kamervoorzitter Weisglas zich genoodzaakt het te herhalen, zodat de stenografen het officieel kunnen boekstaven voor de parlementaire geschiedschrijving : 'Het gaat lekker tussen u beiden.'

Het CDA buit intussen de nog altijd bestaande meerderheid met VVD en LPF optimaal uit. De eensgezindheid in het kamp van Balkenende I bood de CDA'ers deze week de kans om mopperend, maar uiteindelijk schouderophalend voorbij te gaan aan de PvdA-bezwaren tegen de zending van patriots naar Turkije.

'Als de PvdA zich maar realiseert dat er een Kamermeerderheid vóór is', schetste Balkenende de verhoudingen. Gisteren voegde hij daar wandelend over het Binnenhof aan toe dat het patriot-debat 'niet de mooiste dag voor de verhoudingen met de PvdA was.'

Bevorderlijk lijkt het allemaal niet om elkaar tot compromissen te bewegen. Want dat die er moeten komen tekent zich met de dag scherper af. Het CDA wil geen begrotingstekort in 2007, de PvdA ziet daarin geen probleem. Het CDA wil snel een nieuw zorgstelsel, de PvdA waarschuwt voor te veel haast.

'We delen de analyse dat het huidige zorgsysteem in de toekomst grote problemen geeft', zegt Balkenende na twee uur onderhandelen. 'We zijn het eens dat veiligheid topprioriteit moet zijn', maakt Bos na de middagsessie bekend. De onderhandelaars zijn goed in het benoemen van de overeenkomsten. Maar over de verschillen, laat staan de oplossingen daarvoor, blijft het muisstil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden