'Gematigde' Morsi zaaide haat

De eerste democratisch gekozen leider van Egypte, Mohamed Morsi, presenteert zich als een beheerst politicus. Een speech uit 2010 geeft een heel ander beeld.

CAÏRO - Bijna drie jaar geleden riep een leider van de Moslimbroederschap in een toespraak de Egyptenaren op 'onze kinderen en kleinkinderen op te voeden met haat' voor Joden en zionisten. Rond dezelfde tijd omschreef dezelfde leider zionisten als 'bloedzuigers die Palestijnen aanvallen, oorlogshitsers, de afstammelingen van apen en varkens'.

Deze leider, Mohamed Morsi, is nu president van Egypte, en zijn uitspraken kunnen hem alsnog gaan achtervolgen. Sinds het begin van zijn verkiezingscampagne heeft hij beloofd Egyptes vredesverdrag met Israël te respecteren. Hij is een persoonlijke band gaan ontwikkelen met de Amerikaanse president Barack Obama, rond hun bemiddeling in het bestand tussen Israël en Hamas in de Gazastrook.

Maar het oprakelen deze maand van zijn giftige uitlatingen uit 2010, vastgelegd op video, roept vragen op over Morsi's pogingen zich te presenteren als een kracht van matiging en stabiliteit. Het sterkt degenen die zeggen dat Israëls buren geen belang hechten aan vrede met de Joodse staat.

De Amerikaanse regering heeft de uitlatingen van Morsi uit 2010 veroordeeld. Woordvoerder van het Witte Huis Jay Carney noemde de uitspraken 'weerzinwekkend' en zei dat de Egyptische president duidelijk moet maken dat hij alle mensen respecteert, ongeacht hun geloof. De Amerikaanse regering heeft haar ongenoegen kenbaar gemaakt bij de Egyptische regering.

De nieuwe aandacht voor zijn oude uitspraken plaatst Morsi in een politieke patstelling. Terwijl de uitlatingen hem in het buitenland in de weg kunnen zitten, heeft hij thuis te maken met een politieke cultuur waarin verkettering van Joden bijna standaard is.

Elke poging om terug te komen op zijn uitspraken maakt Morsi vatbaar voor aanvallen van zijn tegenstanders. Die beschuldigen hem nu al van slapheid jegens de VS en Israël. Leuzen dat Morsi voor Obama werkt, zijn gebruikelijk bij demonstraties tegen hem.

De Moslimbroeders zijn 'zo wanhopig op zoek naar steun van de VS, dat ze bereid zijn achterover te leunen om de Israëliërs te plezieren', schreef Emad Gad, een leider van de Sociaal-Democratische Partij, in een column.

Tot voor kort was Morsi, als het hoofd van de politieke arm van de Moslimbroeders, een zeer uitgesproken criticus van Israël. Tijdens een demonstratie in 2010 tegen de Israëlische blokkade van Gaza riep hij zijn toehoorders op hun kinderen op te voeden in haat tegen de zionisten en de Joden.

Het contrast tussen Morsi's harde en gematigde uitspraken wordt gerelativeerd door Shadi Hamid, directeur van het Brookings Doha Center. Het illustreert, zegt hij, dat politiek niet alleen wordt bepaald door ideologische factoren. 'Wat je in je hart gelooft, is niet hetzelfde wat je doet als je de macht hebt.' Wat Morsi ook beweert over Joden, zegt Hamid, hij heeft het beleid tegenover Israël onveranderd gelaten.

Woede in Kamer over miljardensteun Egypte

PVV, CDA, ChristenUnie en SGP zijn boos over de miljardensteun die Egypte mogelijk ontvangt van de Europese Unie. Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) zei dinsdag dat er geen sprake is van nieuwe toezeggingen en dat de leningen alleen worden verstrekt als Egypte voldoet aan de eisen die de EU stelt aan democratie en mensenrechten. De PVV is fel tegen de steun van rond de 5 miljard euro omdat de Egyptische president een 'virulente antisemiet' is, de sharia wil invoeren in Egypte en vrouwen en christenen onderdrukt. Ook regeringspartij VVD is kritisch. Schrijver Leon de Winter zegt dat hij uit protest minder belasting zal betalen. 'Ik heb het ervoor over als ik voor de rechter moet verschijnen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden