Geldzaken hobbel bij werken in buitenland

Huis en haard verlaten voor een nieuw leven over de grens. Sommigen doen het vooral uit financiële overwegingen. Voor anderen is het regelen van geldzaken in het buitenland eerder een last....

De ervaringen van mensen die in het buitenland gaan werken, lopen sterk uiteen. Het verschilt per land en situatie hoe lastig het is om ter plaatse fiscale zaken, verzekeringen en bankzaken te regelen. Ook hangt het af van je werkgever en hoe lang je wegblijft. Het maakt namelijk veel uit of de werkgever buitenlands is of Nederlands.

Douwe Vellinga (23) is een student die voor zijn afstudeerproject een half jaar werkt bij het laboratorium van een universteit in Australië. Hij betaalt in Nederland nog steeds belasting en ziekenfondspremies. 'Ik werk hier te weinig om boven de Australische belastingvrije voet uit te komen', vertelt Vellinga. Vellinga heeft een vriend gemachtigd om geld over te maken van zijn Nederlandse naar zijn Australische bankrekening.

Deze student heeft zijn financiën goed voor elkaar. Toch is zijn situatie alles behalve representatief voor alle Nederlanders die over de grens werken. Als je voorgoed emigreert of wordt uitgezonden door een multinational zit het weer heel anders. 'Er zijn nog steeds echte volksverhuizers die volledig breken met het land van herkomst; al hun goederen verkopen, de verschuldigde belasting betalen en met hun geld vertrekken', vertelt Ingeborg van Driel.

Canada

Twintig jaar geleden immigreerde zij met haar gezin naar Canada, waar ze aldaar belasting ging betalen en zich via het ziekenfonds verzekerde. Van Driel: 'Mijn overheidspensioen ontvang ik hier op mijn 65ste, want als immigrant heb ik, op het stemrecht na, dezelfde rechten en plichten als een 'echte' Canadees.'

De student Vellinga en de emigrante Van Driel zitten aan de twee uiteinden van het spectrum aan mogelijkheden. De zogeheten expat, die door een Nederlandse werkgever wordt uitgezonden, zweeft ergens in het midden. Vaak betaalt hij premies in twee landen. De uitgezonden werknemer heeft als voordeel dat zijn werkgever vaak veel van de financiële rompslomp regelt. 'De afwikkeling van mijn fiscale zaken wordt door het accountantskantoor van onze Nederlandse vestiging gedaan', vertelt Peter de Koning, die voor een grote multinational in Senegal zit. 'Mijn enige bemoeienis is af en toe een door hen ingevuld Nederlands belastingformulier tekenen'. Zijn ziektekosten zijn 'wereldwijd en collectief' geregeld door zijn werkgever bij een Engelse verzekeringsmaatschappij.

Een Nederlander die in het buitenland werkt, is in de regel sociaal verzekerd in het land waar hij werkt. Dit gaat ook op als hij in een ander land woont of als zijn werkgever elders is gevestigd. De uitgezonden werknemer valt dus onder het sociale verzekeringstelsel van het 'nieuwe' land van arbeid en bouwt geen rechten meer op in het 'oude' land. Voor werknemers die minder dan twaalf maanden wegblijven, wordt een uitzondering gemaakt. Zij kunnen wel sociaal verzekerd blijven in Nederland. 'Als je binnen de EU blijft werken voor een Nederlandse werkgever kan je maximaal vijf jaar sociaal verzekerd blijven in Nederland', vertelt Rico Slot, belastingadviseur bij Loyens en Loeff. 'Nederland heeft ook verdragen gesloten met een aantal landen buiten de EU, zoals Australië, de Verenigde Staten en Canada voor het behoud van sociale verzekeringen zoals de ZiektewetWAO, WW, Anw en AWBZ. Als je naar een land verhuist waarmee geen verdrag gesloten is houdt het echter op.'

Onbetrouwbaar

De meeste uitgezonden werknemers zijn aangewezen op een particuliere kostenverzekering. Soms verzorgt de werkgever die, zoals in het geval van De Koning. 'In veel landen zijn verzekeraars niet echt betrouwbaar en is telefonisch consult erg lastig' Vandaar dat velen zich in Nederland particulier verzekeren voor ongevallen en medische kosten', vertelt Bart Burghgraef. Hij verhuisde mee met zijn partner die door het ministerie van Buitenlandse Zaken werd uitgezonden naar Zuid Afrika. Het ministerie regelt nu hun ziektekostenverzekering, maar ontfermt zich niet over zijn pensioen.

Het regelen van belastingzaken voor een periode in het buitenland is weer een verhaal apart. De 'hoofdregel' van de Nederlandse belastingdienst luidt dat iedereen zijn inkomstenbelasting betaalt in het land waar hij werkt. In de praktijk zijn er echter veel uitzonderingen, zoals blijkt uit de situaties van Vellinga en De Koning. Indien je voor een relatief korte periode vertrekt of werkt voor een Nederlandse firma of de overheid hoef je niet per se belasting in het buitenland te betalen. Sterker nog: sinds het begin van dit jaar mogen ook Nederlanders, die voor langere tijd in het buitenland werken, ervoor kiezen om hier belasting te blijven betalen. 'Die nieuwe regeling is vooral handig voor mensen die een hoge inkomstenbron hebben in Nederland,' vertelt een belastingadviseur van een groot consultant- en accountantskantoor. 'De expat die hier een huis bezit, bijvoorbeeld, kan via deze regeling zijn hypotheekrenterente aftrekken van de belasting.' Deze nieuwe regel gaat echter niet alleen op voor 'gunstige zaken', benadrukt een voorlichtster van de belastingdienst. 'Je kunt niet zeggen: ik wil alleen over mijn huis belasting betalen, want je hele wereldinkomen wordt belast als je voor deze optie kiest'. Als je kiest voor de binnenlandse belastingplicht moet je dezelfde belasting betalen als een inwoner van Nederland. Belasting over het loon en renteinkomsten vallen hier dan ook onder.

Belasting afdragen in het buitenland is soms veel makkelijker, ontdekte Marion van Engelen, die werkt bij een internationale school op het tropische eiland Mauritius. 'We hebben geen huis in Nederland en betalen daar evenmin belasting', vertelt ze. Na melding van hun vertrek hoorde ze nooit meer iets van de belastingdienst. .'Een keer per jaar vullen we nu een Mauritiaans belastingformulier in van twee kantjes. Heerlijk simpel'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden