Gemeenten steken minder in kunst

Nederlandse gemeenten bezuinigen dit jaar gezamenlijk 63 miljoen euro op kunst en cultuur. In totaal wordt in 2013 door gemeenten 1,7 miljard euro uitgegeven aan de kunsten. Dat is 3,7 procent minder dan in 2012. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

AMSTERDAM - Niet overal wordt evenveel bezuinigd. Zo geeft Hilversum dit jaar 339 duizend euro minder uit aan cultuur in vergelijking met 2012. Voor Venlo is dat 205 duizend euro minder. De besparingen komen bovenop eerdere bezuinigingen van het Rijk. Eenderde van de gemeenten bezuinigt helemaal niet op kunst en cultuur of geeft er zelfs meer aan uit.


Nederlandse gemeenten mogen zelf het budget voor kunst en cultuur bepalen. Hoeveel ze per inwoner hieraan uitgeven, loopt dan ook sterk uiteen. Over het algemeen geldt: hoe groter de stad, hoe meer geld voor de kunsten, zowel in absolute als relatieve zin. De vier grote steden zijn koploper met zo'n 207 euro per hoofd van de bevolking. Inwoners van middelgrote gemeenten, met tussen de 50- en 100 duizend inwoners, moeten het met de helft minder doen.


In de kleinere gemeenten zijn de zorgen om de besparingen het grootst. 'Men bezuinigt met de methode kaasschaaf. Daar komen de klappen dus het hardst aan', zegt Jet de Ranitz. Zij is voorzitter van Kunsten '92 , belangenvereniging van de culturele sector. 'Wij proberen die gemeenten oplossingen aan te bieden. Zo kunnen sommige instelling de huisvesting delen. Maar dat zal niet in alle gevallen lukken.'


Een van de middelgrote gemeenten waar relatief veel wordt bezuinigd is Hilversum. 'Hilversum heeft naam als creatieve stad', zegt Leon Zwaans, directeur van poppodium de Vorstin. 'Toch geven we hier per inwoner maar weinig uit aan kunst en cultuur.'


Vanwege de bezuinigingen moet zijn popzaal fuseren met Theater Achterom. Maar hij mag van geluk spreken dat zijn budget voor dit jaar niet beknot is. De subsidie van kunstencentrum GSA/CBK en werkplaats het Grafisch Atelier wordt afgebouwd. Volgend jaar krijgen ze niets meer.


'Hilversum heeft een bekend probleem', zegt Zwaans. 'Van de totale subsidie van 5 miljoen euro gaat de helft naar gebouwen, de bakstenen. Eerst wilde de gemeente nog twee keer zo veel bezuinigen, maar ze hebben ingezien dat er dan voor de programmering niets meer overblijft.'


Stef van Breugel, directeur van Museum Hilversum, heeft net zo'n bezuinigingsoperatie achter de rug. Zo heeft hij het aantal werknemers in vaste dienst met 70 procent teruggedrongen. Het museum draait nu vooral op flexwerkers en vrijwilligers. 'We besparen nu ook op de etalages en sokkels voor tentoonstellingen.' De gemeente heeft voor de komende 2,5 jaar subsidie toegezegd. Wat daarna gebeurt, is onzeker.


Jasper van Dijk, cultuurwoordvoerder van de SP Tweede Kamerfractie, waarschuwde twee weken geleden al voor de bezuinigingen bij de gemeenten. 'Er blijkt dus inderdaad hard gesnoeid te worden op kunst en cultuur.'


De CBS-cijfers zijn maar een voorbode van wat komen gaat, denkt hij. De decentralisatie, waardoor de gemeenten diverse overheidstaken overnemen, zal volgens van Dijk onherroepelijk leiden tot nog meer besparingen op cultuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden