Column

Geliefde boeken om niet te lezen

Aan zijn collectie 'geliefde boeken om niet te lezen' heeft Arjan Peters deze week een aantal prachtexemplaren kunnen toevoegen, zoals de toegift van Günter Grass.

Beeld Rein Janssen

Veertjes, spijkers, kikkerkarkassen, een slak, een gebroken eierschaal en zijn eigen pijpen, die hij na het rookverbod dat de dokter hem oplegde niet meer durfde op te steken, en die hij 'koud en mismoedig' overal in zijn huis zag liggen, zodat hij ze uit medelijden maar tekende: wat is het nagelaten Vonne Endlichkait van Günter Grass, met goedgehumeurde afscheidsteksten en zwart-wittekeningen, een passend herfstig boek geworden (Steidl; euro 37,99). Het leeslint is geen aanstellerig extra, maar de decente handreiking voor wat je met deze toegift doet. Niet echt bestuderen. Een beetje bladeren volstaat.

Er is een hele categorie van zulke boeken. Van Nathalie Quintane verscheen een bundel opmerkingen met de droogkomische titel Opmerkingen (Studio 3005; euro 24,75), in de vertaling van Kiki Coumans. 'Vanaf een bepaalde leeftijd bekijk je jezelf minder vaak in de bolle kant van een lepel.' Opletten, bepleit Quintane, verder niks. 'Door mijn handen te wassen maak ik de zeep schoon.'

Voor Opmerkingen ga je niet zitten. Je bladert tersluiks. De Tsjechische held Bohumil Hrabal schreef in 1991 aangeschoten en aangedaan brieven die hij nooit verstuurde aan een jonge Amerikaanse studente die drie jaar tevoren een paar dagen bij hem had gelogeerd. Kees Merckx vertaalde ze: Lieve Dubenka (Pegasus; euro 14,50). Zeer mooi en zeer vergeefs. Als zijn hersens zijn geröntgend: 'Zouden ze in die catalogus van mijn hersens ook u hebben ontdekt? Zouden ze niet die strookjes weer aan elkaar hebben geplakt om daarvan een collage van het portret van Dubenka te vervaardigen?'

Arnon Grunberg is verliefd, op Roos (24 jaar), zo blijkt uit zijn korte en fraaie brief Een Alma Mahler-Werfel voor deze tijd (Hof van Jan; euro 20,-). Wellicht de voorbode van een wending in het wereldbeeld; Grunberg die zin krijgt in het leven.

De roerendste aanvulling voor mijn collectie ongelezen boeken kwam van de Colombiaanse tekenares Angela Pelaez-Vargas: De droomreizen van poes Milo (Rubinstein; euro 15,-). Getekende verhalen in zwart-wit met een paar steunkleuren. In 'De droomkapitein' wordt de dromende poes Milo met rieten mandje en al meegevoerd door een vloedgolf de woonkamer uit, de stad uit, door de haven, de zee op, en nadat hij vis heeft verschalkt kijkt de poes verzadigd en vredig naar de maan, die hij van dichtbij kan zien. Poes Milo ('4+') gaat een van mijn innig geliefde boeken worden om niet te lezen.

En Grass zal ik elke herfst uit de kast halen. In 1934 moest de linkshandige Günter op school verplicht met rechts leren schrijven. Niettemin nam hij op zijn oude dag uit wandelen de stok steevast in de linker: 'Ook verder sta ik onbeleerbaar links van alles en mij.' Karaktervast tot aan de dood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden