Gemene aanval op een dienaar van het volk

Waar hebben ze het over in Marokko? Over de waarde van grond en verkiezingscomplotten constateert onze correspondente Maartje Bakker.

Maartje Bakker
null Beeld .
Beeld .

Er is iets vreemds aan de hand met het nieuws in Marokko, schrijft Karim Boukhari. 'De Marokkanen staan wantrouwig tegenover de actualiteit. Als er niets gebeurt, denken ze dat men iets voor hen verbergt. Als er veel gebeurt, denken ze dat iemand hun aandacht wil afleiden.' Boukhari, een bekende Marokkaanse journalist, heeft een verklaring voor deze 'collectieve paranoia'. Uit zijn blog op Le360, de grootste nieuwswebsite: 'In een samenleving van niet-zeggen beweegt informatie zich van nabij tot nabij, als door een vrijgeleide beschermd tegen alle indringing van buiten. Dat is het enige vrije kanaal om echte informatie en echte problemen te delen. Al het overige, en vooral de communicatie in het openbaar, is een waan.'

In de afgelopen weken gebeurde er veel. Zo leek het tenminste. Het zou natuurlijk ook kunnen dat het een grootscheepse afleidingsmanoeuvre was.

Dit is de kwestie - ook wel 'het feuilleton van deze zomer' genoemd. Het begon met de wali (gouverneur) van Rabat, Abdelouafi Laftit. Hij bleek voor weinig geld, 32 euro per vierkante meter, een stukje staatsdomein te hebben gekocht in Rabat. De werkelijke waarde van de grond wordt geschat op ruim 400 euro per vierkante meter.

Al snel namen de (partijloze) minister van Binnenlandse Zaken en die van Economie, beiden ooit ook wali, het op voor hun collega uit Rabat. Zij legden uit dat 'het perceel deel uitmaakt van terrein bestemd voor staatsdienaren sinds de regering van koning Hassan II, god hebbe zijn ziel'. De prijs ligt sinds 1995 vast. De ministers noemden het beschuldigen van de wali tendentieus en voegden eraan toe: 'Het is duidelijk dat het hier gaat om een vroegtijdige verkiezingscampagne.' Marokko kiest in oktober een nieuw parlement.

Er volgden nog een paar afleveringen van het feuilleton. De ministers weigerden naar het parlement te komen om vragen te beantwoorden. Een dag later bleken ze zelf te hebben geprofiteerd van de voordelige kavels. Maatschappelijke organisaties eisten de koppen van de ministers. Daar eindigt het voorlopig. Een open einde.

Een weekblad als La Vie éco schaart zich achter de bestuurders. 'Ze hebben de grond op de allerlegaalste manier verkregen', meent hoofdredacteur Saâd Benmansour. Hij wijst erop dat ook voor andere gemeenschappen in de loop der jaren woningbouwprojecten zijn ondernomen. Het is vooral 'een gemene aanval'.

Wie de aanvallers zijn? Daarover laten de Marokkaanse media geen twijfel bestaan: de Parti de la Justice et du Développement (PJD). Die gematigd islamitische partij, waartoe ook de premier behoort, staat bekend om haar strijd tegen corruptie. 'Je hoort, onder de dekmantel van de anonimiteit, al de overwinningskreten van islamistische parlementariërs die in dit schandaal een garantie op een triomf zien', schrijft Aïcha Akalay, hoofdredactrice van TelQuel, het belangrijkste Franstalige opinietijdschrift. Toch gelooft zij niet dat de hele zaak een verkiezingscomplot is. 'Het is symptomatisch voor een systeem van minachting', schrijft ze, waarin 'staatsdienaren zich niet verplicht voelen aan de miljoenen zielen die werken en belasting betalen'.

Te midden van die verdeeldheid verscheen koning Mohammed VI ten tonele: 'Het is de burger, niet de politieke partijen, die centraal staat bij de electorale operatie.' Hij besloot zijn toespraak met: 'Je zult Me hier aantreffen, geliefd volk, zoals je Me altijd hebt gekend, Je eerste Dienaar.'

Wát zei hij daar? Staatsdienaar, dat was precies het woord dat de twee ministers gebruikten om de wali vrij te pleiten. 'Deze nobele functie van dienaar van het volk heeft een aparte klank gekregen door de ophef rond de affaire-Laftit', merkte Le360 op.

En zo was de aandacht meteen weer terug bij de wali, zijn grond en de redetwistende politici.

Koning van Marokko Mohammed VI tijdens een bezoek aan Amsterdam in maart Beeld anp
Koning van Marokko Mohammed VI tijdens een bezoek aan Amsterdam in maartBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden