Gemeentemuseum en Residentie Orkest boos

DEN HAAG - Het Gemeentemuseum en het Residentie Orkest zijn ontluisterd over het subsidieadvies dat oud-minister Ernst Hirsch Ballin woensdag heeft aangeboden aan de Haagse wethouder Marjolein de Jong (cultuur). Het museum voelt zich 'bestraft voor goed gedrag', het orkest is 'ontgoocheld' omdat het zijn huiswerk moet overdoen.


Den Haag verlaagt zijn kunst- en cultuurbudget van 63 miljoen euro in 2009 naar 49 miljoen per 2013. Een commissie onder leiding van Hirsch Ballin heeft alle subsidieaanvragen beoordeeld. Ondanks de eerder vastgestelde bezuiniging is het volgens hem mogelijk het Haagse cultuurleven te versterken: 'Er is minder geld, maar er kan kwalitatief meer worden gedaan.'


Zware kritiek heeft de commissie op het Residentie Orkest. Weliswaar heeft het de potentie 'een hoofdrol te (blijven) spelen in het culturele leven van de stad en de regio', maar 'vanwege het ontbreken van een scherp profiel doet het Residentie Orkest zich al jaren tekort en ondergraaft het zijn overlevingskansen op een markt waar het laatste overlevingsgevecht nog niet is gestreden'.


Het orkest moet daarom duidelijker kiezen in zijn repertoire en die keuze afstemmen met die van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Dat biedt 'dé kans om af te rekenen met het imago van een orkest zonder eigen gezicht'.


De bezetting moet volgens het advies terug van 85 voltijdsbanen (90 eigen musici) naar 60 voltijdsbanen (75 tot 80 musici). Het orkest zelf gaat in zijn beleidsplannen uit van 74 fte's (80 tot 85 musici).


'Onze kwaliteit staat volgens de adviescommissie niet ter discussie, maar het verlies van banen is een hard gelag', zegt directeur Niels Veenhuijzen van het Residentie Orkest. 'De emotie is nu toch: potverdorie, het mes gaat er dieper in dan in ons eigen plan al het geval was. Er wordt een heel scherpe ommezwaai van ons verlangd. Dit is het eind van een tijdperk. We zijn ontgoocheld.'


Een ander Haags cultuuricoon, het Gemeentemuseum, krijgt wel een positieve beoordeling, maar moet het met minder subsidie doen. 'Wij worden bestraft voor goed gedrag', reageert directeur Benno Tempel. Hij zegt, mede door een generieke subsidiekorting die in 2011 is opgelegd, zijn budget van 9 miljoen euro te zien dalen met 850 duizend euro. 'Ik ben verbijsterd. We zijn ondernemend, halen steeds meer geld uit de markt, doen veel aan educatie en letten op de kosten. Als enige museum hebben we onze bezoekersaantallen zien verdubbelen.'


Anders dan bij het Gemeentemuseum is de adviescommissie 'niet onder de indruk van het ondernemerschap van de meeste instellingen'. Ze lijken 'nauwelijks te beseffen' dat ook de gemeente fors moet bezuinigen en vroegen toch om meer geld, ondanks 'niet mis te verstane signalen' om dat na te laten.


Het gebrek aan ondernemerschap is volgens de commissie ook te merken aan het 'ongefundeerd optimisme over de ontwikkeling van publieks- of sponsorinkomsten'. Veel instellingen hebben 'weinig adequate kennis van de huidige marketing- en communicatiemiddelen'.


Tegenover bezuinigingen bepleit Hirsch Ballin een forse impuls voor cultuureducatie. 'De Haagse jeugd moet met cultuur in aanraking komen.' Musea, theaters en gezelschappen moeten actief jongeren bereiken; scholen krijgen voor kinderen tussen de 6 en 14 jaar vouchers van 20 euro, vrij te besteden.


De gemeenteraad beslist komend najaar over de subsidies. De hoogte van de bezuinigingen staan dan niet meer ter discussie.


Winnaars en verliezers


Het Haagse kunst- en cultuurbudget daalt van 63 miljoen euro (2009) naar 49 miljoen (2013). Minder subsidie bepleit de adviescommissie voor onder meer het kunstencentrum Koorenhuis (cursussen, workshops), Culturalis (amateurpodiumkunsten) en het populair-wetenschappelijke Museon. Er zijn te veel podia in Den Haag. De subsidie zou moeten worden stopgezet voor Theater De Regentes, Zeebelt Theater en het Parktheater in het Zuiderpark. Scholen ontvangen per leerling van 6 tot 14 jaar een voucher van 20 euro, vrij te besteden.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden