Gemeenten regelen 'bed bad en brood' nog steeds zelf

Bijna anderhalf jaar na de crisis in het kabinet over bed, bad en brood regelen gemeenten nog steeds zelf de opvang van mensen zonder verblijfsvergunning. De invulling verschilt van sobere voorzieningen tot 24-uursopvanglocaties met begeleiding voor een nieuw toekomstperspectief.

Stapelbedden in een ruimte van stichting Schroeder aan de Haagse Zilverstraat. Schroeder biedt plaats aan 125 dak- en thuislozen, die er gebruik kunnen maken van de bed-bad-en-broodvoorziening. Uitgeprocedeerde asielzoekers komen hier uiteindelijk ook terecht. Beeld anp

Het conflict over bed, bad en brood leidde in april 2015 bijna tot een kabinetscrisis. De PvdA wilde sobere opvang bieden, maar de VVD was bang dat dit meer mensen zou aantrekken. Het compromis was dat er zes opvanglocaties zouden komen: in de vijf grote steden en in Ter Apel.

Dat is nog steeds niet geregeld. Tegelijkertijd laat de Haarlemse asieladvocaat Pim Fischer, die al tien jaar strijdt voor basisvoorzieningen voor mensen zonder een verblijfsvergunning, weten dat hij geen cliënten meer heeft die op straat zwerven. 'Zolang een aantal gemeenten zelf een redelijke opvang regelt, is er geen dringende noodzaak voor een akkoord tussen het Rijk en de gemeenten.'

Meer armslag

Gemeenten hebben sinds eind juni meer armslag gekregen om mensen zonder een verblijfsvergunning op te vangen. De Raad van State oordeelde dat Amsterdam zelf opvang mag bieden. Onder meer Rotterdam, Eindhoven, Arnhem en Groningen zijn praktisch ingesteld, aldus Fischer. 'Ze laten de ideologische debatten achterwege en zeggen: wat is er nodig?'

'Opvang is en blijft een taak van het Rijk, maar zolang de beloofde oplossing niet komt, doen wij wat nodig is', zegt de woordvoerder van de Haagse burgemeester Van Aartsen. 'Het gaat om mensen, daarom gaan wij ermee door.'

Hij wil terug naar Irak: 'Ik waag mijn kans'

Munther (58) is een van de Irakezen die in een Haags tentenkamp zaten en een kerk kraakten voor bed, bad en brood. Nu wil hij terug naar Irak. Op zijn motorkruiser Athena Maria. (+)

Pauluskerk

In Rotterdam, waar het gaat om zo'n honderd mensen, zijn verschillende opvanglocaties, waaronder de Pauluskerk. 'We krijgen een beperkte vergoeding, maar dat dekt de kosten niet', zegt de woordvoerder van burgemeester Aboutaleb. 'Afgelopen jaar betekende de bed-, bad- en brood-opvang een financieel gat van een miljoen euro.'

Advocaat Fischer denkt dat het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten er niet meer gaat komen voor de verkiezingen. 'VVD en PvdA willen voor de verkiezingen geen ophef meer over bed, bad en brood.'

Het ministerie van Veiligheid en Justitie wil niet ingaan op de onderhandelingen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. 'De prioriteit lag de afgelopen tijd bij de hoge instroom van Syrische vluchtelingen', aldus VNG-zegsman Edward Ernst. 'De staatssecretaris heeft toegezegd dat er een vergoeding komt voor de opvang, maar we weten pas hoeveel geld we krijgen als er een akkoord is.'

Wenselijk is de patstelling niet, vindt de VNG. 'Het is uiteindelijk aan het Rijk om mensen uit te zetten of alsnog een verblijfsvergunning te geven', aldus Ernst. 'Gemeenten kunnen er alleen maar voor zorgen dat niemand onder een brug hoeft te slapen.'

Volgens schattingen telt de bed-bad-en-broodgroep tussen de 800 en 1.800 personen. In de praktijk blijkt dat 35 tot 45 procent toch nog een verblijfsvergunning krijgt als hun zaak opnieuw wordt bekeken. Vaak ging er eerder iets mis tijdens de procedure of zijn de omstandigheden veranderd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.