Gelijk oversteken

Nu de positie van de gemeente wordt versterkt, moet de positie van de uitkeringsgerechtigde gelijke tred houden...

Hiermee komt een einde aan een perverse praktijk, namelijk financiering van (het overgrote deel van) de bijstand naar rato van het aantal uitkeringen dat een gemeente het voorafgaande jaar had verstrekt. Dit principe beloonde gemeenten die veel uitkeringen verstrekten en strafte gemeenten die veel werk maakten van reïntegratie en sancties tegen onrechtmatig ontvangen bijstand.

Tien jaar geleden publiceerde de commissie-Van der Zwan een vernietigend rapport over de uitvoering van de Bijstandswet. Van de 3100 onderzochte dossiers bleek er geen enkel geval waar de wettelijke normen deugdelijk werden toegepast. Gemeenten pasten de inkomens-, de vermogens- en de partnertoets niet of onvolledig toe. Aan verificatie van de gegevens van de bijstandsaanvrager deden gemeenten nauwelijks iets, laat staan aan reïntegratie. Niet minder dan tweederde van de uitkeringen werd verstrekt op ondeugdelijke gronden. Minister Vermeend (PvdA) was in 2000 de eerste bewindsman van Sociale Zaken die de houding van sociale diensten en gemeenten aan de kaak stelde.

Onder de nieuwe wet krijgen gemeenten twee budgetten, één voor bijstand en één voor reïntegratie. Lakse gemeenten moeten voortaan uit eigen middelen opdraaien voor 'boventallige' bijstandsuitkeringen. Wie streng is en werk maakt van scholing en herintreding, houdt geld over. Dit principe is billijk en wordt dan ook nauwelijks aangevochten.

Het zal evenwel voor Rutte nog een hele toer worden om de Tweede Kamer deze week te overtuigen van de uitvoerbaarheid van zijn wet. De berekening van het budget per gemeente op 'objectieve gronden' moet sluitend zijn én tegelijkertijd door ambtenaren eenvoudig nagerekend kunnen worden. Volgens veel gemeenten schort het aan beide voorwaarden. Rutte heeft overigens wijselijk gekozen voor een gefaseerde invoering van de nieuwe budgettering.

Nu de positie van de gemeente wordt versterkt, moet de positie van de uitkeringsgerechtigde gelijke tred houden. De oppositie pleit dan ook terecht voor 'gelijk oversteken'. Mensen met kleine kinderen of een arbeidshandicap kunnen alleen beschikbaar komen voor de arbeidsmarkt als de gemeente zorgt voor passende scholing, aanpassing van de werkplek, adequate kinderopvang en reële mogelijkheden om deeltijdwerk en een (gedeeltelijke) uitkering te combineren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden