Geloofwaardigheid

MAG mevrouw Jorritsma met haar kont in een onbetaalbare auto?..

JAN BLOKKER

Van mij wel.

Mijn geloof in wat over mij is gesteld, neemt toe naarmate ik er minder met m'n pet, laat staan met m'n portemonnee bij kan. Van Imelda Marcos die zeven zalen van haar paleis gereserveerd moest houden voor het opbergen van twaalfduizend paar schoenen, kon je, alleen al om die reden, onvoorwaardelijk aannemen dat ze macht had. Bill Clinton evenwel, die elke ochtend tussen vijf veiigheidsagenten in een sukkeldrafje om het Witte Huis heen jogt, wordt door niemand serieus genomen.

Geen gezag zonder parafernalia, of zoals Johan Huizinga ooit schreef: 'De volksvertegewoordigers stamden vroeger voor het overgrote deel uit een zekere élite, of zij nu gebaseerd was op rijkdom, geboorte of intellect. Het is in zekere zin de bijmenging van een element van aristocratie wat de democratie bestaanbaar maakt, aangezien zij zonder dit gehalte steeds gevaar loopt te stranden op de onbeschaafdheid der massa's.'

Vanaf het moment dat de distinctie tussen het hogere en lagere opgeheven raakte, verdween de geloofwaardigheid, en ontstond de kloof tussen overheid en burger die paradoxalerwijs het luidst wordt bejammerd door mensen die het onderscheid met alle geweld wilden laten verdwijnen.

Hoe kan ik nou eerbied blijven houden voor een staatshoofd dat met de dag steeds gewoner moet worden, met autoriteiten die zich Jan, Piet en Kees laten noemen, en met bewindspersonen in een Lada?

Dus mevrouw Jorritsma moet een dure auto.

Hoe haalde het mens 't overigens in haar hersens om een wagen te vragen 'die net zo fatsoenlijk is als die van de eerste de beste pooier uit Amsterdam'?

Ik vrees dat hier het een toch met het ander te maken heeft.

De totalitaire waarden-nivellering die in de afgelopen decennia op gang werd gebracht, moest tenslotte wel tot gevolg hebben dat het 'element van aristocratie wat de democratie bestaanbaar maakt', dunner en dunner werd, en dat allengs ook, of juist in de politiek steeds minder sprake kon zijn van 'een zekere élite' die op rijkdom, geboorte of intellect was gebaseerd. Dan krijg je op een dag natuurlijk ministers die hun begrijpelijke behoefte aan distinctie gaan aflezen aan de schaal van wat je nieuwe elites kunt noemen.

Mevrouw Jorritsma had misschien ook heel andere referenties in haar hoofd: mogen ministers alsjeblieft in een auto rijden die net zo fatsoenlijk is als die van Jan des Bouvrie, of Ron Brandsteder, of Linda de Mol of Yomanda - maar ze liet zich uiteindelijk inverviewen in de topweek van de commissie-Van Traa, ze moet dus onder ander aan die twee miljoen van Van Randwijck hebben gedacht, had misschien nog bijna willen zeggen dat ze een auto begeerde als van Klaas Bruinsma (wiens bodyguard zondagavond overhoop schijnt te zijn geschoten op het moment dat hij in z'n gloednieuwe Mercedes 300 SL wilde stappen), maar bedacht zich uit piëteit en koos als voorbeeld de anonieme Amsterdamse pooier.

Gestrand op de onbeschaafdheid der massa's, maar haar valt op dit punt mijns inziens weinig kwalijk te nemen; hoe had ze - zonder basis van rijkdom, geboorte of intellect beter kunnen weten?

Maar van de principiële noodzaak dat er tussen haar en de haren aan de ene, en ons aan de andere kant een zichtbaar verschil is, doet dat verder niks af: het gezag vraagt om tastbare geloofwaardigheden.

Of het in auto's moet is een tweede.

Misschien moeten we haar van rijkswege doteren met twaalfduizend paar schoenen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden