'Geldezels' spelen essentiële rol

De strijd tegen bankrovers op internet is taai, zegt het Hoofd van de Landelijke Recherche en woordvoerder van de Electronic Crime Taskforce.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER YVONNE HOFS

Welke concrete resultaten heeft u in 2012 geboekt in de strijd tegen cybercrime bij banken?

'De Electronic Crime Taskforce is op dit moment betrokken bij vijftien onderzoeken tegen criminelen die frauderen met het betalingsverkeer. Er zijn vorig jaar ongeveer honderd verdachten aangehouden.'

Zijn die arrestanten grote of kleine vissen? De opsporing van grote cybercriminelen is lastig, leert de ervaring, omdat ze vaak vanuit het buitenland (veelal Oost-Europa) opereren.

'Dat cybercrime vaak landsgrenzen overschrijdt, bemoeilijkt de opsporing wel, maar maakt die niet onmogelijk. In 2010 is met hulp van Nederlandse recherche een cybercrimineel in Armenië gearresteerd, die wereldwijd dertig miljoen computers had geïnfecteerd. Nu werken we met de Belgische recherche aan een cybercrimeonderzoek.'

Toch richt het rechercheonderzoek naar cybercrime zich hoofdzakelijk op de kleine vissen, de zogenoemde 'money mules'. Waarom vindt u hen zo belangrijk?

'Je moet het belang van money mules niet onderschatten. Deze 'geldezels' vervullen een essentiële rol in cybercrimenetwerken. Money mules stellen hun bankrekening ter beschikking aan cybercriminelen. De criminelen maken het geld dat zij via internetfraude stelen over naar de bankrekeningen van deze loopjongens, om het vervolgens door te sluizen naar rekeningen in het buitenland. Door gebruik te maken van de bankrekeningen van derden blijven de criminelen zelf buiten beeld. In de strijd tegen softdrugshandel liet de politie de thuiskwekerijen ook lang ongemoeid, vanuit de gedachte dat dit maar kleine jongens waren. Daar zijn we van teruggekomen omdat die hennepkwekerijen een essentiële schakel vormen in de grootschalige softdrugshandel.'

Hoeveel van deze geldezels zijn in Nederland actief en wat voor profiel hebben zij?

'We schatten het aantal in Nederland op ongeveer vijfduizend. Dat zijn niet allemaal Nederlanders. Een doorsneeprofiel kan ik niet geven, maar het zijn niet allemaal doorgewinterde criminelen. Je moet bijvoorbeeld denken aan een jongeren die op het schoolplein worden benaderd door iemand die ze 50 euro biedt voor hun bankrekeningnummer en inloggegevens. Zo'n jongere leeft vaak bij de dag en denkt 'dat is makkelijk verdiend', zonder na te denken over de consequenties. Deze groep loopt doorgaans snel tegen de lamp omdat ze voor ons gemakkelijk te traceren zijn. Money mules die geen vaste woon- of verblijfplaats hebben, en die heb je ook, zijn voor ons veel moeilijker te vinden.'

Wat staat die jongeren te wachten als ze worden opgepakt?

'Zij kunnen worden vervolgd voor medeplichtigheid. De banken kunnen de schade civielrechtelijk op de money mule proberen te verhalen. In de praktijk wordt in dit soort gevallen zelden gevangenisstraf opgelegd, omdat die buitenproportioneel wordt gevonden. Zo'n jongere heeft meestal geen idee waarvoor zijn bankrekening wordt gebruikt. Ik zie daarom meer in voorlichting. Omdat consumenten zich dankzij voorlichtingscampagnes veel bewuster zijn geworden van cybercrime, trappen ze veel minder vaak in phishing-mails. Een dergelijke voorlichting op scholen zou jongeren ervan bewust moeten maken dat ze niet zomaar hun bankgegevens moeten verkopen, omdat hun dat een strafblad kan opleveren. Hierbij is ook een taak voor de ouders weggelegd. Het is zorgelijk hoeveel ouders er geen flauw idee van hebben wat hun kinderen allemaal op internet uitvreten.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden