Update

Gemeenten langer bezig met stemmen tellen door hoge opkomst

Door de hoge opkomst bij de Tweede Kamerverkiezingen zijn in sommige stembureaus woensdag de stembiljetten opgeraakt. Enkele stemlokalen bleven langer open omdat er nog een nieuwe voorraad biljetten onderweg was: iedereen die na 21.00 uur in een stembureau was, kreeg de gelegenheid zijn stem uit te brengen. Gemeenten hebben woensdagnacht langer nodig om alle stemmen te tellen.

In de rij voor een stembureau in Den Haag. Beeld afp

De opkomst lijkt op 78,9 procent uit te komen, zo voorziet het ANP, op basis van 53,5 procent van de getelde stemmen. De opkomst is daarmee flink hoger dan bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012, toen die 74,6 procent was, en in 2010 toen die 75,3 was. In 2006 gingen meer, 80,4 procent, kiesgerechtigde Nederlanders stemmen dan dit jaar. Eerder meldde het IPSOS een opkomstpercentage van 81 in een voorlopige prognose. Bij de verkiezingen van woensdag waren er in totaal 12.980.788 kiesgerechtigden.

Rond 23.30 uur hadden slechts elf gemeenten hun uitslag doorgegeven aan de Verkiezingsdienst van het ANP. Dat waren er bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 op dat moment al circa 35. Enkele gemeenten die nog niet klaar zijn met tellen, geven aan meer tijd nodig te hebben vanwege de hoge opkomst.

Stampen
De hoge opkomst leverde op stembureaus in het hele land problemen op. Halverwege de middag verschenen de eerste foto's op Twitter van stembussen die werden aangestampt omdat er anders geen biljet meer bijpaste, en later op de dag werden mensen zelfs doorgestuurd naar een ander stembureau omdat de biljetten op waren. In elk geval in Utrecht, Nijmegen, Gouda en Den Haag moesten er bureaus opnieuw bevoorraad worden. Daarbij werd gebruikgemaakt van biljetten van bureaus waar het minder druk was.

In Rotterdam was het vooral op het Centraal Station erg druk. 'Overweeg een ander stembureau', adviseerde de gemeente. Door Den Haag reden tien teams die zorgen dat alle bureaus voldoende stembiljetten hadden. In Nijmegen kregen kiezers langer de tijd en sloten de stembureaus om 21:45 in plaats van het landelijk vastgestelde 21 uur. Ook in andere steden bleven sommige stembureaus wat langer open om de rij wachtenden weg te werken.

De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de voorraad biljetten bij de bureaus. In 2012 ging 74,6 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. In 2010 was het opkomstpercentage 75,3. De verkiezingen van 1977 hebben, na het afschaffen van de opkomstplicht in 1970, met 88 nog steeds het hoogste opkomstpercentage.

In Amsterdam worden met een houten stamper de stembiljetten de bus in gestampt. Beeld anp

Opkomst grote steden

ROTTERDAM
De opkomst in Rotterdam was bij het sluiten van de stembureaus met 72,4 procent hoger dan de afgelopen vijf verkiezingen. In 2012 kwam slechts 61 procent van de kiesgerechtigde Rotterdammers stemmen.

AMSTERDAM
In Amsterdam was de voorlopige opkomst 64,8 procent, op basis van 87 procent van de getelde stemmen. Dat is vooralsnog lager dan de verkiezingen van 2012, toen was de opkomst 69,9 procent.

DEN HAAG
Ruim driekwart van de stemgerechtigden in Den Haag is woensdag gaan stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen. De opkomst komt vooralsnog uit op 76 procent. In 2012 was dit flink lager, namelijk 66,2 procent.

Nieuwe stembiljetten worden uitgepakt in een stemlokaal in Den Haag. Beeld anp

Schiermonnikoog eerste, opkomst 130.4 procent

De gemeente Schiermonnikoog heeft woensdag om 21.38 uur als eerste de uitslag doorgegeven aan de Verkiezingsdienst van het ANP. De opkomst was 130,4 procent. Dat heeft te maken met het grote aantal toeristen dat op het eiland verblijft. In totaal brachten zo'n duizend mensen hun stem uit op het Waddeneiland.

De strijd om het melden van de eerste uitslag speelt zich traditioneel af tussen Schiermonnikoog, het Gelderse Rozendaal en Vlieland. Bij de vorige verkiezingen in 2012 won Schiermonnikoog ook. In 2010 streek Rozendaal met de eer. Vlieland volgde zeven minuten later met de uitslag. Op dat Waddeneiland was de opkomst 101 procent.

Rond 23.00 is er een eerste indicatie van wie de winnaars en de verliezers zijn. In het uur daarna beginnen de lijsttrekkers doorgaans met het toespreken van de eigen achterban. Om 01.00 uur 's nachts is er een redelijk goed beeld van de uiteindelijke uitslag.

Stemmen tellen in Amsterdam. Beeld ap
Mensen staan in de rij om hun stem uit te kunnen brengen. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.