Nieuws Lachgas overlast

Gemeenten vragen om landelijk beleid lachgas

Er moet landelijk beleid komen om het toenemende gebruik van lachgas en de bijbehorende overlast tegen te gaan. Die vraag klinkt steeds luider onder Nederlandse gemeenten. Vooral het excessieve gebruik tijdens grote evenementen zoals Koningsdag baart lokale bestuurders zorgen. Het gebrek aan een landelijk verbod bemoeilijkt de handhaving.

Op Koningsdag in Amsterdam verkopen twee feestvierders ballonnen met lachgas, de tank staat naast hen op de grond. Een boa loopt voorbij (rechts). Beeld Simon Lenskens

Gemeenten nemen nu zelf het initiatief om het gebruik van de partydrug te beperken. ‘Het verbod is bij ons opgenomen in de evenementenvergunning’, zegt een woordvoerder van de gemeente Alkmaar. ‘Door een beperking in de vergunning mag de organisator geen lachgas verkopen of weggeven.’ Onder meer Hoorn, Veldhoven en Amstelveen hebben hetzelfde beleid. Maar aan verkoop buiten de evenementen kunnen de gemeenten niks doen.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

De overlast is aanzienlijk. Vaak liggen straten na festiviteiten bezaaid met metalen lachgaspatronen die worden gebruikt om het gas in een ballon te spuiten. Ook de gebruikers zelf zorgen voor overlast. ‘Lachgas geeft een korte roes, daarbij hoort gedrag dat vergelijkbaar is met dronkenschap. Daarnaast zien we meer luidruchtig en roekeloos gedrag’, zegt een woordvoerder van de Brabantse gemeente Veldhoven. ‘Met de toename van het gebruik neemt ook de overlast toe.’

Hersenschade

Ook de gezondheidsrisico’s baren gemeenten zorgen. Inhalatie van het gas kan leiden tot hoofdpijn of duizeligheid. Op lange termijn kunnen concentratieproblemen optreden. Wanneer iemand in korte tijd grote hoeveelheden lachgas gebruikt, kan een vitamine B12-tekort leiden tot hersenschade.

Voor 2016 viel lachgas nog onder Geneesmiddelenwet, maar de populariteit van de drug is enorm gestegen sinds het middel onder de Warenwet valt. Daardoor is de verkoop legaal en is de drug makkelijk verkrijgbaar. Burgemeester Ferd Crone van Leeuwarden wil dat de drug weer onder de Geneesmiddelenwet valt, zodat er makkelijker kan worden gehandhaafd.

De handhaving verloopt nu moeizaam. In Hoorn werden op Koningsdag enkele groepen jongeren betrapt met een lachgastank. ‘Ze zijn weggestuurd, maar omdat het niet verboden is, konden de toezichthouders niks in beslag nemen’, zegt de woordvoerder van de gemeente. Omdat gebruik van lachgas legaal is, kan alleen iets worden gedaan aan de verkoop.

Verkopers moeten op heterdaad worden betrapt. In Amstelveen kon daardoor een verkoper slechts worden weggestuurd met zijn waar. Toezichthouders in Alkmaar hadden meer succes toen ze drie verkopers op heterdaad wisten te betrappen. Zij kregen een boete.

Doordat landelijke regelgeving ontbreekt, is er een wildgroei aan gemeentelijke regels. Terwijl een verkoper van lachgas in Hoorn op Koningsdag een boete kon verwachten, konden verkopers in Amsterdam hun waar vrij aan de man brengen.

‘Jongeren kunnen lachgas kopen in andere gemeenten’, zegt een woordvoerder van de gemeente Hoorn. ‘Dat kunnen we hier niet bestraffen. Daardoor is regionale afstemming of een landelijk verbod nodig.’

Onwel

Niet overal klinkt de roep om een landelijk verbod even hard. De gemeente Amsterdam neemt voorlopig geen standpunt in. Op Koningsdag raakten daar enkele tientallen lachgasgebruikers onwel. De partydrug werd op straat verkocht, maar de Amsterdamse toezichthouders grepen nergens in.

Ondanks de behoefte eraan lijkt de landelijke wetgeving er voorlopig niet te komen. ‘We zijn wel in gesprek met gemeenten om te kijken hoe zij om moeten gaan met de toename van gebruik’, zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid. ‘Landelijk beleid laat nog op zich wachten, omdat onderzoek van het Trimbos-instituut naar de gevolgen van lachgasgebruik nog loopt.’

‘Ik begrijp de behoefte aan een landelijke aanpak’, zegt Laura Nijkamp, onderzoeker en adviseur middelenbeleid van het instituut. Toch is het volgens haar aan de gemeenten om te bepalen of maatregelen noodzakelijk zijn. Vanwege de grote vraag heeft het Trimbos-instituut een handreiking opgesteld voor gemeenten die worstelen met de overlast van lachgasgebruikers. Daarin staat onder meer hoe er met lokale wetgeving een verkoopverbod tijdens evenementen kan worden ingesteld. Van die handreiking wordt volgens het instituut nu veel gebruik gemaakt.

Interview

Archeologiestudent Merrel Thönissen (20) heeft van de commotie over lachgas weinig meegekregen. ‘Even de ogen sluiten. Wegvallen. Heel snel kom je weer bij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden