NieuwsLeegroof Angola

Gelekte documenten laten zien hoe rijkste vrouw van Afrika haar land leegroofde

De rijkste vrouw van Afrika verkreeg haar vermogen door haar eigen land leeg te roven, zo blijkt uit gelekte vertrouwelijke documenten. Isabel dos Santos, een vrouw die in Angola ‘de prinses’ wordt genoemd, kon lucratieve zakendeals sluiten rond land, olie, en diamanten, toen haar vader president van het land was.

Isabel dos Santos. Beeld AFP

Het is niet de eerste keer dat Dos Santos van corruptie en nepotisme wordt beticht: zakenblad Forbes beschreef al in 2013 hoe zij een fortuin vergaarde toen vader José Eduardo dos Santos aan de macht was. De vrouw hield zelf altijd vol dat die beschuldigingen nergens op zijn gebaseerd, en dat zij haar geld (naar schatting minstens 2 miljard euro) eerlijk heeft verdiend door ‘heel hard te werken’.

De gelekte documenten uit de interne administratie van Dos Santos, die in handen zijn van het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten (ICIJ), maken inzichtelijk welke complexe financiële regelingen Dos Santos hebben geholpen om haar fortuin te verkrijgen.

Ontslagen

Een voorbeeld uit dagblad Trouw, dat deel uitmaakt van het ICIJ: in november 2017 wordt Dos Santos door de nieuwe Angolese president João Lourenço ontslagen als hoogste baas van het staatsoliebedrijf Sonangol – een baan die zij een jaar eerder had gekregen van haar vader. Dezelfde dag nog wordt er 38 miljoen dollar (34 miljoen euro) van Sonangol overgemaakt naar Matter Business Solutions, een bedrijf in Dubai. Dat bedrijf is op papier eigendom van Paula Oliveira, iemand die al jaren met Isabel dos Santos samenwerkt. In de dagen die volgen, gaat er in totaal 58 miljoen dollar naar Dubai – volgens Dos Santos en Oliveira omdat Matter Business Solutions consultancydiensten leverde aan het staatsoliebedrijf.

Dos Santos heeft (vaak samen met haar man Sindika Dokolo) belangen in de olie-, telecom- en bankensector  in zowel Angola als Portugal. Daarnaast is zij eigenaar van een supermarktketen, een mediabedrijf, een cementbedrijf en een bierbrouwerij. Ze zegt zelf niet te worden gefinancierd met overheidsgeld of publieke fondsen, maar uit de gelekte documenten blijkt dat Dos Santos en haar echtgenoot talloze brievenbusmaatschappijen hebben opgezet in 41 landen, waaronder Nederland. Deze bedrijven kregen consultancyopdrachten, leningen, overheidscontracten en licenties ter waarde van miljarden dollars van de Angolese staat.

De voormalige Angolese president José Eduardo Dos Santos op bezoek in Havana, Cuba. Beeld AFP

Eind vorig jaar legde de openbaar aanklager van Angola al beslag op de Angolese bezittingen van Dos Santos en haar echtgenoot, vanwege twee onbetaalde schulden. Vorig jaar werd de halfbroer van Dos Santos, José Filemeno dos Santos, gearresteerd omdat hij 500 miljoen dollar zou hebben verduisterd. Ook in Portugal (dat nog nauwe banden onderhoudt met haar voormalige kolonie Angola) staat Dos Santos onder druk: de bank Eurobic, waarvan zij grootaandeelhouder is, wordt onderzocht op procedures rond fraude en witwassen.

Isabel dos Santos is zelf in 2017 uit Angola vertrokken, en woont inmiddels in Londen.

LEES VERDER: 

In Angola is de zoon van oud-president José Eduardo Dos Santos aangeklaagd wegens fraude. Het is de tweede telg die wordt aangepakt van de familie Dos Santos, die 38 jaar lang over het land heerste en met wijdverbreid nepotisme onvoorstelbare rijkdom wist te vergaren.

Lees meer over de Angolese corruptiezaak

Schandaal in Angola: justitie doet weinig aan corruptie van Nederlandse bedrijven over de grens
De Nederlandse baggeraar Van Oord is betrokken bij een project in Angola waar corruptie en mensenrechtenschendingen hoogtij vieren. Hoe kan een Nederlands bedrijf in zo’n project belanden? En waarom doet de Nederlandse justitie niets?

Profiel: Isabel dos Santos: de rijkste (en corruptste) vrouw van Afrika
In de Angolese corruptiezaak duikt ook de naam Isabel dos Santos, dochter van de ex-president. In eigen land wordt ze spottend de prinses genoemd. Dat ze de eerste vrouwelijke miljardair van Afrika is, heeft ze mede te danken aan de Amsterdamse Zuidas.

Baggerbedrijf Van Oord ‘had geen oog voor corruptiesignalen’
Het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord is betrokken bij een project in Angola waarbij mensenrechten zijn geschonden, en waarbij mogelijk ook sprake is van corruptie. Drieduizend families moesten onder dwang verhuizen om plaats te maken voor het bouwproject Marginal da Corimba voor de kust van hoofdstad Luanda. Dat schrijven Trouw en Het Financieele Dagblad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden