Geldmachine van sportwereld snakt naar erkenning en extra inkomsten

Deze zomer vertrekt de directeur van De Lotto. De Nederlandse sportwereld beseft niet hoe belangrijk de Lottogelden zijn, zegt hij. De toekomst is onzeker.

Bij zijn vertrek kan scheidende directeur Joost Otterloo (45) niet anders concluderen: de Nederlandse sport kan niet zonder De Lotto. Het is tot 1 september nog 'zijn' Lotto. Otterloo, die vertrekt naar TNT Express, zegt het hardop: weten de sportbonden wel hoe afhankelijk ze zijn van De Lotto?


Dat leek lang niet het geval. Het besef dat veel van de financiële middelen voor de topsport en de breedtesport voortkomen uit de opbrengst van de nationale sportloterijen, was voorheen nauwelijks aanwezig.


Op dat gebied zijn de voorbije tijd snelle vorderingen gemaakt. Zeker sinds de aangewezen 'distributeur' NOC*NSF twee jaar op rij heeft aangekondigd stevig te moeten bezuinigen bij de verdeling van de Lottogelden. De sportafdracht door De Lotto viel in 2012 enorm terug: van 59 miljoen euro naar 43 miljoen.


'Er is een besef dat ontstaat door pijn, maar dat heb ik liever niet. Mijn idee was steeds dat wij met de sportbonden praten over hoe we de te verdelen taart weer kunnen laten groeien', zegt de vorig jaar aangestelde Otterloo, die opvallend snel terugkeert naar het bedrijfsleven.


Hij kwam als directeur naar Rijswijk toen de piekjaren 2010 en 2011 uit zicht waren en er fouten waren gemaakt in de strategie. 'We hadden recordjaren achter de rug. Dat kwam deels door een heel hoge jackpot in de Lotto. We haalden het achtuurjournaal met de jackpot van 36 miljoen euro. Het was de hoogste ooit.


'In die periode hebben we, naast een veranderd spelconcept, prijsverhogingen doorgevoerd: van 1,25 naar 1,50 en door naar 2 euro. Dat is fout geweest. Veel spelers zeiden: in deze economische situatie kan ik mijn geld maar één keer uitgeven, ik kan niet meer meespelen. Zo hebben we grote delen van ons vaste spelersbestand verloren. Zulke mensen komen te voet en vertrekken te paard. Onze basis is geraakt.'


Uit die tijd stamt het besef dat de sportwereld zijn achterban moet activeren om de sportloterijen weer in het middelpunt van de belangstelling te krijgen. Dat gebeurt te weinig. Toen hockeydirecteur Johan Wakkie vorig jaar collega-bestuurders van de 76 sportbonden vroeg wie als trouw abonnee lotto speelde, ging slechts een kwart van de handen de lucht in. 'Dat tekent de klus waar wij voor stonden', zegt Otterloo. 'Je mag het die bonden niet kwalijk nemen. Ze beseften tot een paar jaar geleden niet waar al dat geld vandaan kwam. Van NOC*NSF, meenden ze.


'Dus moeten we meer uitdragen wie we zijn en wat we doen. Daar zijn we vorig jaar actief mee begonnen. De Lotto is er voor de sport. We streven naar een win-winsituatie. We willen meer zichtbaar zijn voor wat wij als onze achterban beschouwen.'

Turnteam

Otterloo laat in zijn kantoor een fotocollage zien van het Nederlands turnteam, dat in Sofia doordrong tot de Europese top-6. 'Hoe mooi is dit?', vraagt hij. Alle haltertruien van vijf gespierde mannen, van Epke Zonderland tot gewezen Lottoambassadeur Yuri van Gelder, zijn getooid met het logo van De Lotto: zes gele balletjes op rij.


Hij vindt dat er een soort standaard zichtbaarheid voor De Lotto moet komen. Gekscherend: 'Ik wil niet zeggen dat de olympische ringen in het logo van NOC*NSF vervangen moeten worden door lottoballetjes.' Maar het zou wel mooi zijn, lijkt hij te denken.


De bonden zijn de laatste jaren bezocht door ambassadeurs als Pieter van den Hoogenband, met een reusachtige cheque waarop het bedrag vermeld stond dat de sport ontvangt. Besef, daar draait het om.


Er was ook rumoer, over de sponsorcontracten die De Lotto afsloot met enkele bonden, zoals die van het korfbal, zwemmen en rugby. Daarover ontstond jaloezie, elke bond wilde een eigen 'pitch' indienen. Dat kon niet zo blijven duren. Otterloo: 'Dat kostte marketinggeld. En dat gaat weer ten koste van de afdracht aan de sportbonden.'


Otterloo kwam in 2013 binnen, 'bij een organisatie in pijn'. Hij voelde veel druk om geld binnen te halen. 'Bij beursgenoteerde ondernemingen kun je tegen aandeelhouders zeggen: wacht drie jaar, het komt goed. De gelden van De Lotto zijn het salaris van de sportbond, hun inkomen. Dat kan niet wachten. We zijn vervreemd van elkaar, maar moeten dit gekozen model samen tot een succes maken.'

Club als verkooppunt

De adressenbestanden van sportbonden zouden een weg kunnen bieden naar nieuwe klanten. 'Het lijkt aantrekkelijk. Maar er zijn veel regels. Negen van de tien keer mag het niet.' De clubhuizen als verkoopkantoren, ook daarover wordt nagedacht.


Er hangt veel van de komende jaren af, van het nieuwe kansspelbeleid. De markt gaat open en de commerciële partijen zullen officieel, online, toegang krijgen tot de Nederlandse markt. 'Krijgen wij met deze organisatie de ruimte om met de Bwins en William Hills van deze wereld te concurreren? We staan 2-0 achter, zij staan straks klaar om in de eerste minuut van de tweede helft direct te scoren.'


Op het uitkeringspercentage gaan de Lotto, de Krasloterij en de Toto het niet winnen. Dat ligt met 47 procent aanzienlijk lager dan het internationaal gebruikelijke getal van 90. 'Het is een schizofrene situatie. We zijn ideeel en commercieel. Wij doen goed, voor de sport, maar uiteindelijk moet je ook verkopen, klanten werven.'


Geld voor de sport zal er ook komen van commerciële wedpartijen, als die de markt betreden. Otterloo is kritisch: 'Bwin zal best een paar jaar op de shirts van de belangrijkste voetbalclub van Nederland staan. Dat hebben ze met Real Madrid en Milan ook gedaan. Er stroomt zeker geld van hen naar de sport, maar dan in een heel ander model. Het is of Bwin op het shirt van Ajax, of De Lotto die geld in de Nederlandse wandelsportbond steekt. Een bedrijf als Bwin gaat echt geen geld aan de wandelaars geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden