nieuwsvaticaan

Geldproblemen en schandalen teisteren het Vaticaan

De reeks misbruikschandalen raakt het Vaticaan nu ook in de portemonnee. Donaties nemen af en bovendien worden die afnemende geldbedragen slecht beheerd. Dat stelt de Italiaanse journalist Gianluigi Nuzzi in een deze week verschenen boek. Nieuws over financieel wanbeleid en geldtekorten lijkt zijn bevindingen te ondersteunen.

Paus Franciscus met naast hem aartsbisschop Nunzio Galantino, de man die de pauselijke administratie beheert en 'geen reden tot financiële paniek’ ziet.Beeld LightRocket via Getty Images

Als het pontificaat van paus Franciscus faalt, schrijft Nuzzi in zijn boek Guidizio universale (‘Laatste oordeel’), zal het niet zijn vanwege de aanvallen door conservatieve katholieken of de wereldwijde daling van het aantal gelovigen, maar door ‘de financiële ineenstorting die steeds dichterbij komt’. De journalist baseert dat op drieduizend bladzijdes aan documenten die hij sinds 2013 heeft verzameld. Dat het Vaticaan volgens persbureau AP sinds 2015 geen begroting meer heeft gepubliceerd, wakkert de geruchten alleen maar aan.

Financieel wanbeleid, een afname van donaties, witwassen en corruptie zouden tot deze ineenstorting leiden. Aartsbisschop Nunzio Galantino, hoofd van de pauselijke administratie, ontkende de beschuldigingen en ziet ‘geen reden tot paniek’. Wel gaf hij toe dat er behoefte is aan een uitgavenoverzicht.

Over Nuzzi’s bewering dat het Vaticaan afstevent op een faillissement in 2023 is discussie mogelijk. Maar het is vrijwel zeker dat de ministaat met financiële tekorten kampt, mede veroorzaakt door de manier waarop het Vaticaan inkomsten genereert. De staat int geen belastingen maar ontvangt bijdragen van bisdommen, inkomsten uit populaire musea, donaties van gelovigen en opbrengsten uit onroerend goed.

Die laatste twee zorgen nu voor de grootste problemen. Door de schandalen rond seksueel misbruik zijn de wereldwijde donaties drastisch afgenomen, schrijft Nuzzi, met name uit de Verenigde Staten. De Pieterspenning, de jaarlijkse gift van miljoenen euro’s van katholieken aan Vaticaanstad, bedraagt volgens Nuzzi elk jaar minder.

Luxeflats in Londen

The Financial Times schrijft bovendien dat zo’n 150 miljoen euro op een Zwitserse bankrekening van het Vaticaan gebruikt is voor de aanschaf van luxe-appartementen in Londen. Deze controversiële aankoop, die resulteerde in een enorme winst voor de oorspronkelijke verkoper, werd gedaan onder leiding van kardinaal Becciu. Die ligt nu onder vuur, ook vanwege andere forse buitenlandse investeringen.

De Vaticaanse politie begon daarom begin oktober een intern onderzoek en viel twee belangrijke afdelingen binnen: de Dienst Financiële Informatie (AIF) en het Staatssecretariaat. Er werden documenten en computers in beslag genomen. De Vaticaanse politie vermoedt witwassen, fraude en corruptie.

De vijf medewerkers die betrokken zouden zijn bij deze wanpraktijken zijn geschorst nadat het Italiaans tijdschrift L’Espresso gelekte documenten over hen had gepubliceerd. Ook bood Domenico Giani, de belangrijkste lijfwacht van de paus en tevens hoofd van de Vaticaanse politie, zijn ontslag aan. Hij is opgevolgd door Giuseppe Pignatone. 

Pignatone was tot afgelopen mei officier van justitie in Rome en speelde een grote rol in de Italiaanse strijd tegen de maffia. Deze crimefighter moet nu orde op zaken stellen in het Vaticaan. Het lijkt de volgende stap van paus Franciscus om de katholieke kerk van binnenuit te hervormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden