Geld

e huizenmarkt nóg meer op z'n gat. 'Steeds meer bedrijven kloppen aan bij rijke investeerders.' En Wouter Bos heeft ineens de hele financiële crisis op z'n geweten. Zomaar wat nieuwsfeitjes op één lentedag in 2012. Niet het slechtste moment voor de VPRO om te beginnen met een serie over kapitalisme en de hebzuchtige jaren tachtig en negentig. Het snelle geld, luidt de titel, en hier is uw presentator: Jort Kelder!


Toegegeven: nu zelfs de EO het Jezus uitvent langs de wegen van kolderieke BNN-spelshows, is het verzuilde omroepsysteem afdoende failliet verklaard. Maar Jort Kelder bij de VPRO, dat heurt niet, op een of andere manier.


Tegenover het loodzware, apocalyptische wereldbeeld van het aloude Tegenlicht plaatst de omroep nu de vederlichte benadering van de bretelde beroepsblaffer. Die er niet voor terugdeinst er een kolderieke Keldershow van te maken, op de bekende half-ironische wijze alsof hij het zelf ook niet kan helpen. Tegen de voice-over: 'Oh, je wilt het weer over mij hebben?' In de VPRO-Gids over oude televisiebeelden van hemzelf: 'Vreselijk (...) Ik zie er zo tegenop mezelf weer terug te zien.'


Het snelle geld oogt als retroprogramma's die je bij de commerciële omroep enkele jaren geleden wel zag onder titels als Typisch tachtig: korte quootjes van BN'ers, afgewisseld met muziekclips, Journaalbeelden en reclamespotjes.


De BN'ers van Het snelle geld zijn nu afkomstig uit de Rolodex van Kelders eigen Quote. Usual suspects, zoals Joep van den Nieuwenhuizen, Jan (Hallóho, daar zijn we weer!) des Bouvrie, Oscar Hammerstein en - later - Erik de Vlieger, maar ook Jan Timmer en voormalig Staal-bankier Tom Jongbloed.


Hun vaak amusante anekdotes (soms opgediend in Glamourland-achtige sferen) over zaken van toen werden afgewisseld met retroclipjes (Madonna!), reclamespotjes ('En anders verkopen we de boot toch?') en een stukje uit Jan Lenferinks RUR. Jan (Turbotaal) Kuitenbrouwer blikte terug op de yuppen en hun afko's. Mooi ook om te zien dat twee reclamejongens van Jiskefets Bureau Multilul nog altijd in functie zijn.


Een doelbewuste keuze dus voor 'toegankelijkheid'. Vermakelijk, daar niet van. Op z'n best een verdienstelijke poging het doorgaans gortdroge thema economie het aanzien waard te maken voor de kijker.


Oninteressant was het ook niet, maar toch was er sprake van inflatie van informatie: het uitlekgewicht was teleurstellend laag. De eerste aflevering kwam niet verder dan een conclusie die een uitzending lang in vele varianten herhaald werd: in de jaren tachtig verloor Nederland zijn gêne voor geld. Hebzucht was er misschien altijd al, maar vanaf nu mocht het ook gezien worden. Zoals Gordon Gekko het kernachtig verwoordde in de klassieke speelfilm Wall Street (1987): 'Greed is good'.


Maar dat wisten we al een tijdje. Niet één inzicht ging dieper, noch gunde een van de sprekers een verrassende, nieuwe kijk op de voorbije decennia. Misschien wel omdat Het snelle geld over (te veel) meer wil gaan dan geld en economie alleen: ook over lifestyle en entertainment in die goede oude tijd. En o ja, hadden we dat al opgemerkt: over Jort Kelder.


En zo staan ons nog zeven afleveringen te wachten volgens hetzelfde procedé. Dat is best veel. Want hier openbaart zich een eigentijds probleempje: Het snelle geld is een beetje te traag.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden