Gemartelde Albanees Ismajli heeft tientallen lotgenoten

De drie gebroken tenen van Zija Ismajli zijn pikzwart. Op zijn linkerscheenbeen kleeft verband op een van de reeks wonden....

Zija Ismajli werd zondagavond door de politie aangehouden toen hij van zijn weekendhuisje terugkeerde naar Kumanovo. Het huisje ligt even buiten de stad, in de richting van Slupcane en de andere dorpen die al een maand bezet worden gehouden door rebellen van het Nationaal Bevrijdings Leger (UCK). Ismajli, eigenaar van twee winkels in Kumanovo, kwam dus uit een verdachte richting. Hij is bovendien van een verdachte leeftijd: 49. Hij is geboren in het dorp Vaksince, zegt zijn paspoort. Ook dat wekte achterdocht bij de politie. Vaksince is een bolwerk van de rebellen. Dat hij al 43 jaar in Kumanovo woont, maakt geen verschil. Bovendien is hij Albanees.

Een politiepatrouille hield zijn auto aan, aan de ingang van de stad. Meteen na zijn aanhouding begon een marteling die tot maandagochtend zou duren. De agenten - tien tot vijftien, volgens Ismajli, de meesten droegen maskers - begonnen op hem in te slaan. Twee agenten uit Kumanovo, die hij van gezicht kent, hielden zich afzijdig.

Hij werd in een busje gegooid en naar het politiebureau van Kumanovo gebracht. Daar begon de ondervraging. 'Waar is je wapen', vroegen ze, en 'Wie is de commandant van het UCK' en 'Wat is de sluiproute van het UCK, waar is hun corridor?' Het vragen hield snel op. Daarna werd alleen nog maar geslagen.

Drie agenten sloegen met knuppels, pistolen, geweren op zijn tenen, zijn schenen, zijn nieren, zijn hoofd. Ismajli: 'Steeds stopten ze, rustten een paar minuten, en dan begonnen ze opnieuw.' Uit een naburige cel hoorde hij gekrijs van andere mannenstemmen. Een van de mannen klonk erg jong. Hij schreeuwde om zijn moeder, in het Albanees. Vier mannen moeten daar in elkaar geslagen zijn. Toen Ismajli uit zijn ondervragingsruimte werd weggebracht, zag hij vier paar schoenen voor de aangrenzende deur. Ook hij had zijn schoenen moeten uittrekken.

Hij werd van een wenteltrap gegooid. Beneden wachtten nieuwe agenten hem op. Een van hen herkende hij: Slobodan Sikirarski, een commandant met wie hij ooit ruzie heeft gehad. Deze begon op hem in te slaan. Ismajli: 'Ik heb de slagen geteld. Hij sloeg mij veertig keer.' Uiteindelijk werd hij naar een cel gebracht en met rust gelaten. 'Een van de agenten zei: laat deze maar, hij heeft genoeg gehad. En toen tegen mij: we hebben nog veel werk te doen vannacht. Een ander zei: breng hem naar de begraafplaats en schiet hem dood, net zoals de anderen.'

Zija is niet het enige slachtoffer van de Macedonische politie. De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch heeft tientallen meldingen van Albanese mannen die door de politie zijn geslagen. Vooral mannen die uit de door het UCK bezette dorpen komen worden het slachtoffer.

Honderden mannen zijn met hun gezinnen de gevechten in de dorpen ontvlucht. Allemaal zijn zij door de politie van hun families gescheiden en meegenomen, officieel voor 'registratie en controle'. In werkelijkheid ontaardt arrestatie in veel gevallen in mishandeling. Volgens Human Rights Watch is in een aantal gevallen sprake geweest van regelrechte marteling van mannen, die op die manier gedwongen worden 'bekentenissen' te ondertekenen. Een onbekend aantal van de gearresteerde mannen is overgedragen aan de staatsveiligheidsdienst. Wat er met hen is gebeurd, is niet bekend.

Vooral angst voor dit soort mishandeling weerhoudt nog altijd duizenden burgers het door het UCK bezette, en door het leger omsingelde gebied te verlaten. Al meer dan een week onderhandelen UCK, het Rode Kruis en de Macedonische autoriteiten tevergeefs over een vrijgeleide voor de burgers.

De omstandigheden waaronder de burgers moeten overleven worden met de dag dramatischer. Zij hebben de zwaarst beschoten dorpen verlaten en zijn nu geconcentreerd in het dorp Lipkovo, maar dat dorp is niet berekend op zoveel mensen.

Bovendien komt ook Lipkovo meer en meer onder vuur te liggen. Woensdag landden vier granaten vlak bij een schoolgebouw waarin zich tweehonderd vluchtelingen bevinden. Hun angst voor de granaten weegt echter nog steeds op tegen hun angst voor de politie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden