'Gemeenten gaan kapot als ze ingaan op looneis vakbonden'

'Groeipijnen' noemt hij de ambtenarenacties voor een hoger loon. De CAO-onderhandelaar voor de gemeenten, Han Scherf, is verbitterd. Hij vecht tegen een 'exorbitante' looneis....

Van onze verslaggever Gijs Herderscheê

'De overlast wordt veroorzaakt door de vakbonden. Die organiseren de acties. Wij hebben een reëel loonbod gedaan. Zij stellen nu een exorbitante looneis.' Han Scherf, onderhandelaar voor de 548 gemeenten over de CAO voor de 180 duizend ambtenaren, is na vier weken ambtenarenacties niet onder de indruk.

Scherf, in het dagelijks leven wethouder (CDA) voor financiën en personeel in de gemeente Eindhoven: 'In Eindhoven is ook een manifestatie geweest bij het stadhuis. Volgens de kranten waren er duizend mensen, volgens het stadhuis hooguit driehonderd.'

Het conflict over de gemeente-CAO draait om de loonsverhoging. De bonden eisen in een tweejarig contract een loonsverhoging van in totaal 9 procent, de werkgevers bieden 5 procent.

'Die 9 procent herken ik niet. Op het moment dat de bonden het overleg afbraken, vroegen ze 6,2 procent. Dat is voor mij hun looneis. Wij boden 5 procent. Dat is een goed bod. Het zorgt voor koopkrachtstijging en het steekt goed af tegen de CAO's voor politie en onderwijs en ook tegen de CAO's in het bedrijfsleven. Het is zogezegd marktconform.'

- De bonden wijzen op de extraatjes die het bedrijfsleven biedt: dertiende maand, opties, aandelen.

'Die zaken kunnen wij bij de overheid niet bieden. Wel willen we de eindejaarsuitkering verhogen. Als geste hebben we ons bod later verhoogd met een eenmalige uitkering van 0,25 procent. Dat kost 30 miljoen gulden extra. Maar iemand moet tenslotte de wijste zijn om het conflict uit de wereld te helpen. Het is bitter dat de bonden de handreiking niet hebben opgepakt. We mogen niet de hele sector de vernieling in helpen. De gemeenten zijn tenslotte een dienstverlenende sector met een beperkte ruimte voor kostenverhogingen.'

- Hoezo beperkte ruimte voor loonsverhoging? U kunt toch schuiven in de budgetten?

'Die mogelijkheid is beperkt. De loonkosten beslaan 70 tot 80 procent van een gemeentebegroting. Daar komt bij dat de gemeente steeds meer taken krijgt van de rijksoverheid. Nu krijgen we de huisvesting van de scholen erbij. Het budget wordt tegelijk wel met 10 procent gekort.

'Het budget van de gemeenten ademt mee met de uitgaven van de rijksoverheid. Als het rijk minder uitgeeft, zoals de laatste jaren, dan krijgen de gemeenten ook minder. Maar als het rijk onverwacht meer uitgeeft door bijvoorbeeld de watersnood in Limburg, krijgen wij automatisch ook meer. Gemeenten hebben nauwelijks eigen inkomsten. De rekening voor diensten zoals de uitgifte van paspoorten mag alleen maar kostendekkend zijn. Als de ambtenaar duurder wordt, wordt de rekening hoger. Een groot aantal gemeenten wil dat beperkt houden om burgers niet op extra kosten te jagen.'

- De gemeenten kunnen toch ook, nu ze een eigen CAO hebben, zelfstandig personeelsbeleid voeren?

'We moeten de CAO ook moderniseren. De ambtenaar wordt langzaam maar zeker een gewone werknemer. Maar over een paar jaar begint ook de grote uitstroom van ambtenaren die met pensioen gaan. Dan moeten de gemeenten aantrekkelijk zijn voor jongeren. Maar ik kan de wereld ook niet in één dag veranderen. Bij deze onderhandelingen zijn we het al eens over vijftien punten om de CAO te moderniseren. Dat loopt uiteen van seniorenbeleid tot de keuze voor meer vrije tijd en meer loon. '

- Waarom mondt het overleg bij de gemeenten sinds de instelling van de eigen CAO in 1992 vrijwel steeds uit in acties? In 1993 was het raak, in 1995 en nu weer. Alleen 1997 bleef actieloos.

'Ik heb te maken met bonden en met een uiteenlopende achterban. Grote, middelgrote en kleine gemeenten hebben ieder andere belangen. Elk gemeentebestuur heeft bovendien eigen politieke voorkeuren en wil eigen accenten leggen. Iedereen moet in de nieuwe rol groeien. Ook de bonden. Noem de acties groeipijnen in het leerproces.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden