Geluk is voor iedereen

Geluk is voor een groot deel maakbaar, maar niet altijd door onszelf. En geluk is voor meer mensen weggelegd dan je zou denken. Dat blijkt uit het proefschrift Onvolmaakt geluk dat psycholoog en wetenschapsjournalist Ad Bergsma (1965) dinsdag aan de Erasmus Universiteit Rotterdam verdedigt.


Iedereen verstaat iets anders onder geluk, schrijft u.

'Het grote publiek denkt aan een prettig gevoel, welbevinden. Filosofen hebben het over dingen als een deugdzaam leven en de afwezigheid van pijn.'


De zelfhulpboeken over geluk vliegen de winkel uit. Maar het is volgens u de vraag of ze helpen.

'Sommigen denken dat ze zo goed verkopen omdát ze niet helpen. Net zoals mensen niet dun worden van dieetboeken. Lezers herinneren zich de eerste successen toen ze met een dieet zijn begonnen. Ze proberen nadat ze zijn teruggevallen steeds weer een nieuw dieet. Lezers van zelfhulpboeken kunnen ten prooi vallen aan een soortgelijk valsehoopsyndroom.


'Neem zelfhulpboeken daarom niet te serieus. Je kunt ze wel doorbladeren zoals reisgidsen. Laat je inspireren en pik eruit wat op jou van toepassing lijkt.'


Hoe individueel maakbaar is geluk?

'In Nederland staat de individuele bijdrage in verhouding tot de maatschappelijke als vier staat tot één. De psychologie weegt zwaarder dan de omstandigheden. We leven in een welvarend, veilig land, daar valt niet veel aan te verbeteren. Maar of jij neurotisch bent of een blij ei, dat maakt veel uit.'


Zelfs mensen met een psychische stoornis kunnen gelukkig zijn, luidt uw argument. Hoezo?

'Ruim 68 procent van de mensen die lijden aan angst- en stemmingsstoornissen of die alcohol of drugs misbruiken, zeggen dat ze vaak gelukkig zijn, tegenover 89 procent van de mensen zonder stoornis. Kenmerken als zelfvertrouwen en het gevoel dat je zelf problemen kunt oplossen, komen ook bij mensen met stoornissen voor. Kennelijk is er een groep stressgevoelige mensen die ook regelmatig gelukkig zijn.'


Volmaakt gelukkig zijn is ook niet alles. Legt u eens uit?

'Mensen die zichzelf een tien geven voor geluk, maken hun opleiding minder vaak af, hebben meer relatieproblemen en maken minder vaak promotie. Omdat ze het geweldig met zichzelf hebben getroffen en nergens obstakels zien, maken ze een slechte beoordeling van hun mogelijkheden en krijgen ze uiteindelijk minder voor elkaar.'


Ga je anders over je eigen geluk nadenken als je erop promoveert?

'Ja. Maar ik kan niet beschrijven hoe precies.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.