'Geld voor ouders misbruikslachtoffers is de erkenning van het leed'

In de Amsterdamse zedenzaak werden de schadeclaims van de ouders afgewezen Maar volgens hun advocaat is een financiële tegemoetkoming belangrijk voor de verwerking.

Advocaat Richard Korver vorig jaar voor aanvang van de Amsterdamse zedenzaak tegen hoofdverdachte Robert M. en zijn echtgenoot Richard van O.. Beeld anp
Advocaat Richard Korver vorig jaar voor aanvang van de Amsterdamse zedenzaak tegen hoofdverdachte Robert M. en zijn echtgenoot Richard van O..Beeld anp

Richard Korver was de advocaat van 54 jonge kinderen die door kinderoppasser Robert M. werden misbruikt én van hun ouders. Die voelden zich in de Amsterdamse zedenzaak ook zelf slachtoffer. Toch werd dat door de rechtbank noch het gerechtshof erkend. 'De rechters hebben er in hun vonnissen wel veel woorden aan besteed, maar ze konden niet anders', zegt Korver. 'We begrijpen dat u zich ook slachtoffer voelt, zeiden ze. Maar we kunnen dat niet juridisch maken, want dat is de taak van de wetgever.'

Robert M. (rechtsonder). Beeld anp
Robert M. (rechtsonder).Beeld anp

Hoe belangrijk was het voor de ouders om ook als slachtoffer te worden erkend?

'Heel belangrijk. Enerzijds dat een onafhankelijke instantie als een rechter hun leed erkent. Dat is belangrijk voor de verwerking. Anderzijds zit er ook een praktische kant aan: ze kunnen schadevergoeding eisen.'

Welke schade wilden de ouders claimen?

'Alle soorten schades, materieel en immaterieel. Dat verschilde per ouder. Ten eerste natuurlijk smartegeld voor het enorme leed dat hun is aangedaan. Maar ook de kosten van therapie. De verhuiskosten voor mensen die niet meer in het huis wilden wonen waar hun kind was misbruikt. Of de vervangingskosten van de bank waarop dat is gebeurd.

'Ouders hebben een aantal weken vrij moeten nemen om voor hun kind te zorgen. Ze hebben dubbele kosten voor kinderopvang moeten maken omdat ze al voor de crèche van Robert M. hadden betaald. Of ze wilden de oppaskosten van Robert M. terug. Het is natuurlijk heel wrang als je betaalt voor de oppas thuis en de oppasser misbruikt je kind. Dan heb je het gevoel dat je voor het misbruik hebt betaald.'

Om wat voor schadebedragen ging het?

'Er waren ouders die 1.000 euro, maar ook ouders die vele duizenden euro's claimden. Een simpel voorbeeld: er zijn ouders die niet meer in Nederland wonen. Zij moesten vliegtickets kopen en andere kosten maken om de rechtszaken bij te wonen. De meesten hadden geen rechtsbijstandsverzekering.

'Ook bij het smartegeld was het heel verschillend. Bij kinderen die geen signalen vertoonden van het misbruik lag het lager dan bij kinderen die die wel vertoonden. Sommige ouders zeiden: ik kan nooit meer gewoon naar mijn kind kijken. De onbevangen jeugd van ons kind en ons onbevangen ouderschap is verpest. Dan ging het om bedragen die tussen de 10- en 30 duizend euro lagen.

'Ik heb eens uitgerekend dat alle claims, dus van de kinderen en de ouders samen, in totaal 2,4 miljoen euro bedroegen. Voor de kinderen was het bijna een miljoen, de ouders kwamen daar ruim bovenuit. Alleen de claims van de kinderen zijn gehonoreerd.'

Richard Korver Beeld anp
Richard KorverBeeld anp

Zoveel geld kan Robert M. toch helemaal niet betalen?

'Hij was niet verzekerd, dus bij hem valt weinig te halen. Maar de staat kent de voorschotregeling. Die schiet het geld voor en het Centraal Justitieel Incassobureau probeert dat binnen 42 jaar te verhalen op de dader. Dus als Robert M. ooit de staatsloterij wint, zal daar wel beslag op worden gelegd.'

De rechterlijke macht heeft onder meer om die reden kritiek op het wetsvoorstel van Teeven: het is mooi dat ook naasten van slachtoffers schadevergoeding kunnen eisen van de daders, maar het zal vooral de overheid zijn die daarvoor opdraait.

'Het is een politieke keuze om daarvoor wel of niet geld vrij te maken. Het maakt de ouders niet uit uit welk potje dat geld komt. Bovendien doet het CJIB veel moeite om het geld te verhalen op de dader. Het gaat de ouders ook niet in de eerste plaats om geld. Het gaat om de erkenning. Geld is de erkenning van het leed. Bij materiële schade, zoals de kosten van therapie, is het een financieel verhaal. Maar als het gaat om smartegeld, dan staat de schadevergoeding natuurlijk in geen verhouding tot het leed.

'Ik vind dit wetsvoorstel een belangrijke stap voorwaarts. Denk ook aan de zaken waarin iemand is overleden. Als je moeder is vermoord, kun je als kind wel schade claimen uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven, maar niet bij de moordenaar. Ik spreek veel cliënten die dat onbegrijpelijk vinden, en dat is het natuurlijk ook.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden