Reportage

Gemeente Den Haag stuit op weerstand tegen bomenkap

Den Haag kapt veel te veel en veel te makkelijk bomen, klagen actiegroepen. De wethouder ziet het heel anders: 'Als er iemand is die veel bomen beschermt, dan ben ik het.'

Een linde wordt weggehaald van het Haagse Toernooiveld om elders te worden herplant. Vijf kastanjes werden gekapt. Beeld Freek Van Den Bergh
Een linde wordt weggehaald van het Haagse Toernooiveld om elders te worden herplant. Vijf kastanjes werden gekapt.Beeld Freek Van Den Bergh

Kettingzagen hebben in de nacht van donderdag op vrijdag een einde gemaakt aan vijf beeldbepalende kastanjes op het Haagse Toernooiveld. 's Ochtends werden alle stronken en takken in containers afgevoerd. Drie lindes hadden meer geluk: met wortel en tak werden ze opgetakeld, op diepladers geplaatst en elders herplant.

De acht bomen moesten wijken voor een ondergrondse parkeergarage - een wens van de naburige musea, horeca en winkeliers. De kap had haast, want het broedseizoen begint vandaag. Bepaald geruisloos ging de operatie niet. De gemeenteraad hield een verhit debat, de actiegroep SOS Den Haag poogde de kap donderdag nog te beletten bij de bestuursrechter. Tevergeefs. Direct na de uitspraak namen GroenLinks en een groepje activisten afscheid van de bomen. Een zangeres zong Big Yellow Taxi van Joni Mitchell: 'They paved paradise and put up a parking lot.'

'Zo gaat het in Den Haag: de weg van de minste weerstand', foetert GroenLinks-raadslid Inge Vianen. 'Bij infrastructurele plannen is de vraag: staan de bomen in de weg? Zo ja, dan gaan we kappen. Er waren voldoende alternatieven. Zo telt de bestaande parkeergarage onder het Malieveld zeshonderd plaatsen, maar in de weekenden zijn er volgens de exploitant vijfhonderd leeg. Dat is 300 meter verderop.'

Er wordt flink gekapt in Den Haag. Op de Koninginnegracht worden bomen gerooid voor heraanleg van de tram en de kademuren. In Park Sorghvliet, naast het Catshuis, moesten bomen weg die te dicht op de te restaureren parkmuur staan. Honderd monumentale eiken in Landgoed Oosterbeek wijken voor jonge aanplant. In de Schilderswijk verdwijnen 53 bomen. Ze zijn 'mede veroorzaker van de problemen' in de Koningstraat, aldus de gemeente: 'Het aantal en de grootte van de bomen hebben tot gevolg dat de straat donker en somber is.'

Acuut gevaar

Tegenstanders vormen comités met namen als 070kapt, Laat de Laan de Laan, Laat Mij Staan en SOS Den Haag. Save the Trees Zeeheldenkwartier pleit voor het behoud van achttien lindes en zeventien kastanjebomen op de Toussaintkade en de Veenkade. Ze moeten weg voor herstel van de zwakke kademuren. 'Opeens werd er al eentje omgezaagd', zegt Florine Kuethe van het comité. 'Het leidde tot paniek en woede. De buurt dacht dat ze al de hele rij afgingen, maar deze bleek acuut gevaar op te leveren. Het gebrek aan transparantie is frustrerend en maakt ons argwanend.'

Kuethe 'huilt echt niet om elk grassprietje. Als een boom echt ziek of gevaarlijk is, dan kan ik het begrijpen. Maar er wordt slecht naar alternatieven gekeken.' De bomen hoeven niet weg om de kades te verstevigen, zegt ze. 'In Rotterdam hebben ze een damwand tegen een bestaande kademuur geplaatst. Maar Den Haag wil dat niet serieus onderzoeken.'

Een Haagse kapvergunning aanvragen is volgens Vianen 'spotgoedkoop': 35,35 euro, ongeacht het aantal bomen. In Amsterdam bedragen de leges 122 euro voor de eerste vijf bomen, in Utrecht 523,50 euro. 'Dat maakt de hobbel voor kap groter en geeft de gemeente meer budget om een aanvraag zorgvuldig te beoordelen.' Greep krijgen op de kapvergunningen is ingewikkeld. 'Dan staat er in een aanvraag: zestig zieke bomen in het centrum. Niemand weet waar ze staan. Ik werk aan een initiatiefvoorstel voor meer transparantie en zorgvuldigheid.'

null Beeld .
Beeld .

Allemaal onderzocht

Verantwoordelijk wethouder Boudewijn Revis (VVD) is mikpunt van kritiek. Het deert hem niet. 'Het is goed dat het emotie oproept. Groen is belangrijk voor het woon- en vestingsklimaat. Geen stad is zo zuinig op zijn bomen als Den Haag. Als er iemand is die veel bomen beschermt, dan ben ik het.' Het begint met de hoge denneboom in zijn achtertuin. 'Buren willen hem weg om te zonnen. Zo'n boom ziet in zijn leven vier of vijf huiseigenaren voorbijkomen en ik ben niet degene die 'm rooit.'

Den Haag telt volgens Revis 116 duizend straatbomen, vijfduizend meer dan in 2009 'toen GroenLinks nog in het college zat'. GroenLinks stelt dat er een jaarlijks tekort van 3,9 miljoen euro is om het Haagse groen op niveau te houden, maar Revis zegt dat hij 'elke begroting extra geld voor groen' heeft gekregen. 'Daar ben ik trots op.' Elke kapvergunning wordt kritisch bekeken, zegt de VVD'er. 'Geloof me, het is allemaal onderzocht', zegt hij bijvoorbeeld over aangedragen alternatieven op de Toussaintkade.

Revis' felste tegenstanders op sociale media beweren dat het de gemeente te doen is om de opbrengst van het hout. 'Dat is ridicuul. Ik reageert soms op Facebook of in de pers, maar de persoonlijke verwijten op sociale media laten me totaal koud.'

Dat Den Haag voor elke gekapte boom een nieuwe plant, noemt actievoerster Florine Kuethe een doekje voor het bloeden. 'Alsof je tegen een kind zegt: ik haal een euro uit je spaarpot en stop een dubbeltje terug. Kijk, je hebt nog evenveel centjes.' Wethouder Revis vindt die redenering egocentristisch. 'Jonge bomen hebben een betere overlevingskans dan oudere bomen die je bij de kweker kunt kopen. Die zijn gruwelijk duur en slaan vaak niet aan. Jonge aanplant doe je voor je kinderen. We moeten in een stad ook nadenken over de mensen die er na ons zullen wonen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden