'Geld lokt vrouwen eerder naar werkvloer dan mannen'

Vrouwen zijn veel meer dan mannen met geld te prikkelen om aan het werk te gaan. Maar financiële prikkels van de overheid om mensen meer uren te laten werken, hebben weinig zin. Ze helpen vooral bij de keuze wel of niet aan de slag te gaan.

© ANP

Dat concludeert het Centraal Planbureau (CPB) in een onderzoek dat vandaag wordt gepubliceerd. Onderzocht is of belastingprikkels helpen laagopgeleiden, vrouwen en ouderen aan het werk te krijgen of te houden. Het CPB stelt dat de overheid door de financiële prikkels aan te passen de werkgelegenheid kan vergroten. Maar 'in plaats van op iedereen, moeten die prikkels vooral op lage inkomens worden gericht', zegt onderzoeker Egbert Jongen.

Geen seconde korter
'Het traditionele kostwinnersmodel doet in Nederland nog steeds opgeld.' Als mannen fiscaal gestimuleerd worden te gaan werken, neemt de arbeidsparticipatie van vrouwen sterk af - zonde van die prikkel. Maar gaat een vrouw aan het werk, zal haar man geen seconde korter werken.

Door het kostwinnersmodel en de daarbij behorende geringe arbeidsdeelname van vrouwen, is het effect van de financiële prikkel nog groter als hierdoor een alleenstaande moeder aan de slag gaat. Is zij bovendien laagopgeleid en jonger dan 28 jaar, levert de financiële prikkel de meeste werkgelegenheid op. 'De kinderopvangtoeslag en de aanvullende alleenstaande ouderkorting zijn voorbeelden van zo'n prikkel', zegt CPB'er Jongen. 'Vier op de vijf alleenstaande ouders is vrouw.'

Meer uren
Wat nieuw is voor het CPB, en waar het planbureau ook zijn modellen op moet aanpassen, is dat prikkels om meer uren te werken, nauwelijks zin hebben. Vooral vrouwen moeten van het kabinet meer uren maken. Financiële, fiscale prikkels van de overheid helpen wel om iemand uit haar of zijn uitkering te krijgen en naar de arbeidsmarkt te begeleiden.

Maar de gedachte was ook dat de overheid dan moet stimuleren dat zo iemand meer uren gaat werken om zo meer te verdienen. Dat nu, zegt het CPB, is verspilling van belastinggeld. Financiële prikkels stimuleren een mens wel óm te gaan werken, maar niet om méér te gaan werken.

Beter is daarom het geld voor al die prikkels in te zetten om iemand met een laag inkomen van uitkering naar een baan te loodsen. Zodra iemand ook maar iets meer verdient, bijvoorbeeld door meer uren te werken, heeft de prikkel weinig effect meer.

Daarom moet volgens het CPB de arbeidskorting op de schop. Die korting op de inkomstenbelasting geldt alleen voor werkenden en is bedoeld om iemand met een uitkering een baan te laten aanvaarden. Hij is voor lage en hoge inkomens vrijwel hetzelfde. Dat werkt dus niet, concludeert CPB'er Jongen. 'Geef aan de onderkant een grotere subsidie die verdwijnt voor iets hogere inkomens', adviseert hij het kabinet. 'De kans dat iemand daarmee een uitkering achterlaat is groter dan de kans dat iemand met een hoger inkomen daardoor minder gaat werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden