Geld is niet alles, weten ze in Bhutan

Bruto binnenlands product? Bhutan meet zijn voorspoed heel anders. Het leven draait allereerst om geluk, en dat zit in veel meer dingen dan geld.

In het Himalaya-koninkrijkje Bhutan wordt de voorspoed van het land niet afgemeten aan de groei van het bruto binnenlands product (bbp), maar aan het bruto nationaal geluk (bng). De toenmalige koning Jigme Singye Wangchuk vond in 1972 dat succes van een land niet zou mogen worden afgemeten aan het gemiddeld inkomen, maar aan vier andere pijlers: de bevordering van een duurzame sociaal-economische ontwikkeling, behoud en bevordering van culturele waarden, behoud van het natuurlijk milieu en goed bestuur van ondernemingen.


Vijfjarenplannen van het land werden gebaseerd op de ontwikkeling van het bng in plaats van het bbp. Dat leidde onder meer tot verboden op reclame, plastic zakken en verkeerslichten.


Hoewel het huidige regime ook het bbp omhoog wil zien te krijgen - Bhutan is een arm land - houdt het vast aan de traditionele en spirituele waarden van het boeddhisme. In 2011 besloot een meerderheid van de VN een resolutie van Bhutan te steunen, waarin werd gesteld dat 'geluk het fundamentele universele doel en de ambitie is en dat daarom een meer evenwichtige benadering van productie en consumptie nodig is om duurzaamheid te bevorderen en armoede uit te bannen dan het bbp'.


Inmiddels hebben de Verenigde Naties een secretariaat in Bhutan gevestigd dat een model zal ontwikkelen dat ook internationaal kan worden gebruikt. 'Gelukkige mensen leven langer, zijn productiever, verdienen meer en zijn betere burgers', aldus de VN.


Hoewel er nog geen officiële internationale bng-index tot stand is gekomen zijn er al talrijke indices die andere factoren laten meetellen bij het wegen van welvaart, welzijn en geluksgevoel. De Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman stelde na onderzoek vast dat meer geld alleen maar aan het geluk bijdraagt tot een maximum inkomen van 75 duizend dollar (55.500 euro) per jaar. Van het bedrag dat daarboven wordt verdiend, worden mensen niet gelukkiger meer. In het blad Nature schreef de ecoloog en econoom professor Robert Constanza van de Australian National University in januari dat de tekortkomingen van het bbp in deze crisis nu pijnlijk duidelijk worden als meetinstrument voor de individuele kwaliteit van leven en het welzijn van een natie. 'Het bbp meet markttransacties en veronachtzaamt de sociale kosten, het milieu en inkomensongelijkheid. Een toename van de criminaliteit verhoogt de levensstandaard niet, maar leidt wel tot een hoger bbp door investeringen voor beveiligingssytemen', aldus Constanza. 'Het is tijd om het bbp achter ons te laten.'


Het voorbeeld van Bhutan heeft er toe geleid dat Australië zijn eigen Unity Wellbeing Index heeft die de gaten moet vullen die het bbp niet meet. De Britse premier Cameron heeft inmiddels zijn Office for National Statistics gevraagd het nationale welzijn te gaan meten. De voormalige Franse president Sarkozy heeft zelfs een serie concrete doelstellingen geformuleerd als geluksindicator: werk-levenbalans, de stemming van de individuele mensen en het aantal files.


Inmiddels zijn er vele indices in de wereld die naast inkomens ook andere factoren meenemen om de kwaliteit van leven te bepalen. Als het om de objectieve indicatoren gaat voor de kwaliteit van leven - zorg, onderwijs, milieu en sociale gelijkheid - scoren de Scandinavische landen het hoogst. Als het echter gaat om individuele geluksbeleving - hoe gelukkig voelen mensen zichzelf - dan doen de Latijns-Amerikaanse landen het opvallend goed.


GELUK, WELVAART EN RIJKDOM WERELDWIJD


ZES VOORBEELDEN VAN WERELDWIJDE RANGLIJSTEN, MET DE NUMMER 1, DE POSITIE VAN NEDERLAND EN DE HEKKENSLUITER

.


Happy Planet Index


Ranglijst op grond van levensverwachting, welzijn en ecologische voetafdruk.


1 Costa Rica


76 Nederland


151 Oekraïne


Bron: New Economic Foundation


World Prosperity Index


Welvaart, gemeten op grond van bbp, zorg en onderwijs.


1 Noorwegen


9Nederland


40Tsjaad


Bron: Legatum Group


Human Development Index


De ontwikkelingsindex gebaseerd op armoede, analfabetisme, onderwijs en levensverwachting.


1Noorwegen


4Nederland


177Sierra Leone


Bron: VN


World Happiness Report


Naast welvaart wegen ook politieke vrijheid, sociale netwerken, corruptie, geestelijke en lichamelijke gezondheid mee.


1Denemarken


4Nederland


156Togo


Bron: British Columbia University


World Values Survey


Academische index van individueel geluksgevoel.


1Puerto Rico


9Nederland


79Zimbabwe


Bron: WVSA


Hoogste inkomens per inwoner


1Quatar


12Nederland


187DR C Bron: IMF ongo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden