Nieuws

Gemeente Den Haag liet vreugdevuren zelf uit de hand lopen

De gemeente Den Haag heeft het debacle met de vreugdevuren in de Oudejaarsnacht over zichzelf afgeroepen door op een cruciaal moment het toezicht terug te schroeven. Dit blijkt uit documenten die de gemeente donderdagmiddag openbaarde.

De vonkenregen in Scheveningen tijdens Oudejaarsnacht. Beeld Eric Brinkhorst/Nederlandse Freelancers

De gemeente vertrouwde op het verantwoordelijkheidsgevoel van de brandstapelbouwers, terwijl die bouwers tijdens eerdere jaarwisselingen telkens de regels hebben overtreden. Ook wist de gemeente dat het noordelijke vreugdevuur eigenlijk te dicht bij de bebouwing staat.

In de Oudejaarsnacht gaat het dan ook flink mis in Scheveningen: vanaf de veel te hoge brandstapel daalt een gevaarlijke vonkenregen op het kustdorp neer. De Onderzoeksraad voor Veiligheid doet nu onderzoek naar de oorzaken van het vreugdevuurfiasco. Den Haag heeft donderdagmiddag alvast een groot aantal relevante documenten openbaar gemaakt.

Daaruit blijkt dat er al op 28 december, drie dagen voordat de vuren worden aangestoken, ruzie is tussen de toezichthouders en de bouwers in Duindorp. Gemeenteambtenaren moesten erop toezien dat het maximale bouwvolume (10.000 kubieke meter) en de maximale bouwhoogte (35 meter) niet werden overschreden. Zij waarschuwen de Duindorpers dat hun brandstapel bijna aan het maximum zit. De bouwers reageren rebels. Ze zeggen niets te weten van maximumhoogtes en ‘volgend jaar niet meer akkoord te gaan met de afspraken’.

Een dag later laat burgemeester Pauline Krikke de bouw in Duindorp stilleggen. De Duindorpers slaan daarop aan het rellen en eisen dat de concurrenten in Scheveningen dan ook stoppen met bouwen. Een van hen appt naar een gemeentelijke toezichthouder: ‘Ik zit hier met 200 man die helemaal gek worden omdat er bij Scheveningen nu heel veel pallets gelost worden.’ Een dag later zet Krikke ook de opbouw van de noordelijke brandstapel stop. De gemeente krijgt daarna meerdere signalen dat de bouwers nog enkele vrachtwagens met pallets willen lossen, tegen het verbod in.

Desondanks vertrouwen de toezichthouders erop dat de bouwers zich zullen beheersen. Om acht uur ’s avonds stuurt een van hen het volgende berichtje naar de organisaties in Duindorp en Scheveningen: ‘Ha mannen, de afgesproken maximale hoogte van 35 meter komt nu heel dichtbij. We gaan ervan uit dat jullie je aan deze afspraak houden. Morgenochtend zien we jullie weer.’ Een van de bouwers vraagt of de gemeente die avond nog van plan is controles uit te voeren. Het antwoord is ontkennend: ‘We gaan ervan uit dat jullie je verantwoording nemen.’ Túúrlijk, zegt de bouwer: ‘Doen we ook, dank je wel’.

Misplaatst vertrouwen

Dat blijkt een leugen. Om half een ’s nachts rijden de Duindorpers zes vrachtwagens vol hout het strand op en hervat een ‘joelende menigte’ de bouw van de brandstapel. Dan zijn ook de Scheveningers niet meer te houden; ook daar gaat de bouw verder. Burgemeester Krikke wordt gewaarschuwd, maar besluit niet in te grijpen omdat de Mobiele Eenheid dan in het donker een knokpartij moet beginnen op de top van een 35 meter hoge brandstapel. De kans op dodelijke ongelukken is in die situatie te groot, besluit Krikke. Ook de volgende ochtend ziet zij om die reden van ingrijpen af.

De gemeente ziet zichzelf daardoor voor een voldongen feit geplaatst, terwijl het gemeentebestuur dit scenario had kunnen voorzien. In de evaluatie van de jaarwisseling 2017/2018 klaagt de gemeente namelijk dat de bouwers de stapel ook toen al groter maakten dan afgesproken. Krikkes ambtsvoorganger Jozias van Aartsen stelde in 2016 vast dat de veiligheidsrisico’s rond de vreugdevuren op het strand ‘onacceptabel en onverantwoord’ waren omdat de bouwers veiligheidsafspraken niet nakwamen.

Krikke wist bovendien dat er geen enkele ruimte voor toegeeflijkheid meer was. In september 2018 schrijft ze de gemeenteraad: ‘De afgelopen jaarwisseling heeft nog eens heel duidelijk laten zien dat we met de vuurstapels op Scheveningen – mede door de onvoorspelbaarheid van het weer – momenteel op het uiterste zitten van wat op een verantwoorde manier mogelijk is.’ Het strand bij Scheveningen is zo smal, dat die locatie alleen verantwoord is ‘onder strikte veiligheidsmaatregelen’, schrijft ze erbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden