Gelden Kadhafi overal bevroren

Amsterdam - De in Nederland gevestigde Libische staatsoliemaatschappij Oilinvest/Tamoil mag geen geld overmaken aan dictator Moammar Kadhafi en zijn familie. Volgens het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken is dat deze week in Brussel besloten.


Het EU-besluit maakt deel uit van een wereldwijde bevriezing van het Libische staatsbeleggingsfonds. Het in Ridderkerk gevestigde Oilinvest/Tamoil en oliewinningsbedrijf Verenex vallen onder die beleggingstak. De freeze is overal ingesteld, omdat het fonds als bezit van de familie Kadhafi wordt gezien.


Donderdag besloten Groot-Brittannië en de Verenigde Staten om alle tegoeden die zijn verbonden met de Libyan Investment Autority (LIA) te bevriezen. Op die manier worden het Libische staatshoofd de financiële duimschroeven aangedraaid om zijn militaire mogelijkheden te beperken.


Gisteren bevroor Oostenrijk de tegoeden van Mustafa Zarti, de tweede man van de LIA en boezemvriend van zoon Saif Kadhafi. De BBC liet deze week een Libische bankier aan het woord die duidelijk maakte dat Saif de LIA als zijn eigen bedrijf behandelde. 'Bijna als een maffia-operatie.'


De veertigjarige Zarti is ook de baas van het op Curacao gevestigde Oilinvest NV, de enige aandeelhouder van het in Ridderkerk gevestigde Oilinvest (Netherlands) BV dat Tamoil runt. Zarti is donderdag door de politie van Wenen ondervraagd. Volgens de Oostenrijkse krant Die Presse heeft de LIA in dat land ruim 20 miljard euro hebben gestald.


De Britten en Amerikanen richten zich rechtstreeks op de bankrekeningen waar de LIA een groot deel van zijn naar schatting 70 miljard dollar (50 miljard euro) heeft gestald. Bronnen van de Financial Times zeggen dat in Groot-Brittannië de freeze 2,3 miljard euro is en dat dat bedrag snel zal oplopen. De Amerikaanse minister van Financiën, Timothy Geitner, zegt dat hij circa 32 miljard dollar op rekeningen in de VS heeft bevroren. Dat wil in de praktijk zeggen dat lopende betalingen gewoon mogen doorgaan, maar grote transacties niet meer kunnen worden gedaan.


Dat bedrag sluit aan op wat er staat in via WikiLeaks gelekte post van de Amerikaanse ambassade in Tripoli. Ambassadeur Gene Cretz schrijft daarin hoe Mohamed Layas, het hoofd van de LIA, opschept over al het geld dat zijn fonds op de bank heeft staan. Minstens 32 miljard dollar. En, zegt de Libiër, verscheidene Amerikaanse banken zoals Goldman Sachs, JP Morgan en Citi hebben elk tot een half miljard van Kadhafi's tegoed onder hun hoede.


Naarmate de dictator verder in het nauw komt, worden steeds meer details bekend over het uitzonderlijk geheimzinnige staatsbeleggingsfonds. Pearson, uitgever van onder andere de Financial Times, weet inmiddels genoeg en kiest eieren voor zijn geld. De Libische staat heeft met zijn LIA, 3 procent van de aandelen van Pearson in handen. Waarde: circa 300 miljoen euro. De uitgever redeneert dat als zo'n investeringsvehikel van een dictatuur is, dat dan de dictator en zijn naasten uiteindelijk profiteren van het aandelenbezit.


Het is een soort pseudo-freeze wat Pearson doet: het 'bevriest' de winstuitkering aan de LIA. Voorlopig geen dividend op de 26,5 miljoen aandelen die Kadhafi heeft. Meer kunnen we niet doen, zegt de baas van het bedrijf, Marjorie Scardino. 'We kunnen onze aandeelhouders nu eenmaal niet kiezen en ons er dus ook niet van ontdoen. Dat is een van die foutjes van de vrije markt.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden