Geloofstwisten aan den IJssel

Streng hervormden hadden het lang voor het zeggen in Ouderkerk aan den IJssel. Maar na de protestantse kerkfusie raakten ze niet alleen hun kerk maar ook veel sympathie kwijt....

Door Ron Meerhof

'Almachtige, barmhartige, genadige God! Geef ons een klaar inzicht inhetgeen, met voorbijzien van elk ander oogmerk, het algemeen belang van onsvordert en doe op onze besluiten Uw onmisbare zegen rusten. Amen.'

Zo begint de gemeenteraadsvergadering in Ouderkerk aan den IJssel, eendorpje op tien minuten rijden van Rotterdam. Mogelijk luistert God, wantvoor Ouderkerk is Hij in veel opzichten barmhartig. Op een mooie herfstdagligt het wel te varen langs de IJssel. Er staan kapitale huizen metglimmende auto's voor weelderige tuinen.

Maar, zegt een gelovige dan, de mens maakt er altijd weer een rommeltjevan. Waar het aan ontbreekt, is erbarmen tussen de Ouderkerkers onderling.En wie daarvoor verantwoordelijk is, hangt af van hoever je wenst terug tegaan in de tijd.

De harde kern van orthodox-gelovigen heeft hier de afgelopen halve eeuwop dwingende wijze de tijdgeest buiten gehouden. Op zondag was de enigekroeg dicht, hoedjes draaiden met een ruk de andere kant op bij hetopmerken van kwalijke zaken; korte broeken, barbecue, hard praten, eenbiertje drinken, naar de verkeerde kerk gaan of niet naar de kerk gaan.

Wat weer wel mocht, was dat plaatselijke politici zich door aannemerslieten fêteren in de skybox van Feyenoord. Want de boog kon niet altijdgespannen staan, natuurlijk, wie appelen vaart, appelen eet, en als jedicht bij het vuur zit enzovoort. Ook hervormden zijn wereldwijs. Maar zeriepen met die onnavolgbare mores wel de irritatie van de rest van debevolking over zich af.

Wie maar een paar jaar terugkijkt, ziet iets heel anders. De grote fusiein 2003 van kerken in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft in heelhet land tot ellende geleid; afsplitsingen, rechtszaken over het eigendomvan kerken, dominees die met kroost en al hun pastorie wordenuitgeknikkerd, en scheuringen dwars door gemeenschappen en zelfs familiesheen.

Zo ook in Ouderkerk. Eeuwenlang hebben de orthodox-gelovigen hier kromgelegen voor hun Grote Kerk. Toen de Nederlandse Hervormde Kerk waarvan zedeel uitmaakten tegen hun zin opging in de PKN, gingen ze zelf door alsHersteld Hervormde Kerk. Tegen betaling mochten ze voor tweezondagsdiensten nog gebruik maken van hun eigen kerk. Maar per decemberzijn ze dakloos. Dat doet pijn, en ook dat is niet zo gek.

De Hersteld Hervormden zijn bereid voor hun principes zeven miljoen opte brengen voor een nieuw kerkgebouw. Maar waar moet het staan? Het collegewees een groenstrook aan de Abelenlaan aan voor een voorlopige noodkerk.

En toen was het of er een puist openbarstte. Ze zijn weer aan hetritselen, zei de oppositie, er zijn afspraken om dat stuk grond groen tehouden. SGP-wethouder Leo Barth had van tevoren gezegd dat hij zich nietmet de zaak zou bemoeien omdat hij zelf lid is van de Hersteld Hervormden.'Daar hield ik me aan en dat kan ik aantonen ook.' Barth heeft niks metrommelen en ritselen, zegt hij.

Dat liegt-ie, zeggen buurtbewoners die in de slagschaduw van de kerkzouden komen te wonen; achter de schermen trekt-ie aan de touwtjes zoalsde Ouderkerkse 'fijnen' dat altijd hebben gedaan.

Zelf zeggen die buurtbewoners dat alle acties uit henzelf komen, dat ze niet zijn opgezet door raadsleden. 'Ik zie die lijntjes wél', zegt Barth.'Dit heeft weinig met geloof te maken, veel meer met politiek.'

Hoe dan ook, Barth werd bedreigd, de VVD liep uit protest degemeenteraad uit, bij de gemeente stroomden de bezwaarschriften binnen.'Zelfs van buiten het dorp', stelt Barth laatdunkend. Maar de Abelenlaanwerd afgeblazen.

Invloed en getal van de orthodoxe Hersteld Hervormden mogen tanen inOuderkerk, ze tellen nog altijd zo'n achthonderd zielen op een bevolkingvan achtduizend. Als die terugslaan, is dat merkbaar. Een winkelier dieprotest had aangetekend tegen de noodkerk kreeg te horen: 'We kopen geenspijker meer bij je.' De melkboer, achtergebleven in de PKN, zag zijn omzetmet de helft dalen.

Waarnemend burgemeester Hans Oosters schrok zo, dat hij deze zomer, nog voor zijn vertrek, een brandbrief stuurde aan commissaris van de koninginFranssen.

Die liegt er niet om. De commotie is 'exemplarisch voor de bestuurlijkesituatie in Ouderkerk', schrijft Oosters, de raad doet maar wat, hitstbewoners op tegen het college en probeert de hersteld hervormden zoveelmogelijk dwars te zitten.

'Het lijkt erop dat diverse raadsleden en delen van de Ouderkerksebevolking een middel hebben gevonden om af te rekenen met de bestuurlijken maatschappelijk lange tijd zeer dominante orthodox-christelijkebevolkingsgroep.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden