Gelijkheid is er niet, ze vergt investering...

Woensdag hield Han Noten de 16de Willem Drees-lezing: 'Hoort hoe de gelijkheid spreekt'. Hij schreef eerder een PvdA-rapport over hervorming van de verzorgingsstaat....

Han Noten

Wat stelt de verzorgingsstaat anno 2006 nog voor? Is het concept ervannog een actueel vraagstuk? Het lijkt er niet op.

In het huidige politieke en bestuurlijke klimaat wordt niet meergeïnvesteerd in de gelijkheid van mensen. Wel is sprake van eenverzekeringsmaatschappij waarin de politiek debatteert overkoopkrachtplaatjes, wel is er sociaal bewustzijn, maar er is geen sprakemeer van op een ideologische wijze nadenken en handelen volgens het conceptvan de verzorgingsstaat. Ondanks de debatten over koopkrachtplaatjes ofnieuwe wetgeving rond arbeidsongeschiktheid is er geen sprake van eenconsistente politieke ideologie, maar eerder van cliëntelisme.

De politiek houdt zich bezig met korte-termijnacties, waarbij ideologieminder relevant lijkt te zijn.

In een zeer recent advies van de Raad voor MaatschappelijkeOntwikkelingen (RMO) over de binding tussen allochtonen en autochtonen, iste lezen dat allochtonen een hardnekkige sociaal-economische achterstandhebben - al zijn er verschillen tussen groepen minderheden. Het aantalinter-etnische contacten van vooral Turken en Marokkanen met autochtonennam de afgelopen vier jaar steeds verder af. De tweede generatieallochtonen voelt zich in Nederland minder thuis dan de eerste generatieen oordeelt ook verhoudingsgewijs negatiever over autochtonen; dit geldthet sterkst voor hoger opgeleide allochtonen.

Dit laatste wijt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) aan defalende doorstroming op de arbeidsmarkt van hoger opgeleide allochtonen.Volgens een recent SCP-rapport over de hoge (jeugd) werkloosheid onderetnische jongeren zijn allochtone jongeren twee keer zo vaak werkloos alsautochtone jongeren: bijna 40 procent van de jongeren uit alle allochtonegroepen is werkloos. Van de Turkse beroepsbevolking was in 1995 gemiddeld 30 procent werkloos, in 2001 8 procent en in 2005 is dit weeropgelopen tot 21 procent.

Als in een totale groep jongeren meer dan 40 procent werkloos is, laatde situatie in bepaalde grotestadswijken zich raden, want daar concentrerenzich de problemen - met alle mogelijke gevolgen van dien. In Amsterdam is60 procent van de jongeren allochtoon; deze waren vier jaar geleden nietgrotendeels werkloos, maar nu wel.

In de Staatscourant van 1 februari 2006 staat dat Forum, het instituutvoor multiculturele ontwikkeling, uit de beschikbare partijprogramma's voorde komende gemeenteraadsverkiezingen in de grootste dertig steden heeftkunnen constateren dat specifieke aandacht voor de hoge werkloosheid onderallochtone jongeren daarin vrijwel ontbreekt.

Er is dus geen sprake meer van een verzorgingsstaat. Wel wordt er veel - vanuit een positie van ongelijkheid - gediscussieerd over burqa's,hoofddoekjes, canons, gedwongen spreiding in grote steden, maar er is geenenkel zinnig politiek initiatief omtrent de bevordering van desociaal-economische integratie van allochtonen. En dit laatste is de enigemanier om allochtonen een positie van gelijkheid te verschaffen en daarmeede vrijheid te bieden ervoor te kiezen met autochtonen samen te leven.

Rotterdam meldt trots dat het van de meer dan tachtig beleids-targetser slechts twee niet heeft gehaald; deze twee betroffen wel werkgelegenheiden scholing. Een schrijnend voorbeeld van de wijze waarop de politiek denktde samenleving te moeten organiseren.

Er moet door de samenleving worden geïnvesteerd in de emancipatie vanberoepsdelen en dit kan alleen langs sociaal-economische lijnen. Dit klinktouderwets, maar is onontbeerlijk. In de oppervlakkige politieke discussieslijkt men ervan uit te gaan dat 'gelijkheid' een begrip is uit de vorigeeeuw, want de emancipatie zou zijn volbracht en armoede zou niet meerbestaan. Maar sturen en interveniëren op gelijkheid en het politiekebestuur inrichten op gelijkheid is nog even actueel als in de tijd van deInternationale.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden