Geldnood nekt prestigieuze Haagse denktank, toezichthouder greep te laat in

Toezichthouder Dick Benschop greep te laat in

Het Institute for Global Justice (IGJ) in Den Haag, met miljoenen aan belastinggeld opgezet door de rijksoverheid en het gemeentebestuur, houdt door geldnood op te bestaan. Er is geen financiële basis voor voortzetting, zo zal de Raad van Toezicht onder leiding van Shell-topfunctionaris en directeur-in-spe van Schiphol Dick Benschop woensdag bekendmaken.

Het in 2010 opgerichte The Hague Institute voor Global Justice, een initiatief van de toenmalige Haagse burgemeester Jozias van Aartsen en de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright, moest een organisatie ‘van wereldformaat’ worden. Van Aartsen zag het als een aanwinst voor Den Haag, stad van ‘vrede en recht’. Het instituut met een internationale staf zou de kracht van bestaande instellingen op het gebied van vrede, recht, veiligheid en ontwikkeling moeten bundelen en versterken.

Het ministerie van Economische Zaken verleende een eenmalige subsidie van 17,5 miljoen voor aanloop-en exploitatiekosten, op voorwaarde dat het instituut na vijf jaar op eigen benen zou staan. Dat bleek niet te lukken, bij gebrek aan externe inkomsten.

Uit een reconstructie van de Volkskrant blijkt dat de problemen begonnen na de komst van de Amerikaan dr. Abi Williams als ‘dean’ (decaan), begin 2013. Volgens personeelsleden bekommerde Williams zich niet of nauwelijks om het binnenhalen van geld. Verslagen van accountantskantoren bevestigen het beeld dat fondsenwerving tekortschoot.

Personeelsleden voelden zich door Williams onheus behandeld, en er was onvrede over zijn luxueuze levensstijl en topsalaris (ruim 223 duizend euro).

De Raad van Toezicht zag in de klachten geen reden om hem te vervangen. Sterker nog, na een ontslagronde onder het personeel, eind 2016, wilde voorzitter Benschop hem een (korte) verlenging van het dienstverband aanbieden. Gezien de precaire financiële situatie waarin het instituut verkeerde, zag hij daar uiteindelijk van af.

Benschop noemt het ‘enorm frustrerend’ dat het instituut niet aan de verwachtingen beantwoord heeft. ‘De les is dat ik eerder had moeten ingrijpen’. Maar in de verklaring die hij verspreidt, zal hij de nadruk leggen op positieve punten. ‘De publieke taak van het instituut –onderzoek, rapportages en conferenties- is de afgelopen jaren goed uit de verf te komen’.

Van Aartsen, waarnemend burgemeester van Amsterdam, volstaat met een summiere reactie. Hij tekende de arbeidsovereenkomst met Williams en was voorzitter van de ‘tijdelijke raad’ die het instituut in de beginjaren bestuurde. De raad werd na het aantreden van Williams opgeheven. ‘Daarmee kwam een einde aan de statutaire verantwoordelijkheid van de gemeente Den Haag voor het instituut’, aldus Van Aartsen.

Abi Williams liet via een pr-medewerker van zijn huidige werkgever, de Amerikaanse Tufts University, weten geen commentaar te willen leveren.

Anton Nijssen, lange tijd de naaste medewerker van Williams, is door de Raad van Toezicht benoemd als ‘vereffenaar’ die moet zorgen voor ‘de (financiële) afhandeling van zaken’. Er zijn tal van schuldeisers, waaronder de voormalige huisbaas VNG en het Indisch Herinneringscentrum, dat vorig jaar al het riante Haagse pand betrok waar de laatste onderzoeker van het IGJ vlak voor Pasen vertrok. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.